.XLVII rōnis in deo. ¶ Pͣ. pͥncipia ꝑ effectus cognoſcūtur ſꝫ idē ē effectꝰ miſericordie et bonitatis.ſ. ꝓuidē mi nus hn̄tibꝰ. gͦ eadem ē rō vtriuſqꝫ. ¶ Pͣ. miſericor dia ē q̄dā v̓tus. ſꝫ v̓tus ē bōitas v̓tuoſi. gͦ miſericor dia inquātū hꝰ mōi bonitas q̄dā ē: ⁊ ita vr̄ eadē rō vtriuſqꝫ. ¶ Sꝫ ꝯͣ q̄cūqꝫ ſunt vniꝰ rōnis: ſunt etiaꝫ vniꝰ ambitꝰ. ſꝫ bonitas et miſericordia nō ſūt vniꝰ ambitꝰ: qꝛ bonitas dīna cōicat̉ oībus creaturis inꝙͣtū a pͥmo bono ſūt oīa bona: miſericordia āt nō inuenit̉ in oībꝰ creaturis vt oēs miſericordes dicāt̉ gͦ bōitas et miſericordia nō ſūt eiuſdē rōnis. ¶ Pͣ. miſericordia nō eēt: niſi eēt miſeria. ſꝫ bonitas eſſe poſſꝫ etiā nll̓a miſeria exn̄te: qꝛ bonuꝫ nō depēdet a malo: ſic̄ nec habitꝰ a pͥuatione. gͦ miſericordia et bonitas ī deo nō ſūt vniꝰ rōnis. ¶ Lteriꝰ vr̄ ꝙ opꝰ dīne miſericordie ad attributū potētie reducatur qꝛ opꝰ oē ad illud attributū reducit̉ qd̓ maxime ꝑ ip̄m manifeſtat̉. ſꝫ opꝰ miſericordie maxīe manife ſtat dei potētiā. vn̄ ī collecta dr̄: Deꝰ qͥ om̄ipotētiaꝫ tuā parcēdo maxīe et miſerēdo manifeſtas. gͦ miſe ricordie opꝰ ad om̄ipotentiā reducit̉. ¶ Pͣ. diuina miſericordia maxīe manifeſtat̉ ī iuſtificatiōe impij ſꝫ maiꝰ ē iuſtificare impiū ꝙͣ creare celū et terrā: vt dicit Augꝰ. gͦ cū creatio ad potētiam reducat̉: vr̄ ꝙ et miſericordie opꝰ ad potentiā dei reduci debeat. ¶ Sed ꝯͣ vr̄ ꝙ reducat̉ ad attributū ſapīe: qꝛ ipſe nō miſeret̉ paſſiōe ſꝫ iudicio: iudiciū āt ad ſapīam ꝑtinet. gͦ et miſericordie opꝰ ſapīe ē attribuendum. ¶ Pͣ. miſericordia facit miſeriā alicꝰ quodāmō eē ī eo qͥ miſeret̉. ſꝫ miſericordie nr̄e nō pn̄t eē in deo niſi ꝑ cognitionē. gͦ miſericordia ad cognitōem ſeu ſapīam dei ꝑtinet. ¶ Sꝫ ecōtra vr̄ ꝙ ad bonitatē qꝛ Sapīe. xj. ponit̉ ꝓ rōne miſericordie amor diui nus: dr̄ enī: Parcis oībꝰ qm̄ tua ſunt qͥ amas aīas ſꝫ amor ad bonitatē ꝑtinet. gͦ miſericordia bōitati ē attribuēda. Rn̄deo dd̓ ad. j. qōem ꝙ ex hoc hō dr̄ miſericors: qꝛ miſeriā alteriꝰ ſuā facit: qd̓ qͥdem ꝯtingit ꝙͣtū ad duo. Prīo ꝙͣtuꝫ ad hoc ꝙ ipſe quo dāmō ex aliena miſeria afficit̉ inqͣtuꝫ ꝯpatit̉ patiē ti. Scd̓o ſcd̓m quandā reputatiōeꝫ: qꝛ miſeriā ꝓxi mi reputat qͣſi ſuā: et exinde mouet̉ ad repellendū eiꝰ miſeriā ꝑ bn̄ficiū: ſic̄ repelleret ſuā. Deꝰ aūt nll̓o mō miſerie ꝑticeps eē pōt. vn̄ ſcd̓m pͥmū modum miſericordia in eū nō cadit: ſꝫ ip̄e hoc mō ſe hꝫ in repellēdo miſerias alioꝝ: ſicut ſe hꝫ hō ī repellēdo miſeriā ſuā: ſicut enī hō ī repellēdo miſeria alicꝰ cō ſiderat hoīs vtilitatē cuiꝰ repellit miſeriā: ita et deꝰ ꝑ ſua bn̄ficia repellēs noſtra miſeriā n̄ ordīat hoc ad ſuā vtilitatē ſꝫ ad nr̄aꝫ: vn̄ inqͣtū nr̄a miſeria ē qͣſi ſua ſcd̓m reputationē quandā ip̄iꝰ qͥ eā repellit ſic dr̄ miſericors et miſereri: et ꝓpt̓ hoc cōit̓ dr̄ ꝙ n̄ ē ī eo miſericodia ſcd̓m paſſionē ſꝫ ſcd̓m effectuꝫ: qͥ tn̄ effectꝰ ex affectū volūtatis ꝓcedit: qͥ non ē paſſio ſꝫ ſimplex volūtatis actꝰ. ¶ Ad j. gͦ dd̓ ꝙ Dama. diffinit miſericordiā ꝓut ē paſſio ī nobis inuēta: ⁊ ꝑ hūc modū deo nō ꝯpetit. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ miſeri cordia ī nobis paſſio q̄dā ē: nll̓a aūt paſſio ē lauda bilis niſi ſcd̓ꝫ ꝙ rōne regulat̉: vn̄ ī nobis miſericor dia nō ē laudabilis niſi ſcd̓m ꝙ ſeqͥt̉ ordinē rōnis: nihil enī qd̓ ī nobis ſit tranſfert̉ ī deū niſi eo mō qͦ ī nobis ē laudabile: et iō miſericordia ī deo ē ſcd̓m rōem ſapīe ip̄iꝰ: vn̄ nō oꝫ ꝙ ex hocipſo ꝙ aliqͥs eſt magis pcc̄or maiorē effectuꝫ miſericordie ꝯſeqͣt̉: ni ſi ſcd̓m ꝙ ē ī dīua ſapīa ordinatū. ¶ Et ꝑ hoc pꝫ ſolutio ad tertiuꝫ: qꝛ hō miſericors nō repellit alie nā miſeriā ꝙͣtūcūqꝫ pōt. ſꝫ ꝙͣtū recta rō permittit. Sil̓r et deꝰ repellit nr̄am miſeriaꝫ ẜm ordinē ſapīe ſue: et iō inducit miſeriā pene qͥbuſdā: et permittit qͦſdā incide̓ ī miſeriā culpe. D. ij. qōnem dd̓ ꝙ rō miſericordie ⁊ bonitatis differunt ī tribꝰ. Prīo i hoc ꝙ miſericordia reſpicit t̓minū a qͦ: ſꝫ bonitas magis t̓minū ad quē: ille enī cui deꝰ bn̄ficia largit̉ ſit de deficiēte ꝑfectus: bonitas gͦ reſpicit cōicatōeꝫ ꝑfectionis: qꝛ bonū ē diffuſiuū eſſe ſꝫ miſericordia re picit remotionē defectꝰ. Secūdo ī hoc ꝙ miſeri cordia ꝓprie loquēdo ꝑtinet ad ꝓuidētiā diuinā qͣ bona ſua cōicat creaturis rōnalibꝰ tm̄: reſpicit enī miſeriā q̄ cū ſit cōtraria felicitati: nō pōt eē niſi rō naliū creaturarū qͣꝝ ē felices eē. ſꝫ bonitas reſpicit ꝓuidentiā diuinā reſpectu qͣrūlibet rerū. Tertio ī hoc ꝙ miſericordia importat quādā aſſimilatōeꝫ ꝓuidētis ad eū cui ꝓuidet̉: inqͣtū ꝓuidens alterius miſeriā qͣſi ſuaꝫ reputat: et iō miſericordia eſſe nō pōt niſi ī natura intellectuali: q̄ habꝫ exterminati onem miſerie aliene. ſꝫ bonitas hꝫ ordinē ad cōica tionē ſimplicit̓: vn̄ cuilibet creature q̄ hꝫ ꝑfectiōeꝫ cōicabilē bonitas ꝯuenire pōt. Pōt et qͣrta differē tia aſſignari: qꝛ miſericordia remouet debituꝫ ab eo cui ꝓuidet̉: nō enī dr̄ miſericordit̓ dari alicui qd̓ ei debet̉. ſꝫ bonitas nō remouet debiti ratiōem ab eo cui aliquid dat̉: vnd̓ bonitas ſe habꝫ cōit̓ ad lar gitionē iuſticie et miſericordie. ¶ Ad.j. gͦ dd̓ ꝙ n̄ ē incōueniēs ꝯuerſionē gentiū et bonitati diuine ⁊ miſericordie etiā attribue̓ ꝙͣuis rōne diuerſa vt ex dictis pꝫ. ¶ Ad. ij. dd̓ ꝙ miſericordia ſe hꝫ ex ad ditione ad bonitatē quodāmō vt patꝫ ꝑ p̄dicta: et iō om̄e opꝰ qd̓ ē miſericordie ē etiā bonitatis: ſꝫ nō econuerſo. ¶ Ad. iij. dd̓ ꝙ miſericordia ꝙͣuis ſit bonitas q̄dā: tn̄ quedā ſuꝑ rōem bonitatis addit: et ẜm hoc nō ē omino eadē rō bonitatis et miſericordie: ſic̄ nō ē om̄ino eadē rō hominis et animal̓. O.iij. qōeꝫ dd̓ ꝙ om̄e opꝰ diuinū ex potētia ſapiētia et bonitate ꝓcedit: ſed tn̄ opꝰ aliquod appro priat̉ potētie ſapīe vel bonitati ẜm ꝙ ī eo mirabi lius apparet id qd̓ ꝑtinet ad aliquod p̄dictorū attributoꝝ: potētia aūt importat abſolutā ratiōem principij aliqͥd ꝓducētis. ſꝫ ſapīe ē ordinare: vn̄ ad ſapīam ꝑtinet modꝰ ꝓducēdi rē quo aliqͥd ordina te in eē ꝓducit̉. ſꝫ bonitas q̄ hꝫ rōnem finis reſpicit motiuū ad ꝓducendū: et iō in oꝑe creatiōis ī quo admirabile reddit̉ hoc p̄cipue ꝙ res ī eſſe ꝓducte ſunt manifeſtat̉ maxime diuina potētia. ſed ī oꝑe C 3