XXXII. De elemoſyna ſunt diuerſimode diuerſa bn̄ficia diſpēſanda. vnicuiqͣꝫ eſt magis exhibēdū bn̄ficiū ꝑtinēs ad illā reꝫ ẜm quā eſt magis nobis cōiunctꝰ ſimpl̓r loquēdo: tn̄ hoc pōt variari ẜm diuerſitatē locoꝝ tēpoꝝ negocioꝝ. in aliquo ca­ſu eſt magis ſubueniēduꝫ extraneo: puta ſi ſit in extrema neceſſitate: qͣꝫ etiā patri tātā neceſſitatē patiēti. Ad pͥᵐ ergo dd̓m dn̄s ꝓhibet ſimpl̓r vocare amicos aut ꝯſanguineos ad cōuiuiū: ſꝫ vocare eos ea intentione te ipſi reinuitēt. hoc enī erit charitatis ſed cupiditatis. p̄t tn̄ cōtingere extranei ſint magis inuitandi in aliquo ca ſu ꝓpter maiorē indigentiā. ītelligēdū ē enī magis cōiū ctis magis eſt ceteris paribꝰ bn̄faciēdū. ſi aūt duoꝝ vnꝰ ē magis cōiunctꝰ: alter magis īdigēs: pōt vl̓i regula de­terminari cui ſit magis ſubueniēdū: qꝛ ſūt diuerſi gradus indigētie ꝓpinquitatis: ſꝫ hoc reꝗrit prudētis iudiciū. Ad 2ᵐ dd̓ꝫ bonū multoꝝ cōe diuiniꝰ ē qͣꝫ bonū vniꝰ. vn̄ pro bono cōi reipublice vel ſpūalis vel tꝑalis v̓tuoſuꝫ eſt etiā aliquis ꝓpriā vitā exponat ꝑiculo: cōica­tio in bellicis actibꝰ ordinet̉ ad cōſeruationē reipublice: ī hoc miles īpendēs cōmilitoni auxiliū: īpendit ei tanqͣꝫ priuate ꝑſone: ſed ſicut totā rēpublicā iuuas. ideo eſt mirū ſi in hoc p̄fert̉ extraneꝰ cōiūcto ẜm carnē. Ad 3ᵐ dd̓m duplex ē debitū. Unū ꝗdē qd̓ ē numerāduꝫ in bonis eius dꝫ: ſed potiꝰ in bonis eiꝰ cui debet̉: puta ſi ali­quis hꝫ pecuniā aūt reꝫ aliquā alterius vel furto ſublatā: vel mutuo acceptā ſiue depoſitā: vl̓ aliquo ſimili alio. qͣꝫtum ad hoc debet homo prius reddere debitū qͣꝫ ex eo benefacere coniunctis: niſi forte eſſet tante neceſſitatis articulus: in quo etiam liceret ipſi rem alienā accipere ad ſubueniēdū neceſſitatē patiēti: niſi forte ille cui res debe­tur ī ſil̓i neceſſitate eēt: ī quo tn̄ caſu pēſanda eēt vtriuſqꝫ cōditio ẜm alias cōditiones reꝗſitas prudētis iudicio: qꝛ ī talibꝰ pōt vl̓is regula dari ꝓpter varietatē ſinguloruꝫ caſuū: vt ph̓s dicit in. 9. ethi. Aliud aūt ē debitū qd̓ cōpu­tat̉ in bonis eius hꝫ eius cui debet̉: puta ſi debeat̉ ex iuſtitie neceſſitate: ſed ex quadā morali equitate: vt cōtingit in bn̄ficijs gratis ſuſceptis: nulliꝰ aūt bn̄factoris bn̄ficiū eſt tantū ſicut parētū. parētes ī recōpēſandis bn̄ficijs ſunt oībꝰ alijs p̄ferēdi: niſi neceſſitas ex alia par­te p̄pōderaret vel aliqua alia cōditio: puta cōis vtilitas ec cleſie vel reipublice. in alijs aūt ē eſtimatio habēda cōiū ctionis bn̄ficij ſuſcepti: ſil̓r pōt cōi regula determīa ri. Ad 4ᵐ dd̓m parētes ſunt ſicut ſuꝑiores. amor parētū eſt ad bn̄faciēdū. amor aūt filioꝝ ad honorādū pa rētes: tn̄ ī neceſſitatis extreme articulo magis liceret de ſerere filios qͣꝫ parētes: quos nullo d̓ſerere licet ꝓpter obligationē bn̄ficioꝝ ſuſceptoꝝ: vt pꝫ per ph̓m in. 8. ethi. Ad quartum ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ bn̄ficentia ſit ſpālis v̓tus. Precepta enim ad v̓tutes ordinant̉: qꝛ legiſlatores intēdūt facere hoīes vir­tuoſos: ſicut dicit̉ in. 2. ethi. ſed ſeorſuꝫ dat̉ p̄ceptū de bn̄fi cētia de dilectiōe. dicit̉ enī Matth̓. 5. Diligite inimicos veſtros bn̄facite his qui oderūt vos. ergo bn̄ficētia eſt virtus diſtincta a charitate.. Uicia virtutibus oppo nunt̉: ſꝫ bn̄ficētie opponunt̉ aliqua ſpālia vicia que no­cumentū ꝓximo infert̉: puta rapina: furtū alia hmōi. er­go bn̄ficētia eſt ſpecialis virtus.. Charitas diſtin guit̉ in multas ſpēs: ſed beneficentia videtur diſtingui in multas ſpecies ẜm diuerſas bn̄ficioꝝ ſpēs. ergo bn̄ficen­tia eſt alia virtus a charitate. Sed cōtra eſt actus ī­terior exterior requirūt diuerſas virtutes: ſed benefi cētia beniuolētia differūt niſi ſicut actus exterior interior: qꝛ beneficētia eſt executio beniuolentie. ergo ſic̄ beniuolētia eſt alia virtus a charitate: ita nec beneficē­tia. Rn̄º. dd̓ꝫ virtutes diuerſificant̉ ẜꝫ diuerſas rō­nes obiecti. eadem autē eſt ratio formalis obiecti charita­tis beneficentie. nam vtraqꝫ reſpicit rationē cōmunem boni: vt ex predictis patet. vnde beneficentia non eſt alia virtus a charitate: ſed nominat quēdam charitatis actuꝫ. Ad pͥᵐ dd̓ꝫ p̄cepta dant̉ de habitibus virtutuꝫ: ſꝫ de actibus. diuerſitas p̄ceptoꝝ non ſignat diuerſos habitus v̓tutū: ſꝫ diuerſos actus. Ad 2ᵐ dicēdū: ſicut omnia beneficia ꝓximo exhibita inqͣꝫtū conſiderant̉ ſub cōmuni ratione boni reducunt̉ ad amorē: ita omnia nocu menta inqͣꝫtum cōſiderantur ẜm cōmunē rationē mali re ducuntur ad odiū. prout autē cōſiderant̉ ẜm aliquas ſpe­ciales rationes vel boni vel mali reducunt̉ ad aliqͣs ſpe­ciales virtutes vel vicia. ẜm hoc etiā ſunt diuerſe benefi cioruꝫ ſpēs. Unde patet reſponſio ad tertium. De elemoſyna. XXXII. Einde cōſiderandū eſt de elyna. Et circa hoc q̄runt̉ de­.. vtruꝫ elyne largitio ſit actꝰ chari tatis.. de diſtinctione elynaruꝫ.. que ſunt potiores elyne vtrum ſpūales vl̓ corporales.. vtrū corporales ele moſyne habeant effectū ſpūalē. vtꝝ dare elynas ſit in p̄cepto.. vtrū corporalis elemoſyna ſit dāda de neceſſario.. vtrum ſit dāda de iniuſte acꝗ­ſito.. quoꝝ ſit dare elynaꝫ.. ꝗbus ſit danda. 10º. de modo dandi elynas. Ad primum ſic ꝓceditur. Uidet̉ dare elemo ſynam ſit actus charitatis. actꝰ eniꝫ charitatis pōt ſine charitate. ſꝫ largitio elynaꝝ pōt ſine charitate: ẜm illud. i. ad Cor. 13. Si diſtribuero in cibos paupeꝝ oēs facultates meas: charitatē aūt ha buero nihil mihi ꝓdeſt.. dare elynaꝫ non ē actus charita tis.. Elyna cōputatur īter oꝑa ſatiſfactōis: ẜm illud. Daniel̓..4. Pctā tuā elynis redime. ſꝫ ſatiſfactio ē actꝰ iu­ſtitie. dare elynā non ē actus charitatis ſꝫ iuſtitie.. Offerre hoſtiā deo eſt actus latrie. ſꝫ dare elynam ē offer re hoſtiā deo: ẜm illud ad Heb̓. vltimo. Bn̄ficētie cōio­nis nolite obliuiſci. talibꝰ enim hoſtijs ꝓmeret̉ deus. ē actus charitatis dare elynā: ſꝫ magis latrie.. Ph̓s dicit in. 4. ethi. dare aliꝗd ꝓpter bonū ē actus liberali­tatis: ſꝫ hoc maxime fit largitōe elynarū. dare elynaꝫ eſt actus charitatis. Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ dr̄. i. Ioan. 3. Qui habue rit ſub̓am huius mūdi viderit fratrē ſuū neceſſitatē pa­tiētē clauſerit viſcera ſua ab eo: qūo charitas dei manet in illo: Rn̄º. dd̓ꝫ exteriores actus ad illā virtutē re­ferunt̉ ad quā ꝑtinet id qd̓ ē motiuū ad agēdū hmōi actꝰ. motiuū aūt ad dādū elynas ē vt ſubueniat̉ neceſſitatē pa tiēti: vn̄ ꝗdaꝫ diffiniētes elynā dicūt elyna ē opus quo dat aliꝗd indigēti ex cōpaſſione ꝓpter deū: qd̓ ꝗdeꝫ moti ꝑtinet ad mīam: vt ſupra dictū ē: vn̄ manifeſtū ē da­re elynam ꝓprie ē actus mīe: hoc apparet ex ip̄o noīe. in greco elyna a mīa deriuat̉: ſicut ī latino miſeratio: qꝛ mia ē effectus charitatis: vt ſupra on̄ſuꝫ ē: ex ꝯſequēti da­re elynam ē actus charitatis mīa mediāte. Ad pͥmū er go dd̓m aliꝗd dicit̉ actus virtutis dupl̓r. Unoº mā­liter: ſic̄ actus iuſtitie eſt facere iuſta. talis actus virtutis pōt ſine virtute. multi.n. hn̄tes habituꝫ iuſtitie iuſta oꝑant̉ ex naͣli rōne vel ex timore ſiue ex ſpe aliꝗd adipiſcē di. Alioº dr̄ aliꝗd actus virtutis formal̓r: ſic̄ actus iuſti tie eſt actio iuſta eo modo quo iuſte facit ſcilicet prompte delectabiliter: hoc modo actus virtutis eſt ſine vir­tute. ẜm hoc ergo dare elynas materialiter pōt eſſe ſine charitate. formal̓r autē elemoſynas dare.i. ꝓpter deū de­lectabiliter prompte: in omni eo quo dꝫ: eſt ſine charitate. Ad 2ᵐ dd̓m nihil prohibet actum qui eſt ꝓprie vnius virtutis elicitiue attribui alteri virtuti: ſicut ordinanti imperanti ad ſuum finem. hoc modo dare