. LXXI. De iniuſtitia que ſit ex parte aduocatorū 77 teſtimoniū debeat repelli niſi ꝓpter culpā.. De quo­libet p̄ſumēdū eſt bonū niſi appareat ꝯͣriū: ſꝫ ad bonitateꝫ hoīs ꝑtinet verū teſtimoniū dicat. ergo poſſit con ſtare de ꝯͣrio niſi ꝓpter aliquā culpā: videt̉ nullius teſti moniū debeat repelli niſi ꝓpter culpā.. Ad ea ſunt de neceſſitate ſalutis nullus reddit̉ idoneus niſi ꝓpter pctm̄. ſed teſtificari v̓itateꝫ eſt de neceſſitate ſalutis: vt ſu­pra dictū ē. ergo nullus dꝫ excludi a teſtificādo niſi ꝓpter culpā. Sꝫ ꝯͣ eſt qd̓ Grego. dicit habet̉. 2. q. i. Qꝛ a ẜuis ſuis accuſatꝰ ē ep̄s: ſciendū ē minime audiri debuerūt. Rn̄º. dd̓m teſtimoniū ſicut dictuꝫ ē hꝫ infalibilē certitudinē ſꝫ ꝓbabilē. quicꝗd eſt qd̓ ꝓbabilitatē aufe rat in ꝯͣriū reddit teſtimoniū inefficax. reddit̉ aūt ꝓbabile aliꝗs in v̓itate teſtificāda ſit firmꝰ: qn̄qꝫ ꝗdeꝫ ꝓpter culpā: ſicut īfideles īfames. Itē ille qui publico crimīe rei ſunt nec accuſare pn̄t. qn̄qꝫ aūt abſqꝫ culpa. hoc eſt vel ex defectu rōnis: ſicut pꝫ īpueris amētibꝰ mulieribꝰ: vel ex affectū: ſicut pꝫ de inimicis ꝑſonis ꝯiunctis domeſti cis: vel ēt ex exteriori ꝯditione: ſicut ſunt pauꝑes ẜui illi ꝗbus imꝑari pōt. de ꝗbus ꝓbabile ē de facili poſſunt in duci ad teſtimoniū ferēdū ꝯͣ v̓itatē. ſic pꝫ teſtimoniuꝫ alicuiꝰ repellit̉ ꝓpter culpā abſqꝫ culpa. Ad pͥᵐ di­cendū reppellere aliquē a teſtimonio magis ꝑtinet ad cautelā falſi teſtimonij vitādi qͣꝫ ad penā: vn̄ ſequit̉. Ad 2ᵐ dd̓ꝫ de quolibet p̄ſumēdū ē bonū niſi appare at ꝯͣriū: dūmodo v̓gat in ꝑiculū alterius: qꝛ tūc eſt adhi­benda cautela vt de facili vnicuiqꝫ credat̉: ẜm illud. i. Ioā. 4. Nolite credere ſpiritui. Ad 3ᵐ dd̓ꝫ teſtifi­cari ē de neceſſitate ſalutis ſuppoſita teſtis idoneitate or dine iuris. vn̄ nihil ꝓhibet aliquos excuſari a teſtimonio ferendo ſi reputent̉ idonei ẜm iura. Ad quartum ſic ꝓcedit̉. Uidetur falſuꝫ teſti­moniū ſemꝑ ſit pctm̄ mortale. Cōtingit enī aliquē falſuꝫ teſtimoniū ferre ex ignorātia fa cti: ſed talis ignorātia excuſat a pctō mortali. ergo teſtimo­niuꝫ falſuꝫ ſemꝑ ē pctm̄ mortale.. Mendaciū qd̓ alicui ꝓdeſt nulli nocet eſt officioſuꝫ qd̓ eſt pctm̄ mor tale: ſꝫ qn̄qꝫ in falſo teſtimonio ē tale mēdaciū: puta ali­quis falſuꝫ teſtimoniū ꝑhibet vt aliquē a morte liberet: vl̓ ab iniuſta ſnīa que intentatur aliquos falſos teſtes vel iudicis ꝑuerſitatē. ergo tale falſuꝫ teſtimoniū ē pctm̄ mortale.. Iuramētū a teſte requirit̉ vt timeat pecca re mortal̓r deierando: hoc aūt eſſet neceſſariū ſi ipſuꝫ falſuꝫ teſtimoniū eēt pctm̄ mortale. ergo falſū teſtimoniū ſemꝑ ē pctm̄ mortale. Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ dr̄ ꝓuer. 12. Falſus teſtis erit īpunitꝰ. Rn̄º. dd̓ꝫ falſuꝫ teſtimoniū hꝫ triplicē deformitatē. Unoº ex ꝑiurio: qꝛ teſtes admit­tunt̉ niſi iurati: ex hoc ſemꝑ eſt pctm̄ mortale. Alioº ex violatione iuſtitie: hoc ē pctm̄ mortale in ſuo genere ſicut q̄libet iniuſtitia: in p̄cepto decalogi ſub hac for­ma īterdicit̉ falſuꝫ teſtimoniū: dicit̉ Exo. 20. loqͣris ꝯͣ ꝓximū tuū falſuꝫ teſtimoniū..n. ꝯͣ aliquē facit eum ab iniuria faciēda īpedit: ſꝫ ſolū qui ei ſuā iuſtitiam tollit. ex ipſa falſitate ẜm omne mēdaciū ē pctm̄. ex hoc hꝫ falſum teſtimoniū ſemꝑ ſit pctm̄ mortale. Ad pͥᵐ dd̓m in teſtimonio ferēdo dꝫ certo aſſere­re qͣſi ſciēs id de quo certꝰ eſt. ſꝫ dubiū dꝫ ſub dubio ꝓ­ferre: id de quo certꝰ ē certo aſſerere. ſꝫ qꝛ ꝯtingit ex la bilitate humane memorie reputat ſe qn̄qꝫ certū eſſe de eo qd̓ falſuꝫ eſt: ſi aliꝗs hoc debita ſollicitudine reco gitās eſtimet ſe certū eſſe de eo qd̓ falſuꝫ ē: peccat mor­taliter hoc aſſerēs: qꝛ dicit falſuꝫ teſtīoniū ſe ex ītē­tione: ſed accn̄s ꝯͣ id qd̓ intēdit. Ad 2ᵐ dd̓ꝫ iniuſtuꝫ iudiciū ē iudiciū. ideo ex vi iudicij falſuꝫ teſtimoniuꝫ in iuſto iudicio ꝓlatū ad iniuſtitiā impediēdā hꝫ rōneꝫ pctī mortalis: ſꝫ ſolū ex iuramēto violato. Ad 3ᵐ dd̓ꝫ hoīes maxime abhorrēt pctā ſunt ꝯͣ deuꝫ quaſi grauiſſi­ma interqꝫ eſt ꝑiuriū. aūt ita abhorrēt pctā que ſunt ꝯͣ ꝓximū. ideo ad maiorē certitudinē teſtimonij requirit̉ teſtis iuramentum. De iniuſtitia fit ī iudicio ex ꝑte aduocatoꝝ. LXXI. Einde cōſiderādū eſt de iniuſtitia que fit in iudicio ex ꝑte ad­uocatoꝝ. Et circa hoc q̄runt̉ qͣttuor. vtrū aduocatꝰ teneat̉ p̄ſtare prociniū cauſe pauperū. vtrū aliꝗ debeāt ar­ceri ab officio aduocati.. vtruꝫ aduo­catus peccet iniuſtā cauſaꝫ defendēdo. . vtrū peccet pecuniā accipiēdo ſuo patrocinio. Ad primum ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ aduocatꝰ te­neat̉ p̄ſtare patrociuiū cauſe pau­perū. Dicit̉ enī Exo. 23. Si videris aſinū odiētis te iacere ſub onere: ꝑtrāſibis ſed ſubleuabis eo: ſed minus ꝑiculū īminet pauperi ſi eiꝰ ꝯͣ iuſtitiā oppͥmat̉ qͣꝫ ſi eius aſinꝰ iaceat ſub onere. aduocatꝰ tenet̉ p̄ſtare pr̄ocinium cāe pauperū.. Greg. dic̄ in qͣdā homel̓. Hn̄s ītellectū curet oīno ne taceat: hn̄s rerū affluētiā a maͣ torpeſcat habens artē regit̉: vſuꝫ illius ꝓximo partiat̉: habens loquēdi vſum apud diuitē pauꝑibus intercedat. talenti .i. noīe cuilibꝫ reputabit̉ qd̓ vel minimū accepit. ſed talē­ ꝯmiſſum abſcondere ſꝫ fidel̓r diſpenſare ꝗlibꝫ tene­tur: qd̓ pꝫ ex pena ſerui abſcōdentis talentū Matth̓. 25. aduocatus tenet pauꝑibus loq.. Preceptū de mīe oꝑbꝰ adimplēdis ſit affirmatiuū obligat loco tem­pore qd̓ ē maxīe in neceſſitate. ſꝫ tēpus neceſſitatis videt̉ qn̄ alicuiꝰ pauꝑis oppͥmit̉. in tali caſu videt̉ ad­uocatus teneat̉ pauꝑibꝰ prociniū p̄ſtare. Sꝫ ꝯͣ. mi­nor neceſſitas ē īdigētis cibo qͣꝫ īdigētis aduocato. ſꝫ ille hꝫ ptātē cibandi non ſemꝑ tenet̉ pauperē cibare. nec ad­uocatus ſemꝑ tenet̉ cāe paupeꝝ pr̄ociniū p̄ſtare. Rn̄º. dd̓m pr̄ociniū cāe pauꝑuꝫ ad opus mīe ꝑtineat: ideꝫ ē hic dd̓m qd̓ ſupra de alijs oꝑibus mīe dcm̄ eſt. nullus aūt ſufficit oībꝰ īdigētibꝰ mīe opus īpēdere. Et ſic̄ Aug. dicit in de doc. chri. oībꝰ ꝓdeſſe non poſſis his potiſ­ſime ꝯſulendū ē locoꝝ tempoꝝ vel qͣrūlibet reꝝ op­portunitatibus ꝯſtrictiꝰ tibi qͣſi qͣdā ſorte iugunt̉. Dicit locoꝝ opportunitatibꝰ: qꝛ non tenet̉ mūdū q̄rere īdi­gentes ꝗbꝰ ſubueniat: ſed ſufficit ſi eis ſibi occurrūt mīe opꝰ īpēdat. Un̄ dr̄ Exo. 23. Si occurreris boui inimici tui aut aſino erranti: reduc ad. Addit aūt tempoꝝ: qꝛ tenetur homo future neceſſitati alterius prouidere: ſꝫ ſuf­ficit ſi preſenti neceſſitati ſuccurrat. Unde dicitur.i. Ioā. 3. Qui viderit fr̄em ſuū neceſſitatē hn̄tē clauſerit viſcera ſua ab eo ⁊c̄. Subdit auteꝫ: vel quarūlibet rerum: qꝛ ſi bi ꝯiunctis qͣcūqꝫ neceſſitudine maxīe dꝫ curā īpendere: ẜm illud. i. ad Thimo. 5. Siꝗs ſuoꝝ maxime domeſtico­ curā non hꝫ: fidē negauit. Quibus tn̄ ꝯcurrentibus ꝯſi­derandū reſtat: vtꝝ aliꝗs tantaꝫ neceſſitateꝫ patiat̉ in ꝓmptu appareat quō ei poſſit aliter ſubueniri. in tali caſu tenet̉ ei opus mīe impendere. ſi autē in ꝓmptu appa reat quō aliter ei ſubueniri poſſit: vel per ſeipſum: vel per aliā ꝑſonā magis coniunctam: aut maiorē facultatē hn̄teꝫ tenet̉ ex neceſſitate indigenti ſubuenire ita faciē do peccet: qͣꝫuis ſi ſubuenerit ex tali neceſſitate laudabili­ter faciat. Unde aduocatus tenet̉ ſemꝑ cauſe paupeꝝ pr̄ocinium p̄ſtare: ſed ſolū concurrentibus conditionibus p̄dictis: alioquin oporteret euꝫ oīa alia negocia pretermit­tere ſolis cauſis paupeꝝ iuuandis intendere. Et ideꝫ di­cēdū ē de medico qͣꝫtū ad curationē pauperum. Ad pͥᵐ dd̓ꝫ qn̄ aſinus iacet ſub onere non pōt ei aliter ſubue­niri in caſu iſto niſi adueniētes ſubueniat̉. tenentur iuuare non aūt tenerent̉ ſi poſſet aliūde remediū afferri.