ſibi obuare. ſed diuerſis vijs ꝓcedunt ſcd̓ꝫmēbra diſtinctionis p̄dicte ¶ Concedendūeſt ergo ꝙ obduratio vno modo ē pena concedendū nihiloīnꝰ ꝙ alijs modis eſt culpaſiue diſpoſitio culpe. ¶ Ad illud ergo qd̓obicit̉ ꝙ pena gratie non repugnat. et etiaꝫſonat in paſſionē. dd̓ ꝙͣ triplex eſt pena. eſtem̄ quedā pena inflicta. q̄dam ꝯtracta. q̄dāacta. pena inflicta ſimplicit̓ eſt paſſio et nōrepugnans gratie. vt fames ſitis et egritudo. Pena ꝯtracta eſt fomes et ꝯcupiſcentiaet hec quidē paſſio ē et ideo pena. ſed tn̄ inclinat ad actionē malā. et ideo gratie repugnat. non ꝙͣtū ad ſubaꝫ ſed qͣtū ad inclinatōeꝫ. Pena acta eſt ſicut obduratio et gratieexpulſio. et hec quidē pena eſt. quia paſſioeſt. ſed quia ex mala actione ſiue ex peccatoe. et illud ꝯcomitat̉ inſeꝑabilit̓. ideo oppoint̓ gratie. et ita patet ꝙ nihiloīꝰ ē pena etpaſſio. quāuis em̄ ꝯtingat ꝑ ꝓpriam actionēnihilonimꝰ pena eſt ſicut patet in ſcabioſo qͥin ſcalpendo ſe delectat. ſed poſtea ſentit incarne ardoremEcundo q̄ritur vtꝝ obduratio ſit adeo. ſiue ſit effectus dei reꝓbātiſEt ꝙ ſic videt̉ Ro. ix. Cuius vultmiſeret̉. et quē vult indurat. ſꝫ idēeſt aliquid fieri deo auctore et deo volenteſi ergo obduratioē deo volente. gͦ et deoauctore. ¶ Item ibidē eſt gloſa obduratio ēnolle miſereri. aut ergo hoc ē p̄dicatio ꝑ cauſam. aut ꝑ inherentia. aut ꝑ eſſenciā. non ꝑinherentia. vel eſſenciā. in deo emē volūtasmiſerendi. nec tn̄ obduratio. ergo ē dictū ꝑcauſam. ſed deus non vult miſereri aliquoꝝvt p̄ſcitoꝝ. vt dicit Augͥ. ergo ab ip̄o ē eoꝝobduratio ¶ Item ſuꝑ illud Exo. Ego indurabo cor eius. dicit Augͥ. Indurauit deuspharaonē iuſto iudicio. ergo ſcd̓m hoc fuitiuſtum pharaone indurari. ſed omne iuſtuꝫa ſumma iuſticia ꝓcedit que deus eſt. gͦ ⁊cͣ¶ Item ratōe videt̉. quia omne quod ē aliquid eſt a deo. obduratio eſt aliquid. ergoſcd̓m id quod ē. eſt a deo. ꝙ ſit aliquid patꝫquia durū dicit naturalē potentiā. ſed molle dicit impotentiā. gͦ ſi mollicies eſt et incorporibꝰ et inſpiritibꝰ eſt aliquid quod habet deū cauſaꝫ. patet ⁊cͣ. ¶ Item quicnmqꝫhabet cura alicuius ſi ꝑmittit eum malefacere cum poſſit ꝓhibere. vel ꝑire cū poſſit adiuuare. non incōuenient̓ dicit̉ cauſa ſui maleficij vel peccati ſiue mali. Vnde p̄latꝰ quiſubditos non corrigit cauſa dicit̉ maloruꝫ inſubditis. Similiter qui habꝫ vnde paſcat fame moriente et non paſcit. cauſa eſt mortiseius. ſi ergo deus poteſt ꝓhibere vt affectꝰnoſter dureſcat. et poteſt paſcere vt nō deficiat et non facit. videt̉ ꝙ ſibi ſit ratio etcauſa induratōis attribuenda. ¶ Item phūsdat maxima. ſi aliquid ē cauſa alicuiꝰ. et oppoſitū ē cauſa oppoſiti. vt ſi hrē pulmonē ēcauſa reſpirandi. et non habere eſt cauſa n̄reſpirandi. ſed velle miſereri ē cauſa gratifificatōis. gͦ nolle miſereri eſt cauſa obdurationis ¶ Item ſi aliquid ꝑ ſui pn̄tiaꝫ cauſa ēalicuius ꝑ ſūi abſenciā ē cauſa oppoſiti. hecalia maxima eſt phī. ſi deus ꝑ ſui pn̄tiam ēcauſa mollificatōis cordis. ꝑ ſui abſentiā eſtcauſa obduratōnis. ¶ Iteꝫ ſi aliqua duo ſuntomnnio ſimilia. aut ꝓprietas aliqua non īeſtvni que non ineſt alij. aūt ſi ineſt aliūde īeſtPonat̉ autē hic duo ꝑuuli jacob et eſau. deus vnū obdurat vt eſau. alteꝝ non obduratvt jacob. ergo cum ſint ſimiles omīno quoad naturā. et quantū ad merita. aliūde venit obduratio. ſed nō eſt dare niſi a deo. gͦ⁊cͣ ¶ Si tu dicas ꝙ a dyabolo. ¶ Contra eſtoꝙ dyabolus nullo modo ſe intromittat nihilominꝰ iſte obdurabit̉ ¶ Item omnis effectus ſiue poſituius ſiue defectiuus habetcauſam ꝓximā et immediatā. quero ergo queſit cauſa obduratōis ꝓxima. aut ei culpa orginalis. aut actualis. aut vſus liberi arbitrijvel aliquod aliud. non culpa origmalis. qꝛtunc omnes obdurant̉ ſimiliter. nec culpa actualis. quia tunc omnis actualiter peccasobdurat̉. nec vſus liberi arbittij. quia obdūratio vt eſt cognotatū reꝓbatōis eſt in paruulis in quibus non ē vſus liberi arbitrij. reſtat ergo ꝙ voluntas dei ſit cauſa. et hoc videtur. quia ea poſita ponitur effectus. Si eīdeus non vult iſtius miſereri. ncc̄e eſt eumobdurari. ¶ Contra Io. vj. Omnis qui venitad me non eīciam foras. ergo paratus ē deꝰomnes complecti. gͦ defectus illuſtratioīsnon venit ex parte dei. ſed ex parte noſtra.¶ Item Apoc. Ecce ſto ad hoſtiū et pulſo ſiquis michi aperuit intrabo ad eum ⁊cͣ. Sedſi ꝑegrinus nolens hoſpitari non recumbit īdomo. non eſt cauſa ex parte ſui ſed ſolū hoſtiarij. ergo ſimiliter et obduratōis non eſtcauſa. niſi qui non recipit deum pulſantemItem Augͥ. ſuꝑ illud Io. Lux in tenebrislucet. dicit. ſicut ceco poſito in ſole ē p̄ſenslux. et ip̄e abſens eſt luci. ſic in omni iniquoqui cecus eſt corde preſens eſt ſapientia. etip̄e eſt ab ſens. ſi ergo bonū eſt ſimile cum cecitas ſiue priuatio actus vidēdi non ſit a ſole. patet ꝙ nec obduratio eſt a deo ¶ ItemAnſel. Non ideo non habet homo gratiamquia deus non dat. ſed quia homo non accipit. ergo non debet dici obduratio eē a deo¶ Item ratione videt̉. quia optimi ē optimaadducere. ſed obduratio ē peſſimū inter oīamala. ergo ip̄am non efficit deus qui deuseſt optimus ¶ Iteꝫ obduratio anime redditanimā impotente ad bonum. ergo eſt defectus. ſed defectus aut non habꝫ cauſam. autſi habet. habet cauſam defitientē. hoc autēnon eſt deus. quia deus non eſt cauſa defitiens. ſed li. ar. deſtitutū. inqͣtum vero ordinatum habet cauſam merentē ſcꝫ ip̄aꝫ culpam. et cauſam ordinātem ſcꝫ retribuentemdiuinā iuſticiā. Ille ergo tres auctoritates