Queſtio LXXXIX. cumentum ī qd̓ tendit motꝰ ire: qd̓ ex genere ſuo ſit pctm̄ mortale: ſic̄ homicidium: vl̓ furtum: tal̓ ira ex gener̄ ſuo ē peccatum mortale. ſꝫ qd̓ ſit pctm̄ veniale hꝫ ex īꝑfectiōe actꝰ inqͣꝫtuꝫ eſt motꝰ ſubitꝰ ſenſualitatis. ſi v̓o ſit diuturnaredit ad nam ſui generis ꝑ ꝯſenſuꝫ rōnis. Si v̓o nocumen tum ī qd̓ tendit motꝰ ire eſſet veniale ex genere ſuo: puta cū aliꝗs ī hͦ iraſcit̉ ꝯͣ aliquē ꝙ vult ei dicere aliqd̓ v̓bū leue ⁊ iocoſum qd̓ modicū ip̄ꝫ ꝯtriſtet: n̄ erit ita pctm̄ mortale qͣꝫtūcūqꝫ ſit diuturna niſi forte ꝑ accidēs. puta ſi ex hͦ genere ſcādaluꝫ oriat̉ vl̓ ꝑꝑ aliꝗd hmōi: De ebrietate v̓o dd̓m eſt. ꝙ ẜm ſuā rōnē hꝫ ꝙ ſit pctm̄ mortale. ꝙ.n. hō abſqꝫ neceſſitate reddat ſe īpotentē ad vtendū rōne ꝑ quā hō ī deū ordinat̉. ⁊ ml̓ta pctā occurrentia vitet: ex ſola vo luptate vini exp̄ſſe ꝯͣriat̉ vt v̓tuti: ſꝫ ꝙ ſit pctm̄ veniale cōtingit ꝑꝑ ignorātiā quādā vl̓ īfirmitatē. puta cum hō neſcit virtutem vini aūt ꝓpͥam debilitatem: vn̄ non putat ſe inebriari. tunc.n. n̄ īputat̉ ei ebrietas ad pctm̄: ſed ſoluꝫ ſu ꝑabūdātia potꝰ: ſed qn̄ frequent̓ nebriat̉: n̄ p̄t ꝑ hāc igno rātiā excuſari ꝗn videat̉ voluntas eiꝰ eligere magis patiebrietatē qͣꝫ abſtinere a vino ſuꝑfluo. vn̄ redit pctm̄ ad ſuā nam. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m: ꝙ delectatio moroſa n̄ dr̄ eſſe pctm̄ mortale niſi ī his q̄ ex ſuo genere ſunt pctā mortalia. In ꝗ bꝰ ſi delectatio n̄ moroſa ſit pctm̄ veniale eſt ex imꝑfectione actꝰ. ſic̄ ⁊ de ira dictuꝫ eſt. dr̄.n. ira diuturna ⁊ delecta tio moroſa ꝑꝑ approbationē rōnis deliberātis. ¶ Ad 3ᵐ dd̓ꝫ ꝙ circunſtantia non fac̄ de bono actu malum niſi con ſtituens ſpeciem peccati: vt ſupra etiam habitum eſt. Ad ſextū ſic ꝓcedit̉. Ur̄ ꝙ pctm̄ mortale poſſit fieri veniale. Equal̓r.n. diſtat pctm̄ ue niale a mortali: ⁊ ecōuerſo. ſed pctm̄ ueniale ſit mortale: vt dictum eſt. gͦ ēt pctm̄ mortale poteſt fieri ueniale. ¶ Pͣ. Peccatū ueniale ⁊ mortale ponūt̉ dr̄ie ẜꝫ hoc ꝙ peccās mortal̓r diligit creaturā plus qͣꝫ deū. peccās āt uenial̓r diligit creaturā īfra deum. ꝯtingit āt ꝙ aliꝗs cōmittēs id qd̓ eſt ex genere ſuo pctm̄ mortale: diligat creaturā īfra deū. puta ſi aliꝗs neſciēs fornicationē ſimplicem eſſe pctm̄ mortale ⁊ ꝯͣriā diuino amori fornicet̉: ita tn̄ ꝙ ꝑꝑ diuinū amorem paratꝰ eſſet fornicationem p̄termittere ſi ſciret fornica do ſe ꝯͣ diuinū amorē agere: gͦ peccabit venial̓r. ⁊ ſic peccatū mortale p̄t ueniali fieri. ¶ Pͣ. Sic̄ dictū ē: plus differbonū a malo qͣꝫ ueniale a martali. ſed actꝰ ꝗ ē de ſe malus pōt fieri bonꝰ: ſic̄ homicidiū pōt fieri actꝰ iuſtitie. pꝫ in iudice ꝗ occidit latronē. gͦ multomagis pctm̄ mortale poteſt fieri ueniale. ¶ Sꝫ ꝯͣ ē ꝙ eternum nunqͣꝫ pōt fieri tꝑale. ſꝫ pctm̄ mortale meret̉ penā eternā: pctm̄ āt veniale tꝑalem penā. ergo pctm̄ mortale nunqͣꝫ pōt fieri veniale. ¶ Rn̄º dd̓ꝫ ꝙ ueniale ⁊ mortale differunt ſic̄ ꝑfectuꝫ ⁊ imꝑfectū in genere peccati: vt dictū eſt. Imꝑfectum āt ꝑ aliquā additionē pōt ad ꝑfectionē uenire. vn̄ ⁊ ueniale ꝑ hoc ꝙ addit̉ ei deformitas ꝑtinens ad genꝰ peccati mortalis: efficit̉ mortale. ſic̄ cū aliꝗd dic̄ v̓bum ocioſum ut fornicet̉: ſed id qd̓ eſt ꝑfectum n̄ poteſt fieri imꝑfectum ꝑ additionem. ⁊ iō pctm̄ mortale n̄ fit ueniale ꝑ hͦ ꝙ addit̉ ei aliqͣ deformi tas ꝑtinens ad genꝰ peccati uenialis. non.n. diminuit̉ pec catum eiꝰ ꝗ fornicat̉ ut dicat uerbum ocioſum. ſed magis aggrauat̉ ꝑꝑ deformitatē adiūctā. Pōt tn̄ id qd̓ ē ex genere mortale eſſe veniale ꝑꝑ imꝑfectionē actꝰ: qꝛ n̄ ꝑfecte ꝑti git ad rōnē actꝰ mortalis: cum n̄ ſit deliberatꝰ: ſꝫ ſubitꝰ: ut ex dictis pꝫ: ⁊ hoc ſit ꝑ ſubtractionem quādā.ſ. deliberate rōnis: ⁊ qꝛ a rōne deliberata hꝫ ſpēm moralis actꝰ: inde ē ꝙ ꝑ talē ſubtractionem ſoluit̉ ſpēs. ¶ Ad pͥᵐ ergo dd̓m ꝙ ueniale differt a mortali ſic̄ imꝑfectum a ꝑfecto: ut puer a viro. ſit āt ex puero vir: ſed nō ꝯuertit̉. vn̄ ratio n̄ cogit. ¶ Ad 2ᵐ dd̓ꝫ ꝙ ſi ſit talis ignorātia q̄ pctm̄ oīno excuſet. ſic eſt furioſi uel amentis: tunc ex tali ignorātia fornicatōeꝫ cōmittēs nec uenial̓r nec mortal̓r peccat. Si vero ſit igno rātia n̄ inuincibilis: tunc ignorātia ipſa eſt pctm̄ ⁊ ꝯtinet in ſe defectū diuini amoris: inqͣꝫtum negligit hō adiſcere ea ꝑ q̄ poteſt ſe in diuino amore ꝯſeruare. ¶ Ad 3ᵐ dd̓ꝫ ꝙ ſic̄ Aug. dicit in libro ꝯͣ mendacium. Ea q̄ ſūt ẜm ſe mala nul lo fine bene fieri poſſunt: homicidium āt eſt occioſo innocentis: ⁊ hoc nullo mō bene fieri poteſt. ſꝫ iudex ꝗ occidit latronē: uel miles ꝗ hoſtem rei publice: n̄ appellant̉ homicide: vt Auguſtinus dicit in libro de libero arbitrio. ¶ Queſtio lxxxix. Einde conſideranduꝫ eſt d̓ pctō veniali ẜm ſe. ¶ Et circa hoc querūt̉ ſex. Prīo vtrū pctm̄ venia le cauſet maculā ī aīa. Scd̓o de diſtinctiōe peccati uenialis ꝓut figurat̉ per lignū fenū ⁊ ſtipulā.i. Cor. 3. 3º vtrū hō in ſtatu īnocētie potuerit peccare uenial̓r Quarto vtrum angelꝰ bonꝰ vl̓ malꝰ poſſit peccare uenialiter. Quinto vtrum primi motus infidelium ſint peccata venialia. Sexto vtrum ueniale poſſit eſſe in aliquo ſimul cum ſolo peccato originali. Ad primum ſic ꝓceditur. Ur̄ ꝙ pctm̄ uenia le cauſet maculā in aīa. Dic̄.n. Aug. in li. de pnīa: ꝙ pctā uenialia ſi multiplicent̉ decoreꝫ nr̄m. ita extermināt: ut a celeſtis ſpōſi amplexibꝰ nos ſeparent: ſed nihil aliud eſt macula qͣꝫ detrimentuꝫ decoris. gͦ pctā uenialia cant maculā in aīa. ¶ Pͣ. Pctm̄ mortale cāt maculā in aīa ꝑꝑ inordinationē actꝰ ⁊ affectꝰ ipſiꝰ peccātis: ſꝫ ī pctō ueniali eſt qͥdā deordinatio actꝰ ⁊ affectꝰ: gͦ pctm̄ ueniale cāt maculā in aīa. ¶ Pͣ. Macula aīe cauſat̉ ex cōtactu rei tꝑalis: ꝑ amorē: ut ſupra dictum eſt: ſꝫ ī pctō veniali aīa inordinato amore ꝯtingit rē tꝑalē. gͦ pctm̄ venia le inducit maculā in aīa. ¶ Sꝫ ꝯͣ eſt ꝙ dr̄ Eph̓. 5. Ut exhi beret ip̄e ſibi gl̓oſaꝫ eccl̓aꝫ n̄ hn̄tē maculā: aut rugā. glo. i. aliqd̓ pctm̄ criminale. gͦ ꝓpͥuꝫ peccati mortalis eſſe vr̄ ꝙ malulam in aīa cauſe. ¶ Rn̄º. dd̓ꝫ ꝙ ſic̄ ex dictis pꝫ: ma cula īportat detrimentum nitors ex aliqͦ ꝯͣctu: ſic̄ in corpo ralibꝰ pꝫ. ex ꝗbꝰ ꝑ ſimilitudinē nomē macule ad aīam trāfert̉. Sic̄ aūt in corpore eſt duplex nitor: vnꝰ ꝗdē ex intrinſeca diſpōne mēbroꝝ ⁊ coloris. Aliꝰ āt ex exteriori claritate ſuꝑueniente. Ita etiā ī aīa eſt duplex nitor. Unꝰ ꝗdeꝫ ha bitualis qͣſi intrinſecus. Aliꝰ āt actualis qͣſi exterior fulgorpctm̄ āt ueniale īpedit ꝗdem nitorem actualem: non tn̄ ha bituale: qꝛ nō excludit: neqꝫ diminuit habituꝫ charitatis ⁊ aliaꝝ virtutum. vt infra patebit. ſed ſolum impedit eorum actuꝫ: macula āt importat aliꝗd manēs in re maculata: vn̄ magis vr̄ ꝑtinere ad detrimentū habitual̓ nitoris qͣꝫ actua lis. vn̄ ꝓpͥe loquendo pctm̄ ueniale n̄ cāt maculā in aīa: ⁊ ſi alicubi dicat̉ maculā inducere: hoc eſt ẜꝫ ꝗd inqͣꝫtū īpedit nitorē ꝗ eſt ex actibꝰ virtutū. ¶ Ad pͥmuꝫ gͦ dd̓m: ꝙ Au gu: loꝗt̉ in eo caſu ī qͦ multa pctā uenialia diſpoſitiue inducūt ad mortale. al̓r āt n̄ ſepararēt ab amplexū celeſtis ſpōſi. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m ꝙ inordinatio actꝰ in pctō mortali corrūpit hītū virtutis. nō āt ī pctō ueniali. ¶ Ad tertiū dd̓m. ꝙ in pctō mortali aīa ꝑ amorē ꝯtingit rē tꝑalē qͣſi finē: ⁊ ī hoc total̓r īpedit̉ īfluxꝰ ſplēdoris gr̄e ꝗ ꝓuenit in eos qui deo adherent: vt vltimo fini ꝑ charitatē: ſed in pctō veniali nō adheret hō creature tāqꝫ fini vltimo: vn̄ nō eſt ſile. Ad ſecūdū ſic ꝓcedit̉. Ur̄ ꝙ inconuenienter pctā uenialia ꝑ lignū: ſenū ⁊ ſtipulā deſignent̉. Lignum.n. ſenum ⁊ ſtipula dn̄r ſuꝑedificari ſpūali fundamēto: ſed pctā uenialia ſunt p̄ter ſpūale edi ficiū: ſic̄ ēt qͥlibꝫ falſe opiniones ſunt p̄ter ſcīaꝫ. gͦ pctā venialia n̄ ꝯuenient̓ deſignant̉ ꝑ lignum: fenum ⁊ ſtipulam. ¶ Pͣ. Ille ꝗ edificat lignum: ſenum ⁊ ſtipulā: ſic ſaluꝰ erit qͣſi ꝑ ignē: ſed qn̄ꝫ ille ꝗ cōmittit pctā uenialia n̄ erit ſaluus ēt ꝑ ignē: puta cū pctā uenialia inueniunt̉ in eo ꝗ decedit cū pctō mortali. gͦ inconuenient̉ ꝑ lignum: ſenum ⁊ ſtipulaꝫ pctā uenialia deſignant̉. ¶ Pͣ. Scd̓ꝫ apl̓m alij ſunt ꝗ edificant auꝝ: argentum: lapides p̄cioſos.i. amorem dei: ⁊ ꝓximi ⁊ bona oꝑa: ⁊ alij ꝗ edificant lignum: fenum: ⁊ ſtiplam: ſed pctā venialia cōmittunt ēt illi ꝗ diligunt̉ deuꝫ ⁊ ꝓ ximum: ⁊ bona oꝑa faciūt. dr̄.n. pͥmo Io. 2. Si dixerim qꝛ pctm̄ non habemꝰ: noſipſos ſeducimꝰ. gͦ n̄ ꝯuenienter deſignāt̉ pctā venialia ꝑ iſta tria. ¶ Pͣ. Multe plures diferentie ⁊ gradus ſunt peccatoꝝ venialium qͣꝫ tres. gͦ incouenienter ſub his tribus comprehendunt̉. ¶ Sed ꝯͣ ē qd̓ apoſtolus.i. ad Corinth̓.3. dicit de eo qui ſuperedificat lignum: ſenum: ⁊ ſtipulam: ꝙ ſaluus erit quaſi per ignem.
zum Hauptmenü