EPISTOLA CLXIIdimiſſus ē utiqꝫ nō fruſtra: niſi ꝗa tradidit aut tradi aliꝗd iuſſit. Hāc ille ſuſpitionē ſatisꝓbabilē metuēs: accepto cōſilio a minore Secūdo cōſāguineo ſuo: cōſultiſqꝫ cæteris ꝗcū eo erāt ep̄is: manifeſtiſſima crimina deo iudicanda dimiſit: atqꝫ ita paci proſpexiſſeuiſus eſt: qd̓ falſum erat cum ſibi proſpexerit. Nam ſi in eius corde cogitatio pacis habitaret: non apud carthaginē poſtea cum traditoribus quos præſentes atqꝫ confeſſosdeo dimiſerat damnaret: crimine traditiōis: quos abſentes apud eum nemo conuicerat. Tantomagis em̄ timere debuit ne pax unitatis tiiolaret̉: quāto erat carthago ciuitas ampla& illuſtris: Vnde ſe per totū Africæ corpus malū quod ibi eſſet exortū tāquā a uertice effunderet. Erat etiā tranſmarinis uicina regionibus& fama celeberrima nobilis: unde non mediocris utiqꝫ auctoritatis habebat epiſcopum qui poſſet noncurare cōſpirantē multitudinē inimicoꝝ: cum ſe uideret& romanæ eccleſiæ in qͣ ſemper apoſtolicæ cathedræ uiguit principatus:& cæteris terris unde euāgeliū ad ipſamAfricā uenit ꝑ cōmunicatorias litteras eſſe cōiunctū: ubi paratus eſſet cauſam ſuā dicere ſi aduerſarij eius ab eo illas eccleſias alienare conarentur. Quia ergo uenire noluitad hoſpitiū collegaꝝ: quos a ſuis inimicis contra ueritatē ſuæ cauſæ peruerſos eſſe ſentiebat uel ſuſpicabat̉ uel ut ipſi aſſerūt ſimulabat. Tantomagis Secūdus ſi ueræ paciscuſtos eſſe uoluiſſet: cauere debuit ne damnarent̉ abſentes qui iudicio eoꝝ oīno intereſſe noluerunt. Neqꝫ em̄ de preſbyteris aut diaconis aut inferioris ordinis clericis:ſed de collegis agebat̉: ꝗ poſſūt alioꝝ collegaꝝ iudicio præſertim apoſtolicarum eccleſiaꝝ cauſam ſuā integra reſeruare: ubi contra eos ſententiæ dictæ in abſētes: nullomodo aliquid ualerēt qn̄ eoꝝ iudiciū non primo aditū poſtea deſeruer̄t: ſed ſuſpectūC ſemꝑ habitū nunꝗͣ adire uoluerūt. Hæc res maxime ſollicitare debuit Secūdū ꝗ tūcerat primas: ſed propterea cōciliū regebat ut paci cōſuleret: Facile em̄ fortaſſis rabidain abſentē ora placata uel frenata cōprimeret: ſi diceret: Videtis fr̄es poſt tantam ſtragē perſecutiōis miſicd̓ia dei a principibꝰ ſæculi pacē eſſe cōceſſā: nō debemꝰ nos xp̄iani& ep̄i unitatē dirūpere xp̄ianā: quā iam paganus nō inſequit̉ inimicꝰ. Itaqꝫ aut iſtasoēs cauſas: quas clades turbulētiſſimi tꝑis inflixit eccleſiæ: deo iudici dimittamus: Autſi aliqui in uobis ſunt qui certa iſtoꝝ crimina ita nouerint: ut ea facile ualeāt edocere:neganteſqꝫ cōuincere& talibus cōmunicare formidāt: pergant ad fratres& collegasnoſtros trāſmarinaꝝ eccleſiaꝝ ep̄os:& ibi prius de iſtoꝝ factis& cōtumacn conquerant̉: ꝙ ad iudiciū collegaꝝ Afroꝝ male ſibi conſcij uenire noluerūt: Aut inde illis denunciet̉ ut ueniāt: ibiqꝫ obiectis reſpondeāt. Qd̓ ſi non fecerint: ibi etiā eoꝝ prauitas& ꝑuerſitas innoteſcet: miſſaqꝫ tractatoria ſuꝑ eoꝝ noīe per totum orbē terraꝝ quacūqꝫ iam chriſti eccleſia dilatata eſt: ab oībus eccleſijs eoꝝ cōmunio præcidet̉ ne aliquiserror in cathedra eccl̓iæ carthaginis oriat̉. Tū demū ſecuri ep̄m aliū plebi carthaginisordinabimꝰ cū a tota eccleſia iſti fuerint ſeparati: ne forte cū alius modo fuerit ordinatus nō ei cōmunicet̉ ab eccleſia trāſmarina: quia iſte ab honore depoſitꝰ non uidebit̉quē iam ordinatū fama celebrauit:& ad eum cōmeare cōmunicatorias litteras fecit:atqꝫ ita magnū ſcandalū ſciſmatis in unitate xp̄i iam pacatis tꝑibꝰ oriat̉: dū præpropere noſtras uolumꝰ præcipitare ſentētias:& nō contra Cecilianū: ſed contra orbe terra.rum qui ei ꝑ ignorantiā cōmunicat: altare alteꝝ erigere audeamꝰ. Huic tam ſano rectoqꝫ cōſilio quiſꝗs infrenis obtemꝑare noluiſſet: quid eſſet facturꝰ: aut quō aliquē abſentiū collegaꝝ eſſet damnaturꝰ: cū in poteſtate acta concilij nō haberet contradicēteprimate. Ꝙſi tanta& aduerſus prima ſedē ſeditio naſceret̉: ut nōnulli damnare iamuellēt quos uolebāt illi differre: quāto melius a talibus inquieta& impacata moliētibꝰ:ꝗͣ a totius orbis cōmuniōe diſſentiret̉. Sed quia nō erāt quæ in Cecilianū& ordinatores eiꝰ trāſmarino iudicio probarent̉: propterea nec priuſ qͣ in eū ſentētias dicerēt: differre noluerūt: nec poſtea ꝗͣ dixerunt perſeuerāter id agere: ut eccleſiæ trāſmarinæ innoticiā ꝑferret̉: quoꝝ traditoꝝ in Africa dānatoꝝ cōmunionē uitare deberet: Quiaſi id facere temptauiſſent: adeſſent ſibi Cecilianꝰ& cæteri:& ſuā cauſam aduerſus fallaces criminatores apud trāſmarinos eccleſiaſticos iudices diligētiſſima diſcuſſiōe purgarēt. Itaqꝫ conciliū illud ꝑuerſum atqꝫ nefarium: maxime ut credit̉ traditorum fuit.M 3