Queſtio CVIII. dicit in libro de verb̓ dn̄i: oīa ſeua ⁊ īmania facilia: ⁊ ꝓpe nulla efficit amor. ¶ Ad tertiū dd̓ꝫ ꝙ ille additiōes ad p̄ce pta ueteris legis ad hoc ordinant̉: ut faciliꝰ impleat̉ qd̓ ve tus lex mādabat: ſic̄ aug. dicit. ⁊ ideo per hoc non oſtendi tur ꝙ noua lex ſit grauior: ſed magis ꝙ ſit facilior. ¶ Queſtio cviij. Einde cōſiderādū ē d̓ his q̄ cōti nent̉ ī lege noua. ¶ Et cir ca hoc q̄runt̉ qͣtuor. Primo vtrū lex noua debeat aliqͣ loꝑa exteriora p̄cipere uel ꝓhibere. Scd̓o vtrū ſufficiēter ſe habeat ī exterioribꝰ actibus precipiēdis uel prohibendis. Tertio vtrū ꝯuenien ter īſtituat hoīes qͣꝫtū ad actus exteriores. Quarto vtrū conuenienter ſuperaddat conſilia preceptis. Ad primuꝫ ſic ꝓcedit̉. Un̄ ꝙ lex noua nullos exteriores actus debeat precipere vel ꝓhibere. Lex.n. Noua eſt euangeliū regni: ẜm illud Matth̓. 24. Predicabit̉ hoc euāgeliū regni ī uniuerſo orbe. ſꝫ regnū dei nō ꝯſiſtit ī exterioribus actibꝰ: ſꝫ ſolū ī īterioribꝰ: ẜm illud Luc̄. 17. Regnū dei ītra uos eſt. ⁊ Ro. .14. Nō ē regnū dei eſca ⁊ potꝰ: ſꝫ iuſtitia: ⁊ pax: ⁊ gaudium ī ſpiritu ſancto. gͦ lex noua n̄ dꝫ p̄cipere uel ꝓhibere aliquos exteriores actꝰ. ¶ Pͣ. Lex noua ē lex ſpiritꝰ: ut di Ro. 8. ſꝫ ubi ſpūs dn̄i ibi libertas: ut dr̄. 2. ad Cor. 3. Nō ē aūt libertas ubi hō obligat̉ ad aliqͣ oꝑa exteriora faciēda uel vitāda. ergo lex noua non continet aliqͣ p̄cepta: uel ꝓhi bitiones exteriorū actuū. ¶ Pͣ. Omnes exteriores actꝰ ꝑti nere ītelligūt̉ ad manū: ſic̄ īteriores actus ꝑtinēt ad aīam. ſꝫ hec ponit̉ dr̄ia īter nouam legē ⁊ ueterē: ꝙ uetus lex co hibet manū: ſꝫ lex noua cohibet aīum. gͦ ī lege noua n̄ de bent poni ꝓhibitiōes: ⁊ p̄cepta exterioꝝ actuū: ſꝫ ſolū īterioꝝ. ¶ Sꝫ ꝯͣ ē ꝙ ꝑ legē nouā efficiūt̉ hoīes filij lucis: vn̄ dicit̉ Io. 12. Credite ī lucē: ut filij lucis ſitis: ſed filios lucis decet opera lucis facere: ⁊ oꝑa tenebraꝝ abijcere. ẜꝫ illud Eph̓. 5. Eratis aliqn̄ tenebre: nūc aūt lux ī domino: ut filij lucis ambulate. ergo lex noua q̄dā exteriora oꝑa debuit ꝓ hibere: ⁊ q̄dā p̄cipere. ¶ Rn̄º. dd̓m ꝙ ſicut ſupra dictuꝫ eſt ⁊ principalitas legis noue eſt gratia ſpūs ſancti: q̄ manifeſtatur ī fide per dilectionem operante: hanc aūt gratiam conſequuntur hoīes per dei filiū hominē factum: cuiꝰ humanitatē primo repleuit gratia. ⁊ exinde eſt ad nos deriua ta. vn̄ dicit̉ Io. pͥmo. Uerbum caro factum eſt. ⁊ poſtea ſubdit̉. Plenum gratie ⁊ ueritatis. ⁊ infra de plenitudine eius nos omnes accipimus: ⁊ gratiam pro gr̄a: vn̄ ſubdit ꝙ gratia ⁊ ueritas per ieſum chriſtuꝫ facta eſt. Et ideo cō uenit ut per aliqua exteriora ſenſibilia gratia a uerbo incar nato profluens in nos deducatur: ⁊ ex gratia interiori per quam caro ſpiritui ſubditur exteriora quedam opera ſenſibilia producantur. Sic igitur exteriora opera duplicit̓ ad gratiā ꝑtinere pn̄t. Uno mō ſic̄ īducentia aliqualiter ad gratiā. ⁊ talia ſunt opera ſacramētoꝝ q̄ ī noua lege ſunt iuſtitu ta: ſic̄ baptimꝰ: euchariſtia. ⁊ alia hmōi. Alia v̓o ſunt oꝑa exteriora que ex inſtinctu gratie producūtur: ⁊ ī his ē que dam differentia attēdēda. Quādā.n. habēt neceſſariā ꝯue nientiā uel ꝯͣrietatē ad īteriorē gr̄aꝫ q̄ ī fide ꝑ dilectionē operante conſiſtit: ⁊ hmōi exteriora opera ſunt p̄cepta uel ꝓhibita ī lege noua: ſicut precepta eſt confeſſio fidei: ⁊ prohibita negatio. Dr̄.n. Matth̓. 10. Qui ꝯfitebit̉ me coram hominibus confitebor ⁊ ego eum coram patre meo: qui autem negauerit me corā hominibus negabo ⁊ eū coram patre meo. Alia v̓o ſunt oꝑa q̄ nō habēt neceſſariā ꝯͣrietatem uel conuenientiam ad fidē ꝑ dilectionē operātē. ⁊ talia oꝑa nō ſunt ī noua lege p̄cepta ul̓ ꝓhibita ex ipſa pͥma legis īſtitutiōe: ſꝫ relicta ſunt a legiſlatore.ſ. xp̄o unicuiqꝫ ẜm ꝙ alicuius curā gerere dꝫ: ſic̄ unicuiqꝫ libeꝝ eſt circa talia determinare ꝗd ſibi expediat facere uel uitare ⁊ cuicūqꝫ p̄ſidenti circa talia ordinare ſuis ſubditis quid ſit ī talibus faciendum uel uitandum. unde etiam quantum ad hoc dici tur lex euāgelij: lex libertatis: nā lex uetꝰ multa determina bat: ⁊ pauca relinquebat hominū libertati determinanda. ¶ Ad pͥᵐ gͦ dd̓m: ꝙ regnum dei ī īterioribꝰ actibꝰ conſiſtit pͥncipal̓r: ſꝫ ex ꝯſequēti ēt ad regnū dei ꝑtinēt oīa illa ſine ꝗbꝰ īteriores actus eē nō pn̄t: ſicut ſi regnum dei eſt ī terior iuſtitia: ⁊ pax ⁊ gaudiū ſpirituale neceſſe ē ꝙ oēs ex teriores actꝰ ꝗ repugnāt iuſtitie: aut pacii: aut gaudio ſpirituali: repugnet ēt regno dei. ⁊ iō ſunt ī euāgelio regni ꝓbbenda: illa v̓o q̄ īdifferēter ſe habēt reſpectu hoꝝ puta comedere hos uel illos cibs: ī his non eſt regnum dei. vn̄ apl̓s p̄mittit. Nō eſt regnū dei eſca ⁊ potꝰ. ¶ Ad 2ᵐ dd̓ ꝙ ẜm ph̓m in primo metaphiſice. liber ē ꝗ ſui cā eſt: ille gͦ libere aliquid agit ꝗ ex ſeipſo agit: quod autem homo agiex habitu ſue nature ꝯueniēti ex ſeipſo agit. qꝛ hītus inclinat ī modū nature: ſi v̓o hītus eſſet nature repugnans hō non ageret. ẜm ꝙ eſt ipſe: ſꝫ ẜm aliquā corruptionē ſibi ſu ꝑueniētē. Quia igr̄ gratia ſpūs ſancti ē ſicut interior hītus nobis īfuſus īclinans nos ad recte operādū facit nos libere operari ea q̄ ꝯueniūt gratie: ⁊ vitare ea qͣ gratie repugnāt. Sic igr̄ lex noua dr̄ lex libertatis dupl̓r. Uno mō qꝛ non artat nos ad facienda uel uitanda aliqua niſi que de ſe ſumuel neceſſaria: uel repugnantia ſaluti: que cadunt ſub p̄cepto: uel prohibitione legis. Secūdo qꝛ hmōi precepta neprohibitiones facit nos libere īplere īquantum ex īteriori inſtinctu gratie ea īplemꝰ: ⁊ propter hec duo lex noua di lex perfecte libartatis Iacobi primo. ¶ Ad tertium dd̓ꝫ ꝙ lex noua prohibendo animum ab inordinatis motibus oꝫ etiam ꝙ cohibeat manum ab inordinatis actibus: qui ſunt effectus interiorum motuum. Ad ſecundū ſic ꝓcedit̉. Ur̄ ꝙ lex noua ī ſuffcienter exteriores actꝰ ordinaue rit. Ad legē.n. nouā precipue pertinere vr̄ fides ꝑ dilectio nem operans: ẜꝫ illud ad Gal. 5. In xp̄o ieſu: neqꝫ circūciſio aliꝗd valet: neqꝫ p̄putiū: ſꝫ fides q̄ ꝑ dilectionē oꝑat̉: ſed lex noua explicauit qͥdā credenda que non erant ī vete ri lege explicita: ſicut de fide trinitatis. ergo etiam debuit ſu peraddere aliqua exteriora opera moralia que non erant. veteri lege determinata. ¶ Pͣ. In veteri lege nō ſolū ſunt īſtituta ſacramēta: ſꝫ ēt aliqua ſacra: ut ſupra dcm̄ ē: ſed ī no ua lege: ⁊ ſi ſint īſtituta aliqua ſacramenta: nulla tn̄ ſacra inſtituta a deo vident̉: puta que ꝑtineāt: uel ad ſacrificationē alicuius templi: vel vaſoꝝ: uel etiā ad aliquā ſolēnitateꝫ celebrandam. ergo lex noua inſufficienter exteriora opera or dinauit. ¶ Pͣ. In ueteri lege ſicut erāt q̄dā obſeruantie ꝑ tinētes ad dei myniſtros: ita etiam erant quedam obſeruā tie pertinentes ad populum: ut ſupra dictum eſt: cuꝫ de cerimonialibus ueteris legis ageret̉: ſꝫ in noua lege vidētur alique obſeruantie eē date myniſtris dei: ut pꝫ Matth̓. 10. Nolite poſſidere auꝝ: neqꝫ argētū: neqꝫ pecunias ī zonis veſtris: ⁊ cetera que ibi ſequuntur: ⁊ que dn̄r Luce. 6. ⁊ .i. ergo etiā debuerūt alique obſeruātie īſtitui in noua lege ad ppl̓m fidelē ꝑtinētes. ¶ Pͣ. In veteri lege p̄ter moralia ⁊ cerimonialia fuerūt q̄dā iudicialia p̄cepta: ſꝫ in lege noua non traduntur aliqua iudicialia precepta. ergo lex nō ua inſufficienter exteriora opera ordinauit. ¶ Sed ꝯͣ ē qd̓ dominꝰ dicit Math̓. 7. Omnis qui audit uerba mea hec ⁊ facit ea: aſſimilabitur viro ſapienti qui edificauit domuꝫ ſuam ſupra petrā: ſed ſapiens edificator nihil ommittit eoq̄ ſunt neceſſaria ad edificiū. gͦ ī uerbis xp̄i ſufficienter ſūt oīa poſita que pertinent ad ſalutē humanā. ¶ Rn̄º. dd̓ꝫ ꝙ ſicut dictum eſt. lex noua in exterioribus illa ſolum preci pere debuit: uel ꝓhibere per que in gratiā ītroducimur vl̓ q̄ ꝑtinēt ad rectū gr̄e vſuꝫ ex neceſſitate. ⁊ qꝛ gratiaꝫ ex nobis conſequi non poſſumus: ſed per xp̄m ſolū: iō ſacra mēta ꝑ que gratiam conſequitur ipſe dn̄s inſtituit per ſe ſeip̄m.ſ. baptiſmum: euchariſtiā: ordinē miniſtrorū noue legis inſtituendo apoſtolos ⁊. 7. diſcipulos: ⁊ penitentiaꝫ: ⁊ matrimoniū indiuiſibile: ꝯfirmationē etiā ꝓmiſit ꝑ ſpiritus ſancti miſſionē. Ex eius ēt inſtitutione apoſtoli legūtur oleo infirmos vngendo ſanaſſe: ut habet̉ Matth̓. 6. qͥ ſunoue legis ſacramenta. Rectus aūt gratie vſus eſt ꝑ opera charitatis: que quidē ẜm ꝙ ſunt de neceſſitate virtuti: pertinēt ad p̄cepta moralia: que etiam in veteri lege trade bant̉: vnde quātum ad hoc lex noua ſuper velerē addere non debuit circa exteriora agenda. Determinatio aūt p̄di
zum Hauptmenü