Queſtio. Secunda. 3 rato: excellentia autem hominis maxime attenditur circa beatitudinem que eſt hominis bonum perfectum: ⁊ ſecundum partes eius: id eſt ſecundum illa bona quibꝰ aliquid beatitudinis participatur: ⁊ ideo honor poteſt quidem conſequi beatitudinem. ſed principaliter in eo beatitudo conſiſtere non poteſt. ¶ Ad primum ergo dicendum: ꝙ honor non eſt premium virtutis propter quod virtuoſi operantur: ſed accipiunt honorem ab ho minibus loco premij: quaſi a non habentibus ad dandum magis. verum autem premium virtutis eſt ipſa beatitudo propter quam virtuoſi operantur: ſi autem propter honorem operarentur: iam non eſſet virtus ſꝫ magis ambitio. ¶ Ad ſecundum dicendum: ꝙ honor debetur deo: ⁊ excellentiſſimis in ſignum vel teſtimonium excellentie preexiſtentis: non ꝙ ipſe honor faciat eos excellentes. ¶ Ad tertium dicendum: ꝙ ex naturali deſiderio beatitudinis quam conſequitur honor: vt dictum eſt: contingit ꝙ homines maxime honorem defiderant: vnde querunt homines maxime honorari a ſa pientibus quorum iudicio credunt ſe eſſe excellentes vel felices. Ad tertium ſic proceditur. Uidetur ꝙ bea titudo hominis conſiſtat in glo ria: in eo enim videtur beatitudo conſiſtere quod redditur ſanctis pro tribulationibus quas in mundo patiūtur: huiuſmodi autem eſt gloria. dicit enim apoſtolus Roman. octauo. Non ſunt condigne paſſiones huius temporis ad futuram gloriam que reuelabitur in nobis ergo beatitudo conſiſtit in gloria. ¶ Preterea. Bonuꝫ eſt diffuſiuum ſui: vt patet per Dionyſium octauo capitulo de diui. nomi. Sed per gloriam bonum hominis maxime diffunditur in notitiam aliorum: quia gloria: vt Ambroſius dicit: nihil aliud eſt qͣꝫ clara cum laude notitia. ergo beatitudo hominis conſiſtit in gloria. ¶ Preterea. Beatitudo eſt ſtabiliſſimum bonorum: hoc autem eſſe videtur fama vel gloria: quia per hanc quodammodo homines eternitatem ſortiuntur: vnde Boetius dicit in libro de conſolationē. Uos immortalitatem nobis propagare videmini cum futuri famam temporis cogitatis. ergo beatitudo conſiſtit in fama ſeu gloria. ¶ Sed contra. Beatitudo eſt verum hominis bonum: ſed famam ſeu gloriam contingit eſſe falſam: vt eum dicit Boetius in libro quarto de conſolatione. Plures magnum ſepe nomen falſis vulgi opinionibus attulerunt: quo quid turpius excogitari poteſt: naꝫ qui ſallo predicantur ſuis ipſi neceſſe eſt laudibus erube ſcant. non ergo beatitudo hominis conſiſtit in fama ſeu gloria. ¶ Reſpondeo dicendum: ꝙ impoſſibile ē beatitudinem hominis in fama ſeu gloria humana conſiſtere: nam gloria nihil aliud eſt qͣꝫ clara notitia cū laude: vt Ambroſius dicit. Res autem cognita aliter comparatur ad cognitionem diuinam: ⁊ aliter ad cognitionem humanam: humana eniꝫ cognitio a rebus cognitis cau ſatur: ſed diuina cognitio eſt cauſa rerum cognitarum: vnde perfectio humani boni que beatitudo dicitur: non poteſt cauſari a notitia humana: ſed magis notitia humana de beatitudine alicuius procedit ⁊ quodammodo cauſatur ab ipſa humana beatitudine: vel inchoata vel perfecta: ⁊ ideo in fama vel in gloria non poteſt con ſiſtere hominis beatitudo ſed bonum hominis dependet ſicut ex cauſa ex cognitione dei: ⁊ ideo ex gloria que eſt apud deuꝫ dependet beatitudo hominis. ſicut ex cā ſua: ſcd̓m illud pſalmi. Eripiam eum ⁊ glorificabo euꝫ: longitudine dierum adimplebo eum: ⁊ oſtendam illi ſa lutare meum. Eſt etiam aliud conſideranduꝫ ꝙ humana notitia ſepe fallitur ⁊ precipue in ſingularibus contin gentibus cuiuſmodi ſunt actus humani: ⁊ ideo frequēter humana gloria fallax eſt: ſed quia deus falli non poteſt: eius gloria vera eſt: propter quod dicitur. 2. ad Co rinth̓. 10º. Ille probatus eſt quem deus commendat. ¶ Ad primum ergo dicendum: ꝙ apoſtolus non loꝗtur illud de gloria que eſt ab hominibus: ſed de gloria que eſt a deo coram angelis eius: vnde dicitur ī Mar. octauo. Filius hominis confitebitur euꝫ in gloria patris ſui coram angelis eius. ¶ Ad ſecundum dicendum: ꝙ bonum alicuius hominis quod per famam vel gloriaꝫ eſt in cognitione multorum: ſi cognitio quidem vera ſit: oportet ꝙ deriuetur a bono exiſtente in ipſo: ⁊ ſic preſupponit perfectam beatitudinem vel inchoatam. Si autem cognitio falſa ſit: non concordat rei ⁊ ſic bonum non inuenitur in eo cuius fama celebris habetur: vnde patet ꝙ fama nullo modo poteſt facere hominem bonum. ¶ Ad tertium dicendum: ꝙ fama non habet ſtabilitatem immo falſo rumore de facili perditur: ⁊ ſi ſtabilis aliquando perſeueret hoc eſt per accidens: ſed bea titudo habet per ſe ſtabilitatem ⁊ ſemper. Ad quartum ſic proceditur. Uidetur ꝙ beatitudo conſiſtat in pote ſtate: omnia enim appetunt aſſimilari deo tanquam vltimo fini ⁊ primo principio: ſed homines qui in poteſta tibus ſunt propter ſimilitudinem poteſtatis maxime vi dentur eſſe deo conformes: vnde in ſcriptura dij vocātur: vt patet. Exodi. 13º. Dijs non detrahes. ergo ī poteſtate beatitudo conſiſtit. ¶ Preterea. Beatitudo eſt bonum perfectum: ſed perfectiſſimuꝫ eſt ꝙ homo etiā aliquos congrue poſſit regere. quod conuenit his qui ī poteſtatibus ſunt conſtituti: ergo beatitudo conſiſtit in poteſtate. ¶ Preterea. Beatitudo cum ſit maxime ap petibilis opponitur ei quod maxime eſt fugiendum: ſꝫ homines maxime fugiunt ſeruitutem cui contra ponitur poteſtas. ergo in poteſtate beatitudo cōſiſtit. ¶ Sꝫ contra. Beatitudo eſt perfectum bonum: ſed poteſtas eſt maxime imperfecta: vt enim dicit Boetius ſecundo de conſolatione. Poteſtas humana ſolicitudinum mor ſus expellere: formidinum aculeos vitare nequit: ⁊ poſtea potentem cenſes: cui ſatellites latus ambiunt: qui quos terret: ipſe plus metuit. non igitur beatitudo con ſiſtit in poteſtate. ¶ Reſpondeo dicendum: ꝙ impoſſibile eſt beatitudinem in poteſtate conſiſtere propter duo. Primo quidem quia poteſtas habet rationem principij. vt patet in. 5. metaphi. beatitudo autem habꝫ rationem vltimi finis. Secundo quia poteſtas ſe habet ad bonum ⁊ ad malum: beatitudo autem eſt proprium ⁊ perfectum hominis bonum. vnde magis poſ ſet conſiſtere beatitudo aliqua in bono vſu poteſtatis ꝗ eſt per virtutem: qͣꝫ in ipſa poteſtate: poſſunt autem qͣtuor generales cauſe induci ad oſtendendum: ꝙ in nullo premiſſorum exteriorum honorum beatitudo conſiſtat: quarum prima eſt ꝙ cum beatitudo ſit ſummum hominis bonum non comꝑatitur ſecum aliquod malū: omnia autem predicta poſſunt inueniri. ⁊ in bonis ⁊ in malis. Secunda ratio eſt. quia cum de ratione beatitudinis ſit ꝙ ſit per ſe ſufficiens: vt patet in primo ethicoꝝ hoc neceſſe eſt ꝙ beatitudine adepta nullum bonuꝫ neceſſarium homini deſit: adeptis autem ſingulis premiſſoruꝫ poſſunt adhuc multa bona homini neceſſaria deeſſe: puta ſapientia: ſanitas corporis: ⁊ huiuſmodi. ¶ Tertia. quia cum beatitudo ſit bonum perfectuꝫ ex beatitudine non poteſt aliquod maluꝫ alicui prouenire: quod nō ꝯuenit premiſſis. dicitur Eccleſiaſtes. 5. ꝙ diuitie interdum conſeruantur in malum domini ſui. ⁊ ſimile patet in alijs tribus. ¶ Quarta ratio ē. quia ad bea titudinem homo ordinatur per principia interiora: cum ad ipſam naturaliter ordinetur. premiſſa auteꝫ quatuor bona magis ſunt a cauſis exterioribus: ⁊ vt plurimum a fortuna: vnde ⁊ bona fortune dicuntur: vnde patet ꝙ in premiſſis nullo modo beatitudo conſiſtit. ¶ Ad primum ergo dicendum: ꝙ diuina poteſtas eſt ſua communitas. vnde vti ſua poteſtate non poteſt niſi bene: ſꝫ hoc in hominibus non inuenitur: vnde non ſufficit ad beatitudinem ꝙ homo aſſimiletur deo quantum ad po teſtatem: niſi aſſimiletur ei quantum ad bonitatem. A 2
zum Hauptmenü