Queſtio. LXXXVII 34 actu pctī: cuius rō eſt: qꝛ macula ſic̄ dcm̄ ē īportat quendā defectum nitoris ꝑꝑ receſſum a lumine rōnis vel diuine legis ⁊ iō qͣꝫdiu hō māet extra huiuſmodi lumē manet in eo macula pctī: ſed poſtqͣꝫ redit ad lumē rōnis ⁊ ad lumē diuinū qd̓ ſit ꝑ gr̄am: tunc macula ceſſat. lꝫ aūt ceſſet actus pctī quo hō diſceſſit a lumine rōnis vel legis diuine: nō tn̄ ſtatim hō ad illud redit in quo fuerat: ſed reqͥritur aliquis motus voluntatis ꝯͣrius primo motui: ſic̄ ſi aliꝗs ſit diſtās alicui ꝑ aliquem motū: non ſtatim ceſſante motū ſit ei ꝓpi quus: ſꝫ oꝫ ꝙ appropīquet rediēs per motū ꝯͣriū. ¶ Ad pͥmū ergo dd̓ꝫ: ꝙ poſt actū pctī nihil poſitiue remanet in aīa niſi diſpoſitio vel habitus: remanet tn̄ aliꝗd priuatiue. .ſ. priuatio ꝯiunctiōis ad diuinū lumē. ¶ Ad ſcd̓ꝫ dd̓ꝫ: ꝙ tranſeunte obſtaculo corꝑis remanet corpus diaphonū in equali ꝓpinꝗtate ⁊ hītudine ad corpus illuminās: ⁊ iō ſta tim vibra trāſit: ſꝫ remoto actu pctī nō remanet aīa in ea dē habitudine ad deū. vn̄ nō ē ſimilis rō. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m: ꝙ actus pctī facit diſtantiā a deo: quā ꝗdē diſtantiā ſeꝗtur defectus nitoris hoc mō ſicut motus localis facit localē diſtantiā. vn̄ ſicut ceſſante motu locali non tollit̉ diſtantia localis: ita nec ceſſante actu peccati tollit̉ macula. ¶ Queſtio. lxxxvij. Einde ꝯſiderandū ē de reatu pe ne. Et pͥª de ip̄o reatu 2º de mortali ⁊ veniali pctō q̄ diſtinguunt ẜꝫ reatū. ¶ Circa p̄mū q̄rūt̉ octo. Pri mo vtꝝ reatꝰ pene ſit effectus pctī. 2º vtꝝ pctm̄ poſſit eē pena alteriꝰ pctī. 3º vtꝝ aliqd̓ pctm̄ faciat reū eterna pena. 4º vtꝝ faciat reū pena īfinita ẜꝫ qͣꝫtitatē. 5º vtꝝ oē pctm̄ faciat reū eterna ⁊ infinita pena. 6º vtꝝ reatus pene poſſit remanere poſt pctm̄. 7º vtꝝ oīs pena inferat̉ pro aliquo pctō. 8º vtꝝ vnus ſit reus pene pro pctō alterius. Ad primū ſic ꝓcedit̉. Ur̄ ꝙ reatus pene non ſit effectꝰ pctī. qd̓.n. ꝑ accn̄s ſe hēad aliꝗd non vr̄ eſſe ꝓprius effectus eius: ſꝫ reatus pene ꝑ accn̄s ſe hꝫ ad pctm̄: cum ſit p̄ter intentionē peccantis: et go reatus pene non ē effectus pctī. ¶ Pͣ. Maluꝫ non eſt cā boni: ſꝫ pena bona eſt cū ſit iuſta ⁊ a deo. ergo non ē effectus pctī qd̓ eſt maluꝫ. ¶ Pͣ. Aug. dicit in pͥmo ꝯfeſ. ꝙ oīs inordinatus aius ſibijpſi ē pena: ſꝫ pena non cauſat rea tū alterius pene: qꝛ ſic iret̉ in infinitū: ergo pctm̄ nō cauſareatū pene. ¶ Sꝫ ꝯͣ eſt qd̓ dr̄ Ro. 2. Tribulatio ⁊ anguſtia in aīam oēm oꝑantis malum. ſed operari malū eſt pec care: ergo pctm̄ inducit in penā: q̄ noīe tribulationis ⁊ anguſtia deſignat̉. ¶ Rn̄º dd̓ꝫ ꝙ ex rebus nalibus ad res humanas driuat̉: vt id qd̓ ꝯͣ aliꝗd inſurgit ab eo detrimē tū patiat̉: videmus.n. in rebus nalibus ꝙ vnū ꝯͣriū vehē mētius agit altero ꝯͣrio ſuꝑueniente: ꝑꝑ qd̓ aque calefacto magis ꝯgelantur: vt dr̄ in. 2º. methauroꝝ. vn̄ in hoībus hoc ex naͣli inclinatione inuenit̉: vt vnuſqſqꝫ deprimat euꝫ ꝗ ꝯͣ ip̄ꝫ inſurgit. manifeſtū ē āt ꝙ q̄cūqꝫ ꝯtinent̉ ſub aliquo ordine ſunt quodāmō vnū in ordine ad pͥncipiū ordinis. vn̄ ꝗcꝗd ꝯͣ ordinem aliquā inſurgit: ꝯn̄s eſt vt ab ipſo ordine a principe ordinis deprimat̉ cū āt pctm̄ ſit actus inordinatus: manifeſtū eſt ꝙ ꝗcūqꝫ peccat ꝯͣ aliquē ordinē agit: ⁊ iō ab ipſo ordine ꝯn̄s eſt ꝙ deprimat̉: q̄ ꝗdē rep̄ſſio pena eſt. Un̄ ẜm tres ordines ꝗbus ſubdit̉ humana voluntas triplici pena pōt hō puniri. primo ꝗdē.n. ſubdit̉ humana na ordini proprie rōnis. 2º ordini exterioris hoīs gubernātis vel ſpūaliter vel tꝑaliter: politice ſeu iconomice. 3º ſubditur vniuerſali ordini regiminis: ꝗlibet āt hoꝝ ordinū per pctm̄ ꝑuertit̉: dū ille ꝗ peccat agit ⁊ ꝯͣ rōnem ⁊ ꝯͣ legē humanā ⁊ ꝯͣ legem diuinā. vn̄ triplicem penā incurrit. vnā ꝙ dem a ſeipſo q̄ eſt ꝯſcīe remorſus: aliā vero ab hoīe: tertiā vero a deo. ¶ Ad primū ergo dd̓ꝫ: ꝙ pena ꝯſequitur pctm̄ inqͣꝫtum malū eſt rōne ſue inordinationis. vn̄ ſic̄ ma lum eſt ꝑ accn̄s in actu peccātis preter intentionē ipſiꝰ: ita ⁊ reatus pene. ¶ Ad ſcd̓ꝫ dd̓ꝫ ꝙ pena ꝗdem iuſta eē pōt ⁊ a deo ⁊ ab hoīe inflicta. vn̄ ipſa pena non ē effectus pctī directe: ſꝫ ſolū diſpoſitiue: ſꝫ pctm̄ facit hoīem eē reū pene qd̓ eſt malū. Dicit.n. Dionyſius 4. ca. de di. no. ꝙ puniri non eſt malū: ſꝫ fieri pena dignū: vn̄ reatus pene directe ponit̉ effectus peccati. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m: ꝙ pena illa inordinati animi debetur peccato ex hoc ꝙ ordinem rationis ꝑ uertit. ſit aūt reus alterius pene per hoc ꝙ peruertit ordinem legis diuine vel humane. Ad ſecūdū ſic ꝓcedit̉. Un̄ ꝙ pctm̄ nō poſſit eē pena pctī. pene.n. ſunt inducte vt ꝑ eas hoīes reducant̉ ad bonū virtutis: vt pꝫ ꝑ ph̓m ī lo. ethi. ſed ꝑ pctm̄ non reducit̉ hō in bonū virtutis: ſꝫ in oppoſitū: ergo pctm̄ nō eſt pena pctī. ¶ Pͣ. Pene iuſte ſunt ⁊ a deo: vt pꝫ ꝑ Aug. in libro. 83. q. pctm̄ aūt non ē a deo: ⁊ ē iniuſtū: non gͦ pctm̄ pōt eē pena pctī. ¶ Pͣ. De rōne pene ē ꝙ ſit ꝯͣ voluntatē: ſed pctm̄ ē a volūtate: vt ex ſupra dictis pꝫ. gͦ pctm̄ nō pōt eē pena pctī. ¶ Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ Greg. dic̄ ſuꝑ Eze. ꝙ q̄dam pctā ſunt pene pctī. ¶ Rn̄ dd̓ꝫ ꝙ de pctō dupl̓r loꝗ poſſumꝰ. per ſe.ſ. ⁊ per accn̄s. Per ſe ꝗdem nullo mō pctm̄ pōt eſſe pena pcti: pctm̄.n. ꝑ ſe conſiderat̉ ẜm ꝙ egredit̉ voluntate. ſic.n. hꝫ rōnem culpe: de rōne aūt pene eſt ꝙ ſit ꝯͣ voluntatē: vt in pͥmo hī tum eſt. Unde manifeſtū eſt ꝙ pctm̄ per ſe loquendo nul lo mō pōt eē pena pctī. Per accn̄s aūt pctm̄ pōt eſſe pe na peti tripl̓r. Primo ꝗdem ex ꝑte cāe q̄ eſt remotio ꝓhibētis. ſunt.n. cāe inclinantes ad pctm̄: paſſiones: tentatio diaboli: ⁊ alia hmōi q̄ ꝗdem cāe impediunt̉ ꝑ auxiliū diuine gr̄e: q̄ ſubtrahit̉ per pctm̄. vn̄ cuꝫ ipſa ſubtractio gr̄e ſit q̄dam pena ⁊ a deo: vt ſupra dcm̄ eſt: ſequit̉ ꝙ ꝑ accn̄s et pctm̄ qd̓ ex hoc ſeꝗt̉ pena dicat̉. ⁊ hoc mō loꝗt̉ apl̓us Ro. 1. dicens. Propter qd̓ tradidit eos deus in deſideria cordis eoꝝ. q̄ ſunt aīe paſſiones: qꝛ.ſ. deſerti hoīes ab auxi lio diuine gr̄e vincunt̉ a paſſionibꝰ: ⁊ hoc mō ſꝑ pctm̄ dieſſe pena p̄cedentis pctī. Alio mō ex ꝑte ſub̓e actus q̄ afflictionē inducit: ſiue ſit actus interior: vt pꝫ in ipſa ira ⁊ inuidia: ſiue actus exterior: vt pꝫ cū aliꝗ graui labore opprimū tur ⁊ dāno vt expleant actū pctī: ẜm illud Sap̄. 5. Laſſati ſumus in via iniqͥtatis. Tertio mō ex ꝑte effectus: vt.ſ. ali qd̓ pctm̄ dicat̉ pena reſpectu effectus ꝯn̄tis. ſꝫ his duobꝰ vltimis modis vnū pctm̄ non ſolū eſt pena p̄cedentis pctī ſꝫ ēt ſui. ¶ Ad pͥmū ergo dd̓ꝫ: ꝙ hoc ēt ꝙ aliꝗ puniunt̉ a deo dū ꝑmittit eos in aliqua pctā ꝓfluere ad bonū v̓tutis ordinat̉: qn̄qꝫ ꝗdē ēt ip̄oꝝ ꝗ peccāt: cū.ſ. poſt pctm̄ humiliores ⁊ cautiores reſurgūt. ſemꝑ āt ē ad emēdationē alioꝝ ꝗ vidētes aliquos ruere de pctō in pctm̄ magis reformidāt peccare: In alijs aūt duobus modis manifeſtū eſt ꝙ pena ordinat̉ ad emēdationē: qꝛ hoc ip̄m ꝙ hō laborē ⁊ d̓ trimētū patit̉ in peccādo: natū eſt retrahere hoīes a pctō¶ Ad ſcd̓m dd̓ꝫ: ꝙ ratio illa procedit de pctō ẜm ſe. Et ſi militer dicendum eſt ad tertium. Ad tertiū ſic ꝓcedit̉. Un̄ ꝙ nullū pctm̄ īducat reatū eterne pene. Pēa.n. iuſta adquat̉ culpe. iuſticia.n. eqͣlitas ē: vn̄ dr̄ Eſaie. 27. In mēſura ꝯͣ menſurā cū adiecta fuerit iudicabit eā. ſꝫ pctm̄ ē tꝑale: gͦ nō inducit reatū pene eterne. ¶ Pͣ. P ene medicine q̄dam ſunt: vt dr̄ in. 2. ethicoꝝ. ſꝫ nulla medicina dꝫ eſſe infinita: qꝛ ordinat̉ ad finem: qd̓ āt ordinat̉ ad finē nō ē infini tū: vt ph̓s dicit in primo politicoꝝ: ergo nulla pena dꝫ eſſe infinita. ¶ Pͣ. Nullus ſapiens facit aliꝗd niſi ꝑꝑ ſe in ipſo delectet̉: ſꝫ deus non delectat̉ in ꝑditione hoīum: vt dicit̉ Sap̄. prīo. ergo nō puniet hoīes pena ſempiterna. ¶ Pͣ Nihil qd̓ ē ꝑ accn̄s ē infinitum: ſed pena eſt per accn̄s. nō .n. eſt ẜm nam eius ꝗ punit̉: ergo non pōt in infinituꝫ durare. ¶ Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ dr̄ Math̓. 25. Ibunt hi in ſupplicium eternū. Et Marci. 3. dicit̉. Qui āt blaſphemauerit ī ſpūꝫ ſctūm nō hēbit remiſſionē in eternū: ſꝫ erit reus eterni delcti. ¶ Rn̄º dd̓m: ꝙ ſicut ſupra dcm̄ eſt: pctm̄ ex hoc inducit reatum pene ꝙ peruertit aliquē ordinē. manente aūt cā manet effectus: vn̄ qͣꝫdiu peruerſitas ordinis remanet neceſſe eſt ꝙ remaneat reatus pene. Peruertit autē aliꝗs or dinem quādoqꝫ ꝗdem reparabiliter: quandoqꝫ auteꝫ irre parabiliter: ſemꝑ.n. defectus quo ſubtrahit̉ principiuꝫ irreꝑabilis eſt: ſi autē ſaluetur principiū eius virtute alij defectus reparari pn̄t: ſicut ſi corrumꝑat̉ principiū viſiui: n̄ pōt fieri viſionis reparatio niſi ſola v̓tute diuīa: ſi v̓o ſaluo
zum Hauptmenü