Capitulum I ¶ Rethorica diuina ſiue ars oratoria eloquē tie diuine edita per venerādum patrem magiſtrum Guilermum pariſienſem. ¶ De oratione ¶ Capitulum I ¶ A N ſacris ac ſacrificatiuis exercitatiōibus: que ⁊ quāta ſit dignitas ⁊ p̄cellentia po tius oratiōis: multū liquide apparere pōt volentibus videre atqꝫ valentibus. Et primū eo ꝙ om̄is ſacrificatio/ om̄is bn̄dictio/ ⁊ om̄e ſacramētū/ ⁊ om̄ino qͥcqͥd in cultu diuino honorifice agit̉: aut oratio eſt: aut oratione ꝑagit̉/ ſiue ꝑficit̉. Deinde ꝙ om̄is eccleſia ſanctorū: celeſti ac diuino magiſterio erudita ac inſtituta: tam ml̓tiplici celebritate frequentat orationē: vt ei die noctuqꝫ inſiſtat/ ⁊ inuigilet: ⁊ eidē vite p̄ſentis temꝑa/ tanqͣꝫ illi cōſecrata ⁊ debita: ꝑtiatur. Cuiꝰ rei nulla alia cauſa vel ratio exiſtimari vel cogitari poteſt: niſi oratiōis tanta neceſſitas: tantaqꝫ fructuoſitas: que tantā frequentationis ⁊ inſtantie continuitatē exigat ⁊ requirat. Ꝙ ſi dixerit quis: auctoritas apl̓ica: p̄cepto ſuo quo dictū eſt: Sine intermiſſione orate. ad hoc artat/ ⁊ cogit nō ſolū eccleſia: ſꝫ etiam ipſa lex euāgeli ca: in qua expreſſe legit̉ mandatū de oratiōe: ipſo ore veritatis editū: quo dictum eſt. quia oportet ſemꝑ orare/ ⁊ nūqͣꝫ deficere. Rn̄deo in hoc quia in ipſa cauſe ſunt ⁊ rōnes rōnabi liſſime atqꝫ iuſtiſſime: propter quas mādata hmōi ⁊ omnia alia que de oratione data ſunt merito data fuerunt. Tertio ex ꝟtuoſitate ip ſius orationis/ mirificentijs/ ⁊ numeroſitate mirabili/ atqꝫ p̄ſtantia vtilitatū: quas te ſcire ¶ B faciā in ſequētibus ¶ Ex his ergo tribus manifeſtū eſſe tibi debet: ⁊ neceſſariā eſſe/ ⁊ omnino debere eſſe celeſtem ac diuinalē rethori cam: ſiue ſpūalem ac ſaluberrimā oratoriam. que in cauſis animarū atqꝫ negocijs: allegare doceat eos qui cauſe hmōi patrociniū ſuſceperunt. Et ſpūales oratores ꝯſtituti ſunt: vt in dei dulciſſimi conſiſtorio: cauſas allegēt hmōi. ꝓpter qd̓ ſtipendia bn̄ficiorū eccleſiaſticorum: eis conſtituta ſunt ex magna parte Hoc aūt dico ꝓpter officia docendi ⁊ p̄dicandi. in quibꝰ conſiſtit reſiduū milicie clericalis. de quibus nullatenꝰ tibi dubitādū eſt: ꝙ nec recte nec laudabiliter exerceri pn̄t: niſi docto res/ predicatores/ atqꝫ iudices eccleſiaſticos ꝟtus oratiōis adiuuet/ ⁊ dirigat inceſſanter. ¶ Ꝙ ſi tāta volumina: ſtudio ⁊ labore rethorum: de oratione rethorica ſcripta ſunt: qͣꝫto fortius de iſta ſacra ⁊ ſacratiſſima oratiōe: dignum ⁊ iuſtum eſt vt ſcribat̉ ars ⁊ doctrina. Hec aūt ratiocinatio a ꝓportiōabilitate cauſarum ⁊ orationū: ꝟtutē habet atqꝫ vigorem. ſi tn̄ nō eſt comꝑatio orationis ad orationē in fructu vel vtilitate: nō erit comꝑatio debiti ⁊ laboris pro arte ⁊ doctrina iſtius: ad debitum ſtudiū vel laborē illius. Quid dicā de oratiōe litteraria cui tota grāmatica īuigilat? Quid de oratione logica. cui tam ſtudioſe/ tāqꝫ perfecte Ariſtotell̓. ingenioſitas inſudauit? et de oratione vtiqꝫ logica: que om̄is vel ꝓpoſitio/ vel ſyllogiſmꝰ eſt: omnes libros logicales titulauit. Ut de ſyllogiſmo librū priorū vel ana leticorū. de demōſtratione/ librū poſteriorū. Et de Elencis librū elencorū. Et de ſyllogiſmo dialetico librū topicorū. De interp̄tatiōe ꝟo ſiue ꝓpoſitione/ librum perihermonias. ¶ Qualiter aūt poſſibile erit iſtā ſacrā ac ſacrificatiuā/ ⁊ modis om̄ibus om̄i generi aliaꝝ orationū incomꝑabiliter p̄cellentē orationē: eſſe om̄i arte ⁊ doctrina ⁊ artificio deſtitutaꝫ? Quia igit̉ nec īmenſitati diuine congruit hͦ: neqꝫ ꝑfectioni: quā nō ſolū decet ſꝫ etiā neceſ ſe eſt eē in eccleſia dei altiſſimi: que ſchola ipſius eſt. ⁊ cuiꝰ ſola doctrina/ in ea diſcit̉ ⁊ doce tur/ aſſidue eſſe artem atqꝫ artificium orandi neceſſe eſſe ¶ Amplius qd̓ opꝰ cuiuſcūqꝫ vtilitatis inueniri pōt: qd̓ arte ⁊ doctrina ac arti ficio careat: ⁊ doctores atqꝫ artifices ſui non habeat. Que ergo cauſa reddi pōt vt opꝰ tā nobile/ tāqꝫ preclare vtilitatis: hucuſqꝫ negle ctum atqꝫ deſertū ſit: niſi quia vel eiꝰ vtilitas ignorata: vel ipſi ſacri doctores deſides/ aut alijs occupati: or̄onē preterierūt. Credendū ergo eſt multos de ea multa ſcripſiſſe: ⁊ cū ex emplaria orationum ſcripſerūt: hoc ſufficere oratoribus reputaſſe. Uel forſan quia potiꝰ orando: qͣꝫ philoſophādo orare diſcimus: nō artem vel artificiū orandi eos: ſꝫ or̄ones ſcriptas autenticas oratoribus tradidiſſe. ſicut euidenter apparet in libro pſalmorum qui exquiſitiſſimis or̄onibꝰ refertiſſimꝰ eſt ¶ Si qͥs. ¶ D aūt dixerit ꝙ oratio donū dn̄i dei eſt. ⁊ ꝓpter hͦ nō ab arte vel doctrina: ſꝫ magis a datore q̄ renda ſit: verū vtiqꝫ dicit. Si quis ꝟo dixerit ꝙ hmōi oratio nō ſolum potiſſimū ſui. ſꝫ etiaꝫ plurimū habet diuini muneris ⁊ gratie: et ꝓpter hoc nihil ad eā de arte ⁊ doctrina hoīuꝫ. Rn̄deo. quia iuſticia que ꝟtus eſt veri noīs:
zum Hauptmenü