Queſtio LXXXV. 36 cōmutabile ex qͥ pctm̄ quodāmō nutrit̉ ⁊ fouet̉: ⁊ ꝑꝑ hoc cupiditas dr̄ radix: ſꝫ ſuꝑbia reſpicit pctm̄ ex parte auerſio nis a deo: cuiꝰ p̄cepto hō ſubdi recuſat. ⁊ iō uocat̉ initiū: qꝛ ex parte auerſiōis incipit rō mali. Et hec ꝗdē qͣꝫuis v̓a ſint. tn̄ nō ſunt ẜm intētionē ſapiētis: ꝗ dicit. Initiū oīs pctī eſt ſuꝑbia: manifeſte.n. loꝗt̉ de ſuꝑbia ẜm ꝙ eſt inordinatus appetitꝰ ꝓprie excellētie. ut pꝫ ꝑ hoc qd̓ ſubdit. Sedes ducū ſuꝑboꝝ deſtruxit deꝰ. ⁊ d̓ hac ma loꝗt̉ ibi fere in to to capl̓o. Et iō dd̓ꝫ eſt ꝙ ſuꝑbia ēt ẜꝫ ꝙ eſt ſpāle pctm̄ eſt initiū oīs pctī. Cōſiderādū eſt.n. ꝙ in actibꝰ uolūtarijs cuiuſmodi ſunt pctā duplex ordo īuenit̉.ſ. intētionis ⁊ executionis. In pͥmo ꝗdē ordīe hꝫ rōnē pͥncipij ⁊ finis: ut ſupra multotiēs dctm̄ eſt. Finis āt in oībus bonis tꝑalibꝰ acquirē dis eſt ut hō ꝑ illa quādaꝫ ꝑfectionē ſingularē ⁊ excellētiaꝫ hēat. ⁊ iō ex hac ꝑte ſuꝑbia q̄ eſt appetitꝰ excellētie ponit initiuꝫ oīs pctī. Sꝫ ex ꝑte executionis eſt pͥmū id qd̓ p̄bet opportunitatē adimplēdi oīa deſideria pctī qd̓ hꝫ rōneꝫ ra dicis.ſ. diuitie ⁊ iō ex hac ꝑte auaritia ponit̉ eē radix oīmaloꝝ: ut dcm̄ eſt. Et ꝑ hoc pꝫ rn̄ſio ad pͥmū. ¶ Ad ſcd̓ꝫ dd̓m: ꝙ apoſtatare a deo dicitur eſſe initiū ſuꝑbie ex parte auerſiōis. ex hoc.n. ꝙ hō nō uult ſubdi deo: ſeꝗt̉ ꝙ inordinate uelit ꝓpriā excellentiā in rebꝰ tꝑalibus. ⁊ ſic apoſtaſia a deo non ſumit̉ ibi quaſi ſpāle pctm̄: ſed magis ut q̄dam ꝯditio gn̄alis oīs pctī: q̄ eſt auerſio ab incōmutabili bono. Uel pōt dici ꝙ apoſtatare a deo dr̄ eē initiū ſuꝑbie. qꝛ eſt prima ſuꝑbie ſpēs: ad ſuꝑbiā.n. ꝑtinet cuiqꝫ ſuperiori nol ſe ſubijci. ⁊ p̄cipue nolle ſubdi deo: ex quo cōtingit ꝙ hō ſupra ſeip̄ꝫ indebite extollat̉ qͣꝫtuꝫ ad alias ſuꝑbie ſpecies. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ in hoc hō ſe amāt ꝙ ſui excellentiā uult. idē.n. ē ſe amare qd̓ ſibi uelle bonū: vn̄ ad idē ꝑtinet ꝙ po natur initiū oīs peccati ſuperbia uel amor proprius. Ad tertiū ſic ꝓcedit̉. Ur̄ ꝙ p̄ter ſuꝑbiā ⁊ aua ritia non ſint q̄dā alia pctā ſpālia que dicant̉ capitalia. ita.n. ſe vr̄ hr̄e caput ad aīalia ſic̄ radix ad plantas: ut dr̄ in. 2º. de aīa: nā radices ſunt ori ſil̓es. ſi igit cupiditas dr̄ radix oīum maloꝝ: vr̄ ꝙ ipſa ſola debeāt diciuitiū capitale: ⁊ nullū aliud pctm̄. ¶ P̄terea. Caput hēt quēdaꝫ ordinē ad alia mēbra īquantū a capite in oīa mēbra diffundit̉ quodāmō ſenſus ⁊ motꝰ: ſed pctm̄ dr̄ ꝑ prinationē ordinis. ergo pctm̄ non hꝫ rōnē capitis: ⁊ ita non de bēt poni aliqua capitalia pctā. ¶ Pͣterea. Capitalia crimi na dn̄r q̄ capite plectunt̉: ſed tali pena puniunt̉ q̄dā pecca ta in ſingulis gn̄ibus. ergo uitia capitalia nō ſunt aliqua de terminata ẜm ſpēm. ¶ Sed ꝯͣ eſt ꝙ Grego. 31. moral̓. enumerat q̄dā ſpālia uitia q̄ dic̄ eē capitalia. ¶ Rn̄º dd̓ꝫ ꝙ capitale dr̄ a capite. caput aūt ꝓprie ꝗdē eſt quoddam mēbꝝ aīalis: qd̓ eſt pͥncipiū ⁊ directiuū totius aīalis. unde metaphorice oē principiū caput uocat̉. ⁊ ēt hoīes ꝗ alios dirigunt ⁊ gubernāt capita alioꝝ oē dn̄r. Dr̄ ergouitiū ca pitale uno mō a capite ꝓprie dicto: ⁊ ẜm hoc pctm̄ capita le dr̄ pctm̄ qd̓ capitis pena punit̉: ſꝫ ſic nunc nō intēdimus de capitalibꝰ peccatis: ſꝫ ẜm ꝙ alio mō dr̄ pctm̄ capitale: ꝓut metaphorice ſignat pͥncipiū: ul̓ directiuū alioꝝ. Et ſic dr̄ uitium capitale ex quo alia uitia oriunt̉. ⁊ p̄cipue ẜꝫ ori ginē cāe final̓ q̄ eſt formal̓ origo ut ſupra dcm̄ eſt. ⁊ iō uitiū capitale nō ſolū eſt pͥncipiū alioꝝ: ſed ēt eſt directiuū: ⁊ quodāmō ductiuū alioꝝ. Semꝑ.n. ars uel hītus ad quē pertinet finis prīcipatur: ⁊ imperat circa ea q̄ ſunt ad finē. Un̄ Grego. 3. moral̓. huiuſmodi uitia capitalia ducibus exercituū cōparatur. ¶ Ad pͥᵐ ergo dd̓m ꝙ capitale dr̄ denoīatiue a capite: qd̓ ꝗdē eſt ꝑ quādā d̓riuationē uel paticipationē capitis: ſicut habens aliquā proprietatem capitis: ⁊ non ſicut ſimpliciter caput. Et ideo capitalia uitia dicuntur non ſolum illa que habent rōnem prime originis. ſicut auaritia que dr̄ radix ⁊ ſuperbia que dr̄ initium: ſed ēt illa que hn̄t rōneꝫ originis ꝓpinque reſpectu pl̓ium pecatoꝝ. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m ꝙ pctm̄ caret ordine ex ꝑte auerſio nis: ex hac.n. ꝑte hꝫ rōnem mali: malum āt ẜm Aug. ī li. de na boni ē priuatio modi ſpē ⁊ ordinis: ſed ex ꝑte ꝯuer ſionis reſpicit quoddā bonū. ⁊ ideo ex hac parte dr̄ habere ordinē. ¶ Ad 3ᵐ dd̓ꝫ ꝙ illa rō procedit de capitali pctō ẜm ꝙ dicitur a reatu pene: ſic āt hic non loquimur. Ad quartū ſic ꝓcedit̉. Un̄ ꝙ nō ſit dd̓ꝫ ſeptē eē uitia capitalia: q̄ ſunt inanis glo ria: inuidia: ira: auaritia: triſtitia: gula: luxuria: pctā.n. v̓tuti bus opponunt̉: v̓tutes āt pͥncipales ſunt qͣttuor: ut ſupra dictū eſt. ergo ⁊ uitia pͥncipalia ſiue capitalia non ſunt niſi quattuor. ¶ Pͣterea. Paſſiones aīe ſunt q̄dā cāe pctī ut ſu pra dcm̄ eſt: ſꝫ paſſiones aīe pͥncipales ſunt qͣttuor de qua ruꝫ duabꝰ nulla fit mētio īter p̄dicta pctā.ſ. de ſpe ⁊ timo re: numerant̉ āt aliqua uitia ad q̄ ꝑtinet delectatio ⁊ triſtitia: nā delectatio ꝑtinet ad gulā ⁊ luxuriā: triſtitia v̓o ad ac cidiā ⁊ inuidiā. ergo incōueniēter enūerant̉ pͥncipalia pctā. ¶ Pterea. Ira nō eſt pͥncipalis paſſio. nō ergo d̓buit po ni īter pͥncipalia uitia. ¶ Pͣterea. Sicut cupiditas ſiue auaritia eſt radix pctī. ita ſuꝑbia eſt pctī initiū: ut ſupra dictum eſt: ſꝫ auaritia ponit̉ unū de ſeptē uitijs capitalibꝰ. ergo ſu perbia inter uitia capitalia enumerāda eſſet. Pterea. Que daꝫ pctā ꝯmittunt̉ q̄ ex nullo hoꝝ cāri pn̄t: ſic̄ cū aliꝗs errat ex ignorātia: uel cū aliꝗs ex aliqͣ bona ītentione ꝯmittit aliqd̓ pctm̄: puta cū aliꝗs furat̉ ut det el̓ ynā. ergo inſufficiēter capitalia uitia enuerant̉. ¶ Sꝫ in ꝯͣriū eſt auctoritas Gregorij ſic enūerantis. 31. moral̓. ¶ Rn̄º. dd̓m ꝙ ſicut dcm̄ eſt: uitia capitalia dn̄r ex ꝗbus alia oriunt̉. p̄cipue ẜm rōneꝫ cāe final̓. Huiꝰ āt origo p̄t attēdi dupl̓r. Uno ꝗdeꝫ mō ẜm conditionē peccantis: ꝗ ſic diſpoſitus ē ut maxime afficiat̉ ad unū finē ex quo utplurimū in alia pctā ꝓcedat: ſꝫ iſte modus originis ſub arte cadere nō pōt: eo ꝙ infinite ſunt ꝑticulares hoīuꝫ diſpōnes. Alioº ẜꝫ nāleꝫ hītudinē ipſoꝝ finiū adinuicē: ⁊ ẜꝫ hoc ut ī pluribꝰ unū uitiū ex alio orit̉ un̄ iſte modꝰ originis ſub arte cadere p̄t. Scd̓m hoc ergo illa uitia capitalia dn̄tur quoꝝ fines hn̄t qͣſdaꝫ pͥmari as rōnes mouēdi appetitū: ⁊ ẜꝫ haꝝ rōnū diſtinctionē di ſtinguunt̉ capitalia uitia. Mouet āt aliꝗd appetitū dupl̓r. Uno mō directe ⁊ ꝑ ſe: ⁊ hoc mō bonū mouet appetituꝫ ad ꝓſeq̄ndū. maluꝫ āt ẜm eandē rōneꝫ ad fugiendū. aliomō indirecte: ⁊ qͣſi ꝑ aliud: ſic̄ aliꝗs aliqd̓ malū proſequit̉ ꝑꝑ aliqd̓ bonū adiunctū ul̓ aliqd̓ bonū fugit ꝑꝑ aliqd̓ ma luꝫ adiūctū. Bonū āt hoīs ē triplex. eſt.n. pͥmo quoddaꝫ bonū aīe qd̓.ſ. ex ſola app̄henſione rōnē appetibilitatis hꝫ ſic̄ excellētia laudis ul̓ honoris: ⁊ hoc bonū inordinate ꝓſe quit̉ inanis gloria. Alid̓ eſt bonū corꝑis: ⁊ hoc ul̓ ꝑtīet ad ꝯſeruationē indiuidui: ſic̄ cibꝰ ⁊ potꝰ. ⁊ hoc bonū inordīa te ꝓſeꝗt̉ gula: aut ad ꝯſeruationē ſpē: ſic̄ coitꝰ. ⁊ ad hoc or dīat̉ luxuria. Tertiū bonuꝫ ē exteriꝰ.ſ. diuitie. ⁊ ad hoc or dinat̉ auaritia. Et eadē qͣtuor uitia inordinate fugiūt qͣtuor mala ꝯͣria. Ul̓ al̓r: bonū p̄cipue mouet appetitū ex hoc ꝙ ꝑticipat aliꝗd de ꝓprietate felicitatis quā nal̓r oēs appetui. De cuiꝰ rōne eſt pͥmo q̄dā ꝑfectio. nā felicitas ē ꝑfectū bonuꝫ ad qd̓ ꝑtinet excellētia uel claritas quā appetit ſuꝑbia. uel inanis gloria. Scd̓o de rōne eiꝰ eſt ſufficientia quā appetit auaritia in diuitijs eā ꝓmittētibus. Tertio ē de cōdi tione eiꝰ delectatio ſine qͣ felicitas eē non pōt: ut dr̄ in pͥmo ⁊.10. ethicoꝝ: ⁊ hāc appetūt gula ⁊ luxuria. ꝙ āt aliꝗs bonum fugiat ꝑꝑ aliqd̓ malū ꝯiunctū: hoc ꝯtingit dupl̓r. qꝛ aut hoc eſt reſpectu boni ꝓprij: ⁊ ſic ē accidia: q̄ triſtat̉ de bono ſpūali ꝑꝑ laborē corporalē adiunctū. Aut ē de bono alieno. ⁊ hoc ſi ſit ſine inſurrectione ꝑtinet ad īuidiā: q̄ triſtat̉ de bono alieno inquantū eſt īpeditiuū ꝓprie excellentie. Aut eſt cū qͣdā inſurrectiōe ad uindictā. ⁊ ſic eſt ira. Et ad eadeꝫ ēt uitia ꝑtinet ꝓſecutio mali oppoſiti. ¶ Ad pͥᵐ ergo dd̓ꝫ ꝙ nō eſt eadē rō originis in v̓tutibus ⁊ uitijs. nā v̓tutes cantur ꝑ ordinē appetitus ad rōne: uel ēt ad bonuꝫ incōmutabile: qd̓ eſt deus. uitia āt oriunt̉ ex appetitu bōi cōmutabil̓. unde nō oꝫ ꝗn principalia uitia opponant̉ pͥncipalibꝰ v̓tutibus. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m: ꝙ timor ⁊ ſpes ſūt paſiones iraſcibil̓. oēs āt paſſiones iraſcibil̓ oriunt̉ ex paſſioni bus ꝯcupiſcibil̓: q̄ ēt oēs ordīant̉ quodāmō ad delectationem ⁊ triſtitiā. ⁊ iō delectatio ⁊ triſtitia principaliter cōnu merant̉ in peccatis capitalibus tāqͣꝫ principaliſſime paſſio nes: ut ſupra habitū eſt. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m: ꝙ ira lꝫ non ſit pͥn cipalis paſſio qꝛ tn̄ hꝫ ſpāleꝫ rōnē appetitui motus: prout aliꝗs īpugnat bonū alterius ſub rōne honeſti.i. iuſti nindicatiui: ideo diſtinguitur ab alijs capitalibus uitijs. ¶ Ad
zum Hauptmenü