Queſtio. LX. 60 nes ad diuerſas potentias pertinentes: alie nāqꝫ pertinent ad iraſcibilē: alie ad ꝯcupiſcibilem: vt ſupra dcm̄ eſt: nec tn̄ opꝫ ꝙ oīs diuerſitas paſſionū ſufficiat ad v̓tutes morales diuerſificādas. Primo ꝗdeꝫ qꝛ q̄dā paſſiōes ſūt q̄ ſibi op ponunt̉ ẜm ꝯͣrietatē: ſic̄ gaudiū ⁊ triſtitia: timor ⁊ audacia ⁊ alia hmōi: ⁊ circa huiuſmodi paſſiones ſic oppoſitas oꝫ eē vnā ⁊ eādeꝫ v̓tutem: cū.n. v̓tus moralis in quadā me dietate ꝯſiſtat: mediū in ꝯͣrijs paſſionibꝰ ẜm eandē rōnem inſtituit̉: ſic̄ ⁊ in naͣlibus idē eſt mediū īter ꝯͣria: vt inter al bū ⁊ nigrū. Scd̓o qꝛ diuerſe paſſiōes inueniunt̉ ẜm eūdē modū rōni repugnātes: puta ẜm īpulſum ad id qd̓ ē ꝯͣ rō neꝫ: vel ẜm retractionē ab eo qd̓ eſt ẜm rōnem: ⁊ ideo diuerſe paſſiōes ꝯcupiſcibilis nō ꝑtinēt ad diuerſas v̓tutes morales: qꝛ eoꝝ motus ẜm quendā ordinē ſe inuicē conſe quunt̉ vtpote ad idem ordinati.ſ. ad cōſequendum bonū vel ad fugiēdum malū: ſic̄ ex amore ꝓcedit ꝯcupiſcētia: ex ꝯcupiſcētia peruenit̉ ad delectationē. Et eadē rō eſt de oppoſitis: qꝛ ex odio ſeꝗtur fuga vel abominatio: q̄ ꝑducit ad triſtitiā. Sed paſſiōes iraſcibilis nō ſūt vniꝰ ordinis: ſꝫ ad diuerſa ordināt̉. nā audacia ⁊ timor ordinant̉ ad aliqd̓ magnū ꝑiculū: ſpes ⁊ deſꝑatio ad aliqd̓ bonū arduū: ira āt ad ſuꝑandū aliqd̓ ꝯͣrium quod nocumentū intulit: ⁊ iō circa has paſſiōes diuerſe v̓tutes ordinant̉: vtpote tꝑantia circa paſſiōes cōcupiſcibilis: fortitudo circa timores ⁊ audacias: magnanimitas circa ſpē ⁊ deſꝑationē: māſuetudo circa iras. ¶ Ad pͥmū ergo dd̓ꝫ: ꝙ oēs paſſiōes ꝯueniūt in vno pͥncipio ⁊ fine cōmuni: nō āt in vno ꝓprio pͥncipio ſeu fine: vnde hoc nō ſufficit ad vnitatem v̓tutis moralis. ¶ Ad ſcd̓ꝫ dd̓m: ꝙ ſic̄ in nalibus idem eſt pͥncipium quo recedit̉ ab vno pͥncipio ⁊ accedit̉ ad aliud: ⁊ in rōnalibꝰ ē eadem rō ꝯͣriorum: ita etiam v̓tus moralis que in moduꝫ naͣe rōni conſentit eſt eadem ꝯͣriarum paſſionuꝫ. ¶ Ad ter tiū dd̓ꝫ ꝙ ille tres paſſiones ad idem ob̓m ordinant̉ ẜm quendam ordinem: vt dictum eſt: ⁊ ideo ad eandem virtutem moralem pertinent. Ad quintuꝫ ſic ꝓcedit̉. Ur̄ ꝙ virtutes morales nō diſtinguant̉ ẜꝫ ob̓a paſionum: ſicut.n. ſunt obiecta paſſionum: ita ſunt ob̓ta oꝑationum: ſed virtutes morales q̄ ſunt circa oꝑationes: non diſtinguunt̉ ẜm obiecta operationū: ad eādem.n. virtutē iuſtitie pertinet emere vel vēdere domū ⁊ equum: ergo et nec virtutes morales q̄ ſunt circa paſſiones diuerſificant̉ ꝑ ob̓ta paſſionū. ¶ Pͣ. Paſſiones ſunt ꝗdam actꝰ vel mo tꝰ appetitus ſenſitiui: ſed maior diuerſitas reqͥritur ad diuerſitatem habituuꝫ qͣꝫ ad diuerſitatē actuū: diuerſa igitu obiecta que non diuerſificāt ſpēm paſſionis non diuerūt. cabūt ſpem v̓tutis moralis: ita.ſ. ꝙ de oībus delectationibus erit vna virtꝰ moralis: ⁊ ſimil̓r ē de alijs. ¶ Pͣ. Magis ⁊ minꝰ nō diuerſificāt ſpēꝫ: ſꝫ diuerſa delectabilia non differūt niſi ẜm magis ⁊ minꝰ: ergo oīa pertinēt ad vnam ſpēꝫ v̓tutis: ⁊ eadē rōne omnia terribilia: ⁊ ſimil̓r de alijs. nō ergo v̓tus moralis diſtinguit̉ ẜꝫ ob̓ta paſſionū. ¶ Pͣ. Sic̄ v̓tus eſt oꝑatiua boni: ita ē impeditiua mali: ſed circa ꝯcupiſcētias bonoꝝ ſūt diuerſe v̓tutes: ſic̄ temꝑantia circa ꝯcupiſcētias delectationū tactꝰ: ⁊ eutrapelia circa delecta tiōes ludi: ergo ēt circa timores maloꝝ debēt eſſe diuerſe virtutes. ¶ Sed ꝯͣ eſt ꝙ caſtitas eſt circa delectabilia venereoꝝ: abſtinētia vero ē circa delectabilia ciboꝝ: ⁊ eutrapelia circa delectabilia ludoꝝ. ¶ Rn̄º dd̓ꝫ: ꝙ ꝑfectio vir tutis ex rōne dependet: ꝑfectio aūt paſſionis ex ipſo appetitu ſenſitiuo: vnde oꝫ ꝙ v̓tutes diuerſificent̉ ẜm ordineꝫ ad rōnem: paſſiones aūt ẜm ordinē ad appetitū. Obiecta igr̄ paſſionū ẜm ꝙ diuerſimode ordinant̉ ad appetitum ſenſitiuū: cant diuerſas paſſionuꝫ ſpēs: ẜꝫ vero ꝙ cōꝑant ad rōnem: cant diuerſas ſpēs v̓tutum: nō eſt aūt ideꝫ motus rōnis ⁊ appetitꝰ ſenſitiui: vnde nihil ꝓhibꝫ aliquam dr̄iam ob̓orum cauſare diuerſitatem paſſionū: q̄ nō cauſadiuerſitatem virtutū: ſic̄ qn̄ vna virtus ē circa multas paſ ſiones: vt dcm̄ eſt: ⁊ aliquā ēt dr̄iam ob̓toꝝ cauſare diuer ſitatē virtutū que nō cauſat diuerſitatē paſſionū: cum circa vnā paſſionem: puta delectationē: diuerſe virtutes ordinē tur. Et qꝛ diuerſe paſſiones ad diuerſas potentias ꝑtinentes ſemper pertinent ad diuerſas virtutes: vt dictum eſt: iō diuerſitas ob̓torum q̄ reſpicit diuerſitatē potētiaꝝ ſemꝑ diuerſificat ſpēs virtutum: puta ꝙ aliꝗd ſit bonum abſolute: ⁊ aliꝗd bonū cū aliqua arduitate: ⁊ qꝛ ordine quodā rō īferiores hoīs partes regit: ⁊ etiaꝫ ſe ad exteriora extēdit: ideo etiam ẜm ꝙ vnum obiectum paſſionis apprehendit ſenſu vel imaginatione: aut etiaꝫ rōne: ⁊ ẜm etiā ꝙ ꝑtinet ad aīam corpus vel exteriores res: diuerſam habitudineꝫ hꝫ ad rōnem: ⁊ ꝑ ꝯn̄s natū eſt diuerſificare v̓tutes. bonū igr̄ hoīs qd̓ eſt ob̓m amoris cōcupiſcētie ⁊ delectationis: pōt accipi vel ad ſenſum corporis pertinēs: vel ad īteriorē aīe app̄henſionē: ⁊ hoc ſiue ordinet̉ ad bonū hoīs ī ſeip̄o: vel quātuꝫ ad corpus: vel quātum ad aīam: ſiue ordinet̉ ad bonū hoīs ī ordīe ad alios: ⁊ oīs talis diuerſitas ꝑꝑ diuerſuꝫ ordinē ad rōnē diuerſificat virtutem. Sic igit̉ ſi cō fideret̉ aliquod bonū: ſiꝗdem ſit ꝑ ſenſuꝫ tactus apprehē ſū: ⁊ ad ꝯſiſtētiā humāe vite ꝑtinēs ī īdiuiduo vel ī ſpecie ſic̄ ſūt delectabilia ciboꝝ ⁊ venereoꝝ: erit ꝑtinēs ad virtutem temꝑantie: delectatiōes aūt alioꝝ ſenſuuꝫ: cū non ſint vehementes non p̄ſtant aliquam difficultatem rōni: ⁊ iō circa eas non ponitur aliqua virtus que eſt circa difficile: ſi cut ⁊ ars. vt dicitur in. 2. ethi. bonū aūt non ſenſu: ſed interiori virtute app̄henſum ad ipſum hoīem ꝑtinens ẜm ſeipſum eſt ſicut pecunia ⁊ honor: quorum pecunia ordinabilis eſt de ſe ad bonum corporis: honor aūt conſiſtit in ap prehenſione aīe. ⁊ hec ꝗdem bona conſiderari poſſunt vl̓ abſolute ẜm ꝙ pertinent ad concupiſcibilem: vel cum arduitate quadam ẜm ꝙ pertinent ad iraſcibilem: que ꝗdeꝫ diſtinctio nō hꝫ locū in bonis que delectāt tactū: qꝛ huiuſ modi ſunt quedā infima: ⁊ cōpetunt homini ẜm ꝙ conne nit cū brutis. Circa bonum igr̄ pecunie abſolute ſumptuꝫ ẜm ꝙ eſt ob̓m ꝯcupiſcentie vel delectationis aut amoris eſt liberalitas: circa bonū aūt hmōi cū arduitate ſumptuꝫ ẜm ꝙ eſt ob̓ꝫ ſpei ē magnificētia: circa bonum v̓o qd̓ ē ho nor: ſiꝗdem ſit abſolute ſumptū ẜm ꝙ eſt ob̓ꝫ amoris: ſic eſt q̄dā v̓tus que vocat̉ philotinia.i. amor honoris: ſi vero cū arduitate ꝯſideret̉ ẜꝫ ꝙ eſt ob̓m ſpei: ſic eſt magna nimitas: vnde liberalitas ⁊ philotinia vident̉ eſſe īconcupiſcibili: magnificētia vero ⁊ magnanimitas ī iraſcibili bonū vero hoīs ī ordīe ad alium non vr̄ arduitatē hēre: ſed accipit̉ vt abſolute ſumptū: prout eſt ob̓m paſſionū cōcupiſcibilis: qd̓ ꝗdem bonū pōt eſſe alicui delectabile ẜm ꝙ p̄bet ſe alteri: vel ī his que ſerio fiunt.i. ī actionibꝰ per rōnem ordinatis ad debitum finem: vel ī his que fiunt ludo .i. actionibꝰ ordinatis ad delectationē tm̄: que nō eodē mo do ſe hn̄t ad rōnem ſicut pͥma. In ſerijs autem ſe exhibet aliꝗs alteri dupl̓r. Uno mō vt delectabileꝫ decentibꝰ verbis ⁊ factis: ⁊ hoc ꝑtinet ad quādam virtuteꝫ quā Ariſto teles noīat amiciciā: ⁊ poteſt dici affabilitas. Alio mō prebet ſe aliꝗs alteri vt manifeſtū per dicta ⁊ facta: ⁊ hoc per tinet ad aliā virtuteꝫ quā noīat veritatem: manifeſtatio.n. ꝓpinqus accedit ad rōneꝫ qͣꝫ delectatio: ⁊ ſeria qͣꝫ iocoſa: vnde ⁊ circa delectationes ludorum eſt virtus quaꝫ ph̓s eutrapeliā noīat. Sic igr̄ pꝫ ꝙ ẜm Ariſtotelē ſunt vndecivirtutes morales circa paſſiōes.ſ. fortitudo: temꝑantia: li beralitas: magnificētia: magnanimitas: philotinia: ma vetudo: amicicia: v̓itas: eutrapelia: ⁊ iuſtitia: ⁊ diſtīguunt̉ ẜꝫ diuerſas materias: vel ẜm diuerſas paſſiōes: vel ẜꝫ diuer ſa obiecta. Si igr̄ addat̉ iuſtitia que eſt circa operationes: erunt oēs duodecim. ¶ Ad primū ergo dd̓m ꝙ oīa ob̓a eiuſdem oꝑationis ẜm ſpēm eādeꝫ habitudinē hn̄t ad rō nem: non auteꝫ oīa ob̓ta eiuſdē paſſionis ẜm ſpēm: qꝛ oꝑa tiones nō repugnāt rōni ſicut paſſiones. ¶ Ad ſcd̓ꝫ dd̓ꝫ: ꝙ alia rōne diuerſificant̉ paſſiones ⁊ alia virtutes: ſic̄ dcm̄ eſt. ¶ Ad tertiū dd̓ꝫ ꝙ magis ⁊ minus diuerſificant ſpēꝫ niſi ꝑꝑ diuerſam habitudine ad rōneꝫ. ¶ Ad quartū dd̓ꝫ ꝙ bonum fortius eſt ad mouēdū qͣꝫ malū: qꝛ malū n̄ aginiſi virtute boni: vt Diony. dic̄. 4. ca. de di. no. vn̄ maluꝫ nō facit difficultatem rōni q̄ reqͥrat virtutē: niſi ſit excellēs: quod vr̄ eſſe vnū ī vno genere paſſionis. vnde circa iras non ponitur niſi vna virtus.ſ. manſuetudo: ⁊ ſimil̓r circa audacias vna ſola ſcilicet fortitudo: ſed bonū ingerit diffiN 4
