De lutcinrando. Iſte.§. docet quid bēat facere ille cui Ait pretor. uramēium defert̉. Nam aut hꝫ neceſſe ſu pire aui referre aut ſoluere hodie aūt ex iuſta cauſa pōt recuſare. mi. sͣ. e. l. generaliter.§. ſi aūt ⁊ no. duas differentias inter eum cui peſertur ⁊ eum cui refert̉ quia ille cui defert̉ poteſt non iurare ſed referre ⁊ referrendo de calūnia non iurat ſed ille cui referiūt ⁊ qui primo de calūnia iurauerat iurare de veritate cōpellitur. Op­ponit gloſa. ꝙ non licet referri iuſiuran. ꝑ. l. marcellus. jͣ. re. amo ⁊ picit ibi ſpeciale ⁊ in alijs. actionibus turpibꝰ. Tu dic ꝙ ſunt quedam iuramenta que deferunt̉ a. l. ſpecialiter ad purgationem ⁊ in illis nō habet locum relatio vt in cōtrario ⁊. C. de his qui ad eccle. cōfu. l. preſenti.§. ſi cubi. cuꝫ ſimilibus ibi notatꝭ quedaꝫ defe runt̉ a parte ꝑti vel a iudice voluntate partium ⁊ illa refferunt̉ vt hic cum cōcor. ⁊ de hoc etiaꝫ dicaꝫ. jͣ.§. prox. Iteꝫ no. dicit gl. ꝙ hic eſt vnus caſus in quo denegatur iutiſditio iudicis propter contumaciā nō iurātis vt in ver. ⁊ ſus. Eſt ⁊ alius ex qui. ca. ma. l. ſed ⁊ ſi per pretorē.§. ſed ſi duꝫ decreto. alias incipit.§. actio exē­pta vbi de hoc dixi. Quandoqꝫ denegatur iuriſdictio ⁊ actio propter turpitudineꝫ. jͣ. de ver. ob l. veluti quandoqꝫ ꝑꝑ ineptā pe­titioneꝫ.ſ. ſi menſor. fal. modo dice. l. i. vbi de hoc ⁊ de aſſeſſor. l. i. Quandoqꝫ ꝑꝑ perſone honoreꝫ. sͣ. de dolo. l. non dꝫ. ⁊. jͣ. de ob­ſequijs. l. licet. ⁊. l. honori. Quandoqꝫ in alio caſu. C. de colla. l. poſtumo. Quādoqꝫ ꝑꝑ omiſſaꝫ recōuentiōeꝫ. C. de procura. l. actīoneꝫ. Quandoqꝫ ꝑꝑ denegataꝫ eo caſu actionē. vt. C. vt nemo priua. l. ij. in fi. Quādoqꝫ ꝑꝑ preteriti temporis diffinitō nem. C. qui ac. nō poſ. l. ſi ea. ⁊ de leg. ma. l. diffamari. Quan­doqꝫ propter p̄poſterationē ⁊ iſtud pōt eſſe dupliciter primo ꝑꝑ p̄poſteram petitionē. vt. C. de here. actꝭ. l. indebitū. Quādoqꝫ ꝑꝑ prepoſteratiōeꝫ ꝑſonaruꝫ. jͣ. de adulter. l. ſi maritus ⁊ in aūt. de fideiuſſor.§. i. G. Querit Ol. petebā a te. x. dixiſti offeras libelluꝫ tuum ego nolo libelluꝫ offerre quia volo ſtare ſacramēto tuo nū­quid teneor offerre libelluꝫ dicit ꝙ ſic per. l. i. sͣ. de eden. ⁊ per aūt. offeratur. C. de lit. conteſta. ſi poſt libellum delatum tenetur iura­re referre vel ſoluere vt hoc.§. Non ſemper Exempla glo. que ponunt̉ in actio ne de dolo ⁊ iniuri. nō placent Odoſ. nec Mar. ſili. quia in ſacramento ſuper criminibus delato nō eſt locus relationi. vt. jͣ. re. ammo. l. marcellus ⁊ dixi. sͣ.§. proximo ⁊ dicunt etiaꝫ in ccīnibus non deferri ſacramentuꝫ niſi in caſibus a lege expreſſis ⁊ ad purgationeꝫ vt dixi plene. sͣ. e. l. iij.§. quacunqꝫ actione. Unde ipſi aliter ponunt exempla in diuerſitate retum ⁊ perſonarum primo in diuerſitate reruꝫ ſic comodatarius defert ſacramentuꝫ cōmodanti qd̓ inret eū n̄ feciſſe expenſas in re cōmo data pōt cōmodans referre comodatario vt iurei ſeſe feciſſe ma gnas expenſas. quia alias repetere non poteſt vt. jͣ. como. l. in rebꝰ ſ. poſſunt. Item poteſt poni in pignore obligato duobus ſi creditor offerat debitori ꝙ iuret ſe alij nō obligaſſe poteſt debitor referre vt creditor iuret pignus in vtrunqꝫ debituꝫ nō ſufficere vt jͣ. de pig. actꝭ. l. ſiquis in pignore.§. fi. In diuerſitate perſonarū ponunt exempluꝫ filio fami. qui de mutuo conuenitur ⁊ creditor deferi vt iuret ſe ſibi non mutuaſſe poterit referre vt creditor iu­ret ſe cum conſenſa patris mutuaſſe vel ineſtqꝫ quod paterna pietas non recuſaret vt. C. ad macedo. l. macedonianū. ⁊. l. fi. item in pupillo ſi creditor deferret vt iurei ſibi nō mutuaſſe pōt referre pupillus vt ipſe iuret ſe tutoris auctoritate mutuaſſe. vt. jͣ. e. l. fi. in principio ⁊.§. i. Odoſ. ⁊ Mar. ſili. Franciſcus tamen acurſij hic videtur approbare exempla glo. ⁊ ſentire ꝙ etiam in criminibꝰ poſ ſit deferri ⁊ referri ſacramentū quādo actor ⁊ reus pn̄t ſcire vel ita lem criminis vt quia eſt publice factum ſecus ſi occulte quia tunc reus non pōt referre ⁊ ita loquitur. l. marcellus ⁊ ratio eſt qꝛ quis non tenetur anceps ſubire ꝑiuriuꝫ vt. jͣ. e. proxi. l. videamus Fran. Sed quod prius dixi verius credo ⁊ vide extra. e. c. fi. cum ibi no tatis per omnes. Ubi res ē cōmiſſa iuriiurando reus tribꝰ ca Cum re S. ſibus abſoluit̉.. ſi iurat ſi ſoluat vel ſi refferat e actor recuſet hoc dicit ⁊ ꝙ dicit dimiſſa ſit dic ꝙ qꝛ placet par­tidus ꝙ eam decidant iureiurando alicuius partis ⁊ ꝙ ſubicit re­fefrete dic eo caſu quo poteſt referri ⁊ caue a gl. que dicit ab obſer uatione iudicij qꝛ quidami reprobāt ipſam glo. ⁊ dicunt ꝙ abſolu­uo debe: fieri ſimpliciter. qꝛ de natura exceptionis ꝑemptorie eſt quod faciat abſolui reum ſimpliciter vt inſti. de excep. per torm cū ergo iuſiuran. ſit exceptio ꝑemptoria ergo debet abſolui ſimplicit̓ vnde quidaꝫ hanc ſignataꝫ glo. ſuper verbo illo ſi ſoluat abſoluit̉ non ſuper primo abſoluet ⁊ tunc videat̉ gl. poſſe defendiqꝛ ſi de­dulū ſoluit̉ pēdēte iudicio ſit abſolutio ab obſerua iōe iudicij qꝛ ni hil ē qd̓ poteſt ꝑ ſentētiā tolli vel reſcindi. jͣ. de remiſſio. l. i.§. idem iul. ⁊ oīa iudicia ſiue abſolutoria inſti. de ꝑpe. ⁊ tēp. ac. in fi. in iura mēto ergo ſi eſſꝫ ſignata gl. ſuꝑ v̓bo pͥmo ⁊ abſoluet male diceret Sed ſi eſſet ſignata ſuꝑ ẜo abſolū. ⁊ ſic loquit̉ de abſoluic̄ c. bene dicit. Ali dicunt ꝙ aut ꝑemptoria competebat ante litem cō teſtatam ⁊ tunc verum eſt ⁊ abſolui debeat ſimpliciter. ſecus ſi in­cipit compeiere poſt ⁊ perimit actiōeꝫ in iudicio. ⁊ hoc conſtat iu dici vt hic. qꝛ tunc nihil eſt quod deberet ꝑimere. ⁊ ideo tunc ab­ſoluet ad obſeruatōe iudicū. ſed hoc non videt̉ bene tutum qꝛ licet iuret̉ adhuc ſuꝑeſt ciuilis obligatio perimēda que per ſententiam tollet̉ vel declarabit̉ nō eſſe vt plene dicet̉ infra de condi. inde. l. iulianus. dicerem ergo ꝙ ſiue exceptio iuriſiuran. competat ante litem conte. ſiue poſt incipiat competere. Aui opponit̉ in vim per emptorie ⁊ iunc ꝑ diffinitiuā decidit̉. ſed ſi opponat̉ in vim dila­torie ad impediendū ꝓceſſum tunc non poteſt ſuper re principali ſed ſuꝑ ꝓceſſu ꝓnunciati ⁊ tunc ꝓcedit iſta glo. que dicit abſolui ab obſeruatōe iudicij nec dico an ſit diffinitiua vel interloquio­ria qꝛ de hoc eſt opinio. C. de iudi. l. ꝓperandū. Et ꝙ exce­ptio iuramenti ſic poſſit opponi duobus modis dixi. sͣ. e. l. nā po ſtea.§. ſi is qui. ⁊ in ra de condi. indebi. l. eleganter. l. ſiquis poſt. ⁊ ſi obiciat̉ ꝙ lite non conte. nō fertur diffinitiua. dic ꝙ iuramentū habetur loco conteſtationis. vt dicta. l. nam poſtea.§. ſi is qui tē­porali. Iaco. butrig. In cauſa pupilli deficientibus pro MM. baudibns alus poi uuiorinnamenūū de ferre. hoc dicit. Item adducit dominus Gui­do de ſuza. hanc ꝙ tutor nō poſſit facere pacem illi qui interfecit patrem pupili ſi hꝫ ꝓbatōnes paratas ſuꝑ homici­dio. ⁊ ꝓ hoc. C. de iranſactio. l. p̄ſes. Gui. Iaco. de are. ⁊ Uber. de bobio tenent ꝙ etiam ſi hꝫ ꝓbatōes paratas ⁊ videat expedi r̄t pupillo ꝙ pax valeat. ⁊ allegat infra de vſufructu legato. l. ge nerali. ⁊ ad ieriulia. l. i.§. confeſſam. ⁊ de hoc dixi. C. de pactis. l. patrum curatoris. Non. differt ꝓdigus ⁊ ſm les non Prodigus. pabiles ſacramēt m in cauſis eoꝝ. hoc dicit. Et dic ꝙ ꝓdigus cui interdicium eſt bonis qꝛ rerum admi niſtrandarum ius nō habent. vt ſupra. e. l. iuſiuran. ꝙ ex ꝯuentōe. §. primo. ⁊. C. de curato. furio. l. i. ⁊ ideo dicit̉ hic ꝙ non ſut ha biles quod ꝓbat a ſufficienti ꝑtium enumeratōne. In glo. vt ſupra. e. ibi ita. nec iuſiuran. vtrunqꝫ autem tollit naiuralem. Ibi ita ⁊ ſacramētum in ciuili nō comparātur qꝛ ſolutio eā tollit. iuramē tum nō. Ia. but. i Iuramentum hꝫ qui non compellunturaſtariudicij ⁊ ideo ꝗ nō ꝯpellit̉ iudiciū ſuſciꝑe nec iurare. hoc dicit. Iac. Iuramenti exceptio dat̉ con­I Act OC. tra aciōem ſuꝑ qua iuraium ē non ſuper alia. hoc dicit. Uel ſic ſi deciſum in pri­mo iudicio nō venit diſputandū in ſecundo. nō ob­exceptio iuriſiuran. nec curo diſputare de eadem re vel alia. ſi er­go iuratuꝫ eſſet ſuꝑ debito ⁊ ageret̉ de conſtituta obſtat̉ exceptio qꝛ iterum oporteret de debito diſputare cum ſine debito non te­neat ꝯſtitutū. vt. jͣ. de ꝯſti. pecu. l. i.§. debuū. ſecus ſi ꝯͣ. vi hic. ⁊ ideꝫ ſi ſuꝑ viroqꝫ. Ia. bu. Tacitum ⁊ expreſſuꝫ I non fuerſt. ꝓa benur vi pora ⁊ ſil on adimples mihi nec ego tibi. hoc dicit. Oppo. de prin. ad fi. qꝛ in principio dicit nō fuiſſe remiſſum in fine videt̉ dicere ꝯͣ dicium glo. ꝙ nō fuit remiſſum exp̄ſſe ſed tacite. tunc dic ꝙ nec exp̄ſſe nec tacite fuit remiſſum ſꝫ dicit ꝙ ē remittēti ſimilis ⁊ nihil ē cui ſimile ē. vt. jͣ. depo. l. ꝙ nerua. It̉ colligit glo. ꝙ ſi nō facio quod debeo ⁊ in nō facis qd̓ debes nō