XXX. De miſericordia ex parte miſerētis non ē miſerēdi. Sꝫ ꝯtra ē mīa eſt triſtitia q̄daꝫ. ſꝫ defectꝰ eſt triſtitie. vnde īfirmi faci­lius ꝯtriſtant̉. vt ſupra dcm̄ eſt. ergo miſerēdi ē defectꝰ miſerētis. Rn̄º. dd̓ꝫ cum mīa ſit ꝯpaſſio ſuꝑ miſeria aliena vt dcm̄ eſt: ex hoc ꝯtīgit aliꝗs miſereat̉: exquo tingit de miſeria aliēa doleat: qꝛ āt triſtitia ſeu dolor eſt de ꝓp̓o malo in tm̄ aliꝗs de miſeria aliena triſtat̉: aut do­let inqͣꝫtū miſeriā alienā app̄hēdit vt ſuā. hoc aūt ꝯtingit dupl̓r. Uno ẜm vnionē affectꝰ qd̓ ſit amorē: qꝛ eniꝫ amās reputat amicū tanqͣꝫ ſeip̄ꝫ: malū ipſiꝰ reputat tanqͣꝫ ſuū malū. dolet de malo amici ſicut de ſuo. īde eſt ph̓s in. 9. ethi. īter alia amicabilia ponit hoc qd̓ eſt cōdole re amico. apl̓s dicit ad Ro. 12º. Gaudere gaudētibus flere flētibꝰ. Alio cōtingit ẜm vnionē realē: vtpote malū aliquoꝝ ꝓpinquū eſt vt ab eis ad nos tranſeat. ph̓s dic̄ ī.. retorice: hoīes miſerent̉ ſuꝑ illos ſūt eis ꝯiūcti ſil̓es: qꝛ hoc fit eis eſtimatio ipſi ēt poſſint ſil̓ia pati: īde eſt ēt ſenes ſapiētes ꝯſiderāt ſe poſſe in mala īcidere: debiles: formidoloſi magis ſunt miſe­ricordes. eꝯͣrio aūt illi reputāt ſe felices: intantū po­tētes nihil mali putāt ſe poſſe pati ita ꝯmiſerent. ſic ergo ſꝑ defectꝰ eſt miſerēdi: vel inqͣꝫtū aliꝗs d̓fectū ali­cuiꝰ reputat ſuū ꝓpter vnionē amoris: vl̓ ꝑꝑ pol̓itatē ſil̓ia patiēdi. Ad pͥmuꝫ ergo dd̓m deus miſeret̉ niſi ꝓ­pter amorē: inqͣꝫtū amat nos tāqͣꝫ aliꝗd ſui. Ad 2ᵐ dd̓ꝫ illi qui iam ſunt in īfimis malis: timent ſe vlteriꝰ pa­ti aliquid: miſerent̉. ſil̓r etiā nec illi valde timēt: qꝛ tantū ītendūt ꝓprie paſſioni non intendunt miſerie aliene. Ad tertium dicendum: illi qui ſunt in contu­meliatiua diſpoſitione: ſiue qꝛ ſunt contumeliaꝫ paſſi: ſiue quia velint contumeliam inferre: prouocantur ad iram ad audaciam: que ſunt q̄dam paſſiones virilitatis extollē tes aīum hominis ad arduum. vnde inferunt homini eſti mationem ſit aliquid in futuꝝ paſſurus. vnde tales ſunt in hac diſpōne non miſerētur: ẜm illud ꝓuer. 27. Ira non habet miſericordiaꝫ neqꝫ erumpens furor. ex ſimili rōne ſuperbi non miſerentur contenunt alios reputāt eos malos: vn̄ reputant digne patiant̉ ꝗcꝗd patiuntur. vnde Greg. dicit falſa iuſtitia.ſ. ſuꝑborum: non habet compaſſionem ſed dedignationem. Ad tertium ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ mīa ſit vir­tus. Principale enim in virtute eſt dilectio: vt pꝫ per philoſophum in libro ethi. electio auteꝫ eſt appetitus precōſiliati: vt in eodeꝫ libro dicitur. id ergo qd̓ īpedit cōſilium pōt dici v̓tus: ſed mīa īpedit cōſiliū ẜm illud Saluſtij. Oēs hoīes de rebꝰ dubijs cōſultant: ab ira mīa vacuos decet: no. n. aīus facile veꝝ ꝓuidet vbi iſta afficiunt. ergo mīa eſt v̓tus.. Nihil qd̓ eſt ꝯͣriū v̓tuti eſt laudabile: ſꝫ nemeſis ꝯͣriat̉ mīe: vt ph̓s dic̄ ī .2. rhetorice: Nemeſis aūt eſt paſſio laudabilis: vt dr̄ in. 2. ethi. ergo mīa eſt v̓tꝰ.. Gaudiū pax ſunt ſpā­les v̓tutes: qꝛ cōſequunt̉ ex charitate: vt ſupra dcm̄ eſt: ſic̄ et mīa cōſequit̉ ex charitate: ſic.n. ex charitate flemus flentibꝰ: ſic̄ gaudemꝰ gaudētibꝰ. ergo mīa eſt ſpālis v̓tus.. mīa ad vim appetitiuaꝫ ꝑtineat: ē v̓tus ītellectualis: nec eſt v̓tus theologica: hēat deum pro ob̓o. Sil̓r etiā nec eſt virtꝰ moralis. qꝛ nec eſt circa oꝑatio nes. hoc.n. ꝑtinet ad iuſtitiā: nec eſt circa paſſiones: enī reducit̉ ad aliquā duodeciꝫ medietatum qͣs ph̓s ponit in .2. ethi. ergo mīa eſt virtꝰ. Sꝫ ꝯͣ eſt qd̓ Aug. dicit in .9. de ciui. dei: Lōge meliꝰ hūanius pioꝝ ſenſibꝰ acco­modatius Cicero in Ceſaris laude locutꝰ ē vbi ait: Nulla de virtutibꝰ tuis nec admirabilior nec gratior mīa eſt. er­go mīa eſt virtus. Rn̄º. dd̓m mīa īportat dolorē de miſeria aliena. iſte aūt dolor pōt noīare vno quidē modo motū appetitus ſenſitiui. ſcd̓ꝫ hoc mīa paſſio eſt vir tus. Alio v̓o pōt noīare motū appetitꝰ ītellectiui ẜm alicui diſplicet malū alterius. hic aūt motus pōt ẜm rōnem regulatus. pōt ẜm hūc motū rōne regulatū regu lari motus inferioris appetitꝰ. vn̄ Aug. dicit in. 9. de ciui. dei: iſte motus animi.ſ. mīa ſeruit rōni: qn̄ ita p̄bet̉ mīa vt cōſeruet̉ iuſtitia: ſiue īdigenti tribuit̉: ſiue cum igno ſcit̉ penitēti. qꝛ virtutis humane cōſiſtit in hoc mo tus animi rōne regulet̉: vt ex ſuꝑioribus pꝫ: ꝯn̄s eſt mīaꝫ virtutē. Ad pͥmuꝫ ergo dd̓m auctoritas illa Salu ſtij intelligit̉ de miſericordia ẜꝫ eſt paſſio rōne regu lata. ſic.n. īpedit cōſiliū rōnis: facit a iuſtitia diſcedere. Ad ſecundū dd̓m: ph̓s loquit̉ de mīa nemeſi ẜꝫ vtrūqꝫ eſt paſſio. hn̄t quidē ꝯͣrietatē ex parte eſtimatio­nis quā hn̄t de malis alienis de quibꝰ miſericors dolet in quātū eſtimat aliquem indigna pati: nemeſiticus aūt gau det inqͣꝫtuꝫ eſtimat aliquos digne pati. triſtat̉ ſi īdignis bene accidat: vtrūqꝫ eſt laudabile ab eodē more deſcē dens vt ibideꝫ dr̄: ſed ꝓprie mīe opponit̉ inuidia: vt infra dicet̉. Ad tertiū dd̓m gaudiuꝫ pax nihil adijciunt ſuper rōnem boni qd̓ eſt ob̓m charitatis. non reqͥrunt alias virtutes qͣꝫ charitatē: ſed mīa reſpicit qͣꝫdā ſpālē rō­nem.ſ. miſeriā eius cuiꝰ miſeret̉. Ad qͣrtū dd̓m mīa ẜm eſt virtus eſt virtꝰ moralis circa paſſiones exiſtens: reducit̉ ad illā medietatē dr̄ nemeſis: qꝛ ab eodē mo­re ꝓcedūt: vt in. 2. retorice dr̄. Has aūt medietates ph̓s non ponit virtutes: ſed paſſiones: quia etiam ſcd̓m ſunt paſſiones: laudabiles ſunt: nihil tamen prohibet qn̄ ab ali­quo habitu electiuo proueniant: ẜm hoc aſſumunt ratio nem virtutis. Ad quartum ſic ꝓceditur. Uidetur mīa ſit maxima v̓tutū. Maxīe n. ad vir tutem ꝑtinere videt̉ cultus diuinus: ſꝫ mīa cultui diuino p̄fert̉: ẜm illud Oſee. 6. Matth̓. 12. Miſericordiam vo­lo ſacrificiū. ergo mīa eſt maxima virtus.. Suꝑ illud. i. ad Thimo. 5. Pietas ad omnia vtilis eſt: dicit glo. Amb. Oīs ſūma diſcipline xp̄iane in mīa pietate eſt: ſꝫ diſciplina xp̄iana ꝯtinet oēm v̓tutē. ſūma totiꝰ v̓tutis in mīa cōſiſtit.. Uirtus eſt bonū facit hn̄tē. tāto ali qua virtus eſt melior qͣꝫto facit hoīem deo ſil̓ioreꝫ: qꝛ per hoc melior eſt: qꝛ deo eſt ſimilior. hoc maxīe fac̄ mīa: qꝛ de deo dr̄ in p̄s. miſeratōes eius ſūt ſuꝑ oīa oꝑa eiꝰ. vn̄ Lu. 6. dn̄s dicit. Eſtote miſericordes: ſicut pr̄ vr̄ mi ſericors eſt: mīa igit̉ eſt maxima v̓tutū. Sꝫ ꝯͣ eſt qd̓ di­cit apl̓s ad Col. 3. dixiſſet. Induite vos: ſic̄ dilecti dei vi ſcera mīe ⁊c̄. poſtea ſubdit. Suꝑ oīa charitatē habete. er­go miſericordia eſt maxima virtutum. Rn̄º. dicen­dum aliqua virtus poteſt eſſe maxīa dupliciter. Uno modo ſcd̓m ſe. Alio modo per cōparationem ad haben­tem. Scd̓m ſe quideꝫ miſericordia maxima eſt: pertinet enim ad miſericordiam alij effundat. plus eſt de fectus aliorum ſubleuet. hoc maxime ſuperioris eſt. vn­de miſereri ponitur proprium deo. in hoc maxime di­citur eius omnipotentia manifeſtari. Sed quo ad habe­tem miſericordia non eſt maxima: niſi ille qui habꝫ ſit ma ximus qui nullū ſupra ſe habeat: ſed omnes ſub ſe: ei eniꝫ qui ſupra ſe aliquē hꝫ maiꝰ eſt melius cōiungi ſuꝑiori qͣꝫ ſupplere defectū īferioris. qͣꝫtū ad hoīem hꝫ deū ſu­periorē: charitas per quā deo vnit̉ eſt potior qͣꝫ mīa quā defectus ꝓximoꝝ ſupplet̉: ſꝫ īter oēs v̓tutes ad ꝓximū ꝑtinēt potiſſima eſt mīa: ſic̄ ēt eſt potioris actus. nam ſup­plere defectū alteriꝰ inqͣꝫtū hmōi eſt ſuꝑioris melioris. Ad pͥmum ergo dd̓m deū colimus per exteriora ſacrificia aut munera ꝓpter ip̄m: ſꝫ ꝓpter nos ꝑꝑ proxi­mos: eniꝫ indiget ſacrificijs noſtris: ſed vult ea ſibi of­ferri ꝓpter noſtram deuotionem ꝓximorum vtilitateꝫ. ideo mīa qua ſubuenitur defectibus aliorum eſt ſacrifi­