Seite

Queſtio LXXXVII. 39 tet ſimpl̓r ſpōtaneus vel īuitꝰ patiat̉: qd̓ ēt ī iniurijs hoībꝰ factis obẜuat̉: ut ꝑ recōpēſationē pene reītegret̉ eqͣlitas iu ſtitie. vn̄ pꝫ ꝙ ceſſāte actu pctī ul̓ īiurie illate: adhuc r̄māet d̓bitū pene. Sꝫ ſi loqͣmur d̓ ablatōe pctī qͣꝫtū ad maculaꝫ. ſic māifeſtū ē ꝙ macula pctī ab aīa auferri n̄ p̄t: niſi ꝑ hͦ ꝙ aīa deo ꝯiūgit̉ ꝑ cuiꝰ diſtātiā detrimētū ꝓprij nitoris īcur rebat: qd̓ ē macula: ut ſupͣ dcm̄ ē. Cōiūgit̉ āt deo hō ꝑ uo lūtatē: vn̄ macula pctī ab hoīe tolli n̄ p̄t niſi uolūtas hoīs o­dinē diuīe iuſtitie accepit: ut.ſ. uel ip̄e ſibi penā ſpōtaneꝰ a­ſumat ī recōpēſationē culpe p̄terite uel ēt a deo illatā patiēt ſuſtieat: utroqꝫ.n. mō pena rationē ſatiſfactōis hꝫ. Pena āt ſatiſfactoria diminuit aliꝗd d̓ rōne pene. Eſt.n. de rōne pe ne ꝙ ſit ꝯͣ uolūtatē: nō tn̄ ut nūc: ⁊ ꝑ hͦ ē uolūtaria. n̄ ſim pl̓r ē uolūtaria: ẜꝫ ꝗd āt īuolūtaria: ſic̄ pꝫ ex his q̄ ſupͣ d̓ no lūtario ⁊ īuolūtario dcā ſunt. Dd̓ꝫ ē ergo ꝙ remota macu­la culpe p̄t ꝗdē remanē reatꝰ n̄ pene ſimpl̓r: ſꝫ ſatiſfactorie. Ad pͥᵐ ergo dd̓ꝫ ꝙ ſic̄ ceſſante actu pctī remāet macu­la: ut ſupͣ dcm̄ ē: ita ēt p̄t remanere reatꝰ: ceſſāte v̓o macu­la n̄ remāet reatꝰ ẜm eādē rōnē: ut dictū ē. Ad 2ᵐ dd̓ꝫ: ꝙ v̓tuoſo nō d̓bet̉ pena ſimpl̓r: p̄t tn̄ ſibi d̓beri pena ut ſa tiſfactoria: qꝛ hͦ ip̄ꝫ ad v̓tutē ꝑtinet: ut ſatiſfaciat ꝓ his ī ꝗbꝰ offēdit: ul̓ deū vl̓ hoīeꝫ. Ad 3ᵐ dd̓ꝫ ꝙ remota macula ſanatū ē nulnꝰ pctī qͣꝫtū ad uolūtatē. Reqͥrit̉ āt adhuc pēa ad ſanationē aliaꝝ uiriū aīe que ꝑ pctm̄ p̄cedēs deordinate fuerūt: ut.ſ. ꝑ ꝯͣria curent̉. Reꝗrit̉ ēt ad reſtituēdū eqͣlitatē iuſtitie: ⁊ ad amouendum ſcandalum aliorum: ut edificen tur in pena qui ſunt ſcandalizati in culpa: ut patet ex exem plo de Dauid inducto­Ad ſeptimū ſic ꝓcedit̉. Ur̄ ꝙ nō oīs pēa ſit ꝑꝑ aliquā culpā. Dr̄.n. Io. 9º. d̓ ceco nato. Neqꝫ hͦ peccauit: neqꝫ parētes eiꝰ: ut naſceret cecꝰ. Et ſil̓r uidemꝰ ꝙ ml̓ti pueri ēt baptizati graues pēas patiūt̉: utputa febres: d̓monū opp̄ſſiōes: ⁊ ml̓ta huiuſmo di: cū tn̄ ī eis n̄ ſit pctm̄ poſtqͣꝫ ſunt baptizati ⁊ an̄qͣꝫ ſint ba­ptizati n̄ ē ī eis plꝰ d̓ pctō qͣꝫ ī alijs pueris: ꝗ hec n̄ patiūt̉.n. gͦ oīs pēa ꝓ pctō ē. Pͣ. Eiuſdē rōnis eē ur̄ ꝙ pctōres ꝓſperent̉: ⁊ ꝙ aliꝗ īnocētes puniāt̉. utrūqꝫ āt ī rebꝰ hūa­nis frequēt̓ īuenimꝰ. Dr̄.n. d̓ iniꝗs ī pſal̓. In labore hoīuꝫ n̄ ſūt: ⁊ cū hoībꝰ n̄ flagellabūt̉. Et Iob. xxi. Impij uiuūt. ſubleuati ſunt ꝯfortatiqꝫ diuitijs. Et abachuc. i. dr̄. Quare reſpicis ꝯtēptores: ⁊ taces ꝯculcante īpio iuſtiorē ſe. nō gͦ oīs pena īfligit̉ ꝓ culpa. Pͣ. De xp̄o dr̄..i. Pe. 2. ꝙ pec catū n̄ fecit: nec īuētꝰ ē dolꝰ ī ore eiꝰ: ⁊ tn̄ ibidē dr̄ ꝙ paſſus ē ꝓ nobis. gͦ n̄ ſꝑ pena a deo diſpēſat̉ ꝓ culpa. Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ dr̄ Iob. 4º. Quis unqͣꝫ īnocēs ꝑijt: aut qn̄ recti delet. ſunt qn̄ potiꝰ uidi eos ꝗ oꝑant̉ initatē flāte deo ꝑijſſe. Et Aug. dic̄ ī pͥº retractationū. ꝙ oīs pēa iuſta ē ⁊ ꝓ pctō aliqͥ īpēdit̉. Rn̄º. dd̓ꝫ: ꝙ ſic̄ iā dictū ē: pena p̄t dupl̓r ꝯſi­derari. ſimpl̓r: ⁊ īqͣꝫtū ſactiſfactoria. Pena ꝗdē ſatiſfacto­ria ē qͥdāmō uolūtaria: ⁊ qꝛ ꝯtīgit eos ꝗ differūt ī reatu pe ne eē unū ẜꝫ uolūtatē uniōe amoris: īde ē ꝙ īterdū aliꝗs ꝙ n̄ peccauit: penā uolūtariꝰ ꝓ alio portat: ſic̄ ēt ī rebꝰ hūanis uidemꝰ ꝙ aliꝗs ī ſe trāſfert alteriꝰ d̓bitū. Si v̓o loqͣmur d̓ pena ſimpl̓r ẜꝫ ꝙ hꝫ rōnē pene: ſic ſꝑ hꝫ ordinē ad culpaꝫ ꝓpriā: ſꝫ qn̄qꝫ ꝗdē ad culpā actualē: puta qn̄ aliꝗs uel a d̓o uel ab hoīe ꝓ pctō ꝯmiſſo punit̉. Qn̄qꝫ v̓o ad culpā origi­nalē: ⁊ hͦ ꝗdē uel pͥncipal̓r: uel ꝯſequēt̉. Prīcipal̓r ꝗdā pe na origīal̓ pctī ē ꝙ naͣ hūana ſibi reliꝗt̉ deſtituta auxilio or­ginal̓ iuſtitie: ſꝫ ad hͦ ꝯſequūt̉ oēs penalitates q̄ ex d̓fectu nature ī hoībꝰ ꝯtingūt. Sciēdū tn̄ ē ꝙ qn̄qꝫ aliꝗd ur̄ eē pe nale: qd̓ tn̄ n̄ hꝫ ſimpl̓r rōnē pene. Pena.n. ē ſpēs mali: ut ī pͥmo dcm̄ ē. malū āt ē pͥuatio boni: cū āt ſint plura hōis bo­na.ſ. aīe corꝑis ⁊ exterioꝝ reꝝ: ꝯtingit īterdū ꝙ hō patiat detrimentū ī minori bono: ut augeat̉ ī maiori: ſic̄ cū patit d̓trimētū pecūie ꝑꝑ ſanitatē corꝑis: uel ī utroqꝫ hoꝝ ꝑꝑ ſa lutē aīe: ⁊ ꝑꝑ gl̓ia dei: ⁊ tūc tale detrimētū n̄ ē ſimpl̓r malū hōis: ſꝫ ẜꝫ ꝗd. un̄ n̄ hꝫ ſimpl̓r rōnē pene: ſꝫ medicine. Nā ⁊ medici auſteras potiōes ꝓpināt īfirmis ut cōferāt ſani­tatē: ⁊ qꝛ hmōi nō ꝓpͥe habēt rōeꝫ pene: nō reducunt̉ ad culpā ſic̄ ad cāꝫ: niſi ꝓ tāto: qꝛ hoc ip̄m ꝙ oꝫ hūane nature medicinas penales exhiber̄: ē ex corruptiōe nature q̄ ē pe na original̓ pctī. In ſtatu.n. īnocētie nō oportuiſſet aliqueꝫ ad ꝑfectū v̓tutis īducere ꝑ pēalia exercitia. vn̄ hꝰ ip̄ꝫ qd̓ ē pēale ī talibꝰ reducit̉ ad originalē clpā ſic̄ ad cāꝫ. Ad pͥᵐ ergo dd̓ꝫ: ꝙ hmōi defectꝰ eoꝝ ꝗ naſcunt̉: uel ēt pueroꝝ: ſunt effectꝰ ⁊ pene original̓ pctī: ut dcm̄ ē: ⁊ manēt ēt poſt baptiſmū ꝑꝑ cāꝫ ſuꝑiꝰ dictā: ⁊ ꝙ nō ſint eqͣl̓r ī oībꝰ ꝯtin­git ꝑꝑ nāe diuerſitatē q̄ ſibi relīꝗt̉: ut ſupͣ dcm̄ ē. ordinant̉ tn̄ hmōi defectꝰ ẜꝫ diuinā ꝓuidētiā ad ſalutē hoīuꝫ: uel eo rū ꝗ patiunt̉: uel alioꝝ ꝗ penis admonent̉: ⁊ ēt ad gl̓iam dei. Ad 2ᵐ dd̓ꝫ ꝙ bona tꝑalia ⁊ corꝑalia ſunt ꝗdē aliqͣ bona hoīs: ſꝫ ꝑua: bona v̓o ſpūalia ſūt magna hoīs bona. Pertīet igr̄ ad diuinā iuſtitiā ut v̓tuoſis det ſpūalia bōa: ⁊ de tꝑalibꝰ bōis uel malis tm̄ det eis qͣꝫtū ſuffic̄ ad v̓tuteꝫ. Ut.n. Dionyſiꝰ dic̄. 8. c. de di. no. diuīe iuſtitie ē nō emolli re optimoꝝ fortitudinē maliū donationibꝰ. alijs v̓o hͦ ip̄ꝫ ꝙ tꝑalia dāt̉ ī malū ſpūaliū cedūt. unde in pſal. cōcludit̉. Iō tenuit eos ſuꝑbia. Ad 3ᵐ dd̓m: ꝙ xp̄s penaꝫ ſuſti­nuit ſatiſfactoriā: non pro ſuis: ſed ꝓ noſtris peccatis. Ad octauū ſic ꝓcedit̉. Ur̄ ꝙ aliꝗs puniat̉ ꝓ pctō alteriꝰ. Dr̄.n. Exo. o. ego ſuꝫ d̓s zelotes uiſitās inꝗtatē pr̄uꝫ ī filios ī tertiā ⁊ qͣrtam generationē his ꝗ oderūt me. ⁊ Matth̓. 23. dr̄. Ut ueniat ſuꝑ nos oīs ſanguis iuſtus ꝗ effuſus ē ſuꝑ terrā. Pͣ. Iu­ſtitia hūana deriuat̉ a iuſtitia diuina: ſed ẜm iuſtitiā hūanā aliqn̄ filij puniūt̉ ꝓ parētibꝰ: ſic̄ pꝫ ī crimīe leſe maieſtatis: gͦ ēt ẜꝫ diuinā iuſtitiā unꝰ punit̉ ꝓ pctō alteriꝰ. Pͣ. Si dicat̉ filiꝰ nō puniri ꝓ pctō pr̄is: ſꝫ ꝓ pctō ꝓp̓o: īqͣꝫtū imi­tat̉ malitiā pr̄nā: nō magis hͦ diceret̉ d̓ filijs qͣꝫ de exͣneis. ꝗ ſil̓i pena puniūt̉ his quoꝝ pctā imitant̉. nō ergo ur̄ ꝙ fi lij ꝓ pctīs ꝓprijs puniant̉: ſꝫ ꝓ pctīs parētū. Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ dr̄ Ezech̓. 18. Filiꝰ nō portabit iniqͥtatē pr̄is. Rn̄º. dd̓ꝫ. ꝙ ſi loqͣmur de pena ſatiſfactoria q̄ uolūtarie aſſūit̉: ꝯtigit ꝙ unꝰ portet penā alteriꝰ inqͣꝫtū ſunt qͥdāmō unū: ſicut iā dcm̄ ē. Si āt loqͣmur de pena ꝓ pctō īflicta īqͣꝫtū hꝫ rōneꝫ pene: ſic ſolū unꝰ ꝗſqꝫ ꝓ pctō ſuo pūit̉: qꝛ actꝰ pctī aliꝗd ꝑ ſonale ē. Si āt loqͣmur d̓ pena q̄ hꝫ rōnē medicīe: cōtingit ꝙ unꝰ punit̉ ꝓ pctō alteriꝰ. Ocm̄ ē enī ꝙ d̓trimēta corꝑa liū reꝝ uel ēt ipſiꝰ corꝑis ſunt q̄dā penales medicīe ordīa­te ad ſalutē aīe. vn̄ nihil ꝓhibet talibꝰ penis aliquē pūiri ꝓ pctō alteriꝰ: uel a deo uel ab hoīe: utpote filios ꝓ pr̄ibꝰ: ⁊ ſubditos ꝓ dn̄is īqͣꝫtū ſunt q̄dā res eoꝝ: ita tn̄ ꝙ ſi filiꝰ uel ſubditꝰ ē ꝑticeps culpe hmōi penales d̓fectꝰ hꝫ rōnē pe­ne qͣꝫtū ad utrūqꝫ.ſ. eū ꝗ pūit̉ ⁊ eū ꝓ quo punit̉. Si v̓o n̄ ſit ꝑticeps culpe: hꝫ rationē pene qͣꝫtū ad eū ꝓ qͥ pūit̉: qͣꝫtū v̓o ad eū ꝗ pūit̉ rōnē medicine tm̄: niſi ꝑ accn̄s īqͣꝫtū pctō alteriꝰ ꝯſentit. ordinat̉.n. ei ad bonū aīe ſi patient̓ ſuſtineat. Pene v̓o ſpūales nō ſūt medicinales tm̄: qꝛ bonū aīe non ordinat̉ ad aliud melius bonū. un̄ ī bonis aīe nullus patit̉ detrimentū ſine culpa ꝓp̓a: ⁊ ꝑꝑ hoc ēt talibꝰ penis: ut di­Hieronymꝰ ī epiſtola ad Auitū. unꝰ n̄ pūit̉ ꝓ alio: qꝛ qͣꝫtū ad aīaꝫ filiꝰ nō ē res pr̄is: vn̄ ⁊ hmōi cāꝫ dn̄s aſſignās dic̄ Ezech̓. 18º. Oēs aīe mee ſūt. Ad pͥᵐ gͦ dd̓m: ꝙ utrūqꝫ dcm̄ ur̄ eē referēdū ad penas tꝑales ul̓ corꝑales inqͣꝫtū fi­lij ſūt q̄dā res parētū ⁊ ſucceſſores p̄deceſſoꝝ: ul̓ ſi r̄ferāt ad penas ſpūales: hͦ dr̄ ꝑꝑ imitationē culpe: un̄ ī Exo. ad dit̉. His ꝗ oderūt me. Et ī Matth̓. dr̄. Et nos īplete mē ſurā pr̄uꝫ ur̄oꝝ. dic̄ āt pūiri pctā patꝝ ī filijs: qꝛ filij ī pctīs parētū nutriti ꝓniores ſunt ad peccādū: tū ꝑꝑ ꝯſuetudinē: tū ēt ꝑꝑ exēplū patrū qͣſi auctoritatē ſequētes: ſūt ēt maiori pena digni ſi penas pr̄uꝫ uidētes correcti n̄ ſūt. Iō āt addi­dit. In tertiā ⁊ qͣrtā gnationē. qꝛ tm̄ ꝯſueuer̄t hoīes uiuer ut ī tertiā ⁊ qͣrtā gnātionē uiderēt: ⁊ ſic mutuo uidere po ſūt ⁊ filij pctā parētū ad imitādū: ⁊ pr̄es pēas filioꝝ ad do­lēdū. Ad 2ᵐ dd̓ꝫ: ꝙ pene ille ſunt corꝑales ⁊ tꝑales qͣs iuſtitia hūana uni ꝓ pctō alteriꝰ infligit: ⁊ ſunt remedia q̄­dā uel medicīe ꝯͣ culpas ſequētes: ut uel ip̄i ꝗ puniunt̉: ul alij cohibeant̉ a ſil̓ibꝰ culpis. Ad 3ᵐ dd̓ꝫ ꝙ magis dn̄i pūiri ꝓ pctīs alioꝝ ꝓpinꝗ qͣꝫ extranei: tū qꝛ pena ꝓpīquo rū quodāmō redūdat ī illos ꝗ peccauerūt: ut dictū ē: īqͣꝫtū filiꝰ ē q̄dā res pr̄is: tū ēt qꝛ ⁊ domeſtica exēpla ⁊ domeſti ce pene magis mouēt. vn̄ qn̄ aliꝗs nutritꝰ ē ī pctīs paren tum uehemētiꝰ ea ſeꝗt̉. ⁊ ſi ex eoꝝ penis nō eſt deteritꝰ: obſtinatior ur̄. unde ⁊ eſt maiori pena dignus. 4