Queſtio CIX. 121 Ad ſextum ſic ꝓcedit̉. Ur̄ ꝙ hō poſſit ſeipſuꝫ ad gr̄aꝫ p̄parare ꝑ ſeip̄ꝫ abſqꝫ exteriori auxilio gr̄e. Nihil.n. īponit̉ hoī qd̓ ſit ei īpol̓e: ut ſu pra dcm̄ ē. ſꝫ ꝯacha. pͥº dr̄. Cōuertimini ad me ⁊ ego ꝯuer tar ad nos. nihil āt ē aliud ſe ad gr̄aꝫ p̄parare qͣꝫ ad deū cō uerti. gͦ vr̄ ꝙ hō ꝑ ſeip̄ꝫ poſſit ſe ad gr̄aꝫ p̄parare abſqꝫ atxilio gre. ¶ Pͣ. Hō ſe ad gr̄aꝫ p̄parat faciēdo qd̓ ī ſe ē: ꝗa ſi hō fac̄ qd̓ ī ſe ē deꝰ ei n̄ denegat gr̄aꝫ. Dr̄. n. Matth̓. 7 ꝙ deꝰ dat ſpūꝫ bonū petētibꝰ ſe. ſꝫ illud ī nobis eē dr̄ qd̓ ē ī noſtra ptāte: ergo uidet̉ ꝙ in noſtra ptāte ſit cōſtitutuꝫ ut nos ad gratiaꝫ p̄paremꝰ. ¶ Pͣ. Si hō īdiget gratia ad hͦ ꝙ p̄paret ſe ad gratiā: pari rōne īdigebit gratia ad hoc ꝙ p̄paret ſe ad illā gratiaꝫ: ⁊ ſic ꝓcedit̉ ī īfinitū: qd̓ ē īconueniēs. ergo uidet̉ ſtandū in primo: vt.ſ. hō ſine gratia poſſiſe ad gratiā p̄parare. ¶ Pͣ. Prouer. 16. dicit̉: ꝙ hoīs eſt p̄parare animū: ſꝫ illud dicit̉ eē hoīs qd̓ ꝑ ſeip̄m pōt. ergo videt̉ ꝙ hō ꝑ ſeipſum ſe poſſit ad grāꝫ p̄parare. ¶ Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ dicit̉ Io. 6. Nemo pōt uenire ad me niſi pater ꝗ miſit me traxerit eū. ſi āt hō ſeipſū p̄parare poſſꝫ ſi oporteret ꝙ ab alio traheret̉. ergo hō nō pōt ſe ad gratiam p̄parare abſqꝫ auxilio gratie. ¶ Rn̄º. dd̓ꝫ ꝙ duplex ē p̄paratio vo lūtatis hūane ad bonū. Una quidē q̄ p̄parat̉ ad bn̄ oꝑandū ⁊ ad deo fruendū ⁊ talis p̄paratio volūtatis nō pōt fie ri ſine habituali gratie dono qd̓ ſit pͥncipium oꝑis meritorij: vt dictū ē. Alio mō pōt ītelligi p̄paratio volūtatis hūane ad cōſequēdū ipſuꝫ gratie habitualis donū: ad hoc aūt ꝙ p̄paret ſe homo ad ſuſceptionem huius doni: nō opꝫ p̄ſupponere aliqd̓ aliud donuꝫ habituale in aīa: qꝛ ſic ꝓcede retur in īfinitū: ſꝫ opꝫ p̄ſupponi aliqd̓ auxiliū gratuitū dei ī teriꝰ aīam mouetis ſiue īſpirantis bonū ꝓpoſitū. His eniꝫ duobꝰ modis īdigemꝰ auxilio diuino: ut ſupra dictum ē. ꝙ āt ad hoc īdigeamꝰ auxilio dei mouētis māifeſtū. ē. Neceſ ſe ē.n. cū oē agens agat ꝑꝑ finem ꝙ oīs cā cōuertat ſuos et fectus ad ſuum finē: ⁊ iō cū ẜm ordinē agētiū ſiue mouen tiū ſit ordo finium: neceſſe ē ꝙ ad ultimū finē cōuertat̉ hō per motionem primi mouentis. ad finē aūt ꝓximū ꝑ motionē alicuius īferiorū mouētiū: ſicut animꝰ militis ꝯuertit ad q̄rendū victoriā ex motione ducis exercitꝰ. ad ſeq̄nduꝫ aūt uexillū alicuius aciei ex motione tribuni. Sic igit̉ cum deꝰ ſit pͥmū mouēs ſimpl̓r: ex eiꝰ motiōe ē ꝙ oīa ī ipſū cōuertant̉ ẜm cōem ītētionē boni: ꝑ quā unūqd̓qꝫ ītēdit aſſi milari deo ẜm ſuū modū. vn̄ Dionyſiꝰ ī li. de di. no. dicit. ꝙ deꝰ cōuertit oīa ad ſeipſū: ſꝫ hoīes iuſtos ꝯuertit ad ſeipſū ſicut ad ſpāleꝫ finē quē ītēdūt ⁊ cui cupiūt adherere ſi cut bono ꝓp̓o: ẜm illud p̄s. Mibi adherere deo bonuꝫ ē. ⁊ iō ꝙ homo cōuertat̉ ad deū hoc n̄ poteſt eē niſi deo ip̄ꝫ cōuertēte. hoc āt ē p̄parare ſe ad gratiam qͣſi ad deum cōuerti: ſicut ille ꝗ hꝫ oculū auerſū a lumine ſolis per hoc ſe p̄parat ad recipiendum lumē ſolis ꝙ oculos ſuos conuertit verſus ſolē: vn̄ pꝫ ꝙ homo non pōt ſe preparare ad lumē gratie ſuſcipiēdū niſi ꝑ auxiliū gratuitū de interiꝰ mouentis. ¶ Ad pͥᵐ gͦ dd̓m: ꝙ ꝯuerſio hoīs ad deū ſit ꝗdē ꝑlibeꝝ arbitriū: ⁊ ẜꝫ hoc hoī p̄cipit̉ ꝙ ſe ad deū ꝯuertat: ſꝫ libeꝝ arbitriū ad deū cōuerti n̄ p̄t niſi deo ip̄ꝫ ad ſe ꝯuer tēte: ẜm illud Hieremie. 3. Cōuerte me ⁊ ꝯuertar: qꝛ tu dn̄s deꝰ meꝰ. ⁊ Trenorū ultīo. Cōuerte nos dn̄e ad te et ꝯuertemur. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m: ꝙ nihil hō pōt facē niſi a deo moueat̉: ẜm illud Io. 15. Sine me nihil poteſtis facē. ⁊ iō cū dr̄ hō facē qd̓ ī ſe ē dr̄ hoc eē ī ptāte hoīs ẜm ꝙ ē motꝰ a deo. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m: ꝙ illa obiectio ꝓcedit de gr̄a hītuia li ad quā reꝗrit̉ aliqͣ p̄paratio: qꝛ oīs forma reqͥrit ſuſcepti bile diſpoſitū. ſꝫ hoc ꝙ hō moueat̉ a deo n̄ p̄exigit aliquā aliā motionē cū deꝰ ſit pͥmū mouēs: vn̄ n̄ opꝫ abire in īfintū. ¶ Ad 4ᵐ dd̓m: ꝙ hoīs ē p̄parare animū: qꝛ hoc facit ꝑ liberū arbitriū: ſꝫ in hoc non facit ſine auxilio dei mouētis ⁊ ad ſe attrahentis: ut dictum eſt. Ad ſeptimū ſic ꝓcedit̉. Ur̄ ꝙ hō poſſit reſugere a pctō ſine auxilio gratie. Illud.n. qd̓ p̄exigit̉ ad gr̄am ſit ſine gr̄a: ſꝫ reſurge a pctō pexigit̉ ad illumīationē gratie. Dr̄.n. ad Eph̓. 5. Exurge a mortuis ⁊ illumīabit te xp̄s. ergo hō pōt reſurgē a pctō ſine gr̄a. ¶ Pͣ. Pctm̄ v̓tuti opponit̉ ſic̄ morbꝰ ſanitati: vt ſupra dictū eſt: ſꝫ hō ꝑ virtutē nature pōt reſurgē d̓ egritudine ad ſanitatē ſine auxilio exterioris medicine ꝑꝑ hͦ ꝙ intus manet principiū vite a quo procedit oꝑatio naͣlis. gͦ videt̉ ꝙ hō ſil̓i rōne poſſit reꝑari ꝑ ſeip̄m redeundo de ſtatu pctī ad ſtatum iuſtitie abſqꝫ auxilio exterioris gratie. ¶ Pͣ. Quelibꝫ res nalis pōt redire ad actū ꝯuenientē ſue ne ſic̄ aqͣ calefacta ꝑ ſeip̄aꝫ redit ad naͣlē frigiditateꝫ: ⁊ lapis ſurſū ꝓiectꝰ ꝑ ſeip̄ꝫ redit ad ſuū motū naͣlē: ſꝫ pctm̄ eſt ꝗdā actꝰ ꝯͣ naꝫ: vt pꝫ ꝑ Damaſ. ī. 2. li. gͦ videt̉ ꝙ hō poſſit ꝑ ſeip̄ꝫ redire de pctō ad ſtatū iuſtitie. ¶ Sed ꝯͣ ē quod Apl̓s dicit ad Gal̓. 2. Si data ē lex q̄ pōt iuſtificare. ergo xp̄s gratis mortuus ē.i. ſine cā. pari ergo rōne ſi hō habꝫ naturā ꝑ quā pōt iuſtificari: xp̄s gratis.i. ſine cā mortuꝰ ē: ſed hoc ē incōueniēs dicere. ergo nō pōt ꝑ ſeip̄m iuſtificari.i. redire de ſtatu culpe ad ſtatū iuſtitie. ¶ Rn̄º dd̓m: ꝙ hō nullo mō pōt reſurgere a peccato per ſeip̄m ſine auxilio gr̄e. Cū enī pctm̄ tranſiēs actu remāeat reatu: vt ſupra dictum ē: nō ē idē reſurgere a pctō qd̓ ceſſare ab actu pctī ſed reſurgere a pctō ē reꝑari hoīeꝫ ad ea q̄ peccādo amiſit Incurrit aūt hō triplex detrimētū peccādo: vt ex ſupra dictis pꝫ.ſ. maculā: corruptionē naͣlis boni: ⁊ reatum pene. Maculā ꝗdē incurrit inqͣꝫtū pͥuat̉ decore gr̄e ex deformitate pctī. Bonū aūt nature corrūpitur inqͣꝫtū natura hoīs deordinat̉ volūtate hoīs deo nō ſubiecta. hoc eniꝫ ordine ſublato ꝯſequēs ē vt tota natura hoīs peccantis inordinata remaneat. Reatus v̓o pene eſt ꝑ quē hō peccādo mortaliter meret̉ dānationē eternā. Manifeſtū eſt aūt de ſingu lis hoꝝ triū ꝙ nō pn̄t reꝑari niſi per deū. Cū enim decor gr̄e ꝓueniat ex illuſtratione diuini luminis nō pōt talis de cor in aīa reparari niſi deo denuo illuſtrante. vn̄ requirit habituale donū qd̓ ē gr̄e lumē. Sil̓r ordo naͣe reꝑari non pōt: ut.ſ. volūtas hoīs deo ſubijciat̉ niſi deo voluntatē ho minis ad ſe trahēte: ſicut dctm̄ ē. Sil̓r ēt reatus pene eterne remitti nō pōt niſi a deo ī quē ē offenſa cōmiſſa: ⁊ ꝗ eſt hoīuꝫ iudex ⁊ iō reꝗrit̉ auxiliū gr̄e ad hoc ꝙ hō a pctō re ſurgat: ⁊ qͣꝫtū ad habituale donū ⁊ qͣꝫtū ad īteriorē d̓i. mo tionē. ¶ Ad pͥᵐ ergo dd̓m ꝙ illd̓ indicit̉ hoī qd̓ ꝑtinet ad actū liberi arbitrij: ꝗ reꝗrit̉ ī hͦ ꝙ hō a pctō reſurgat: ⁊ iō cū dr̄. Exurge ⁊ illuminabit te xp̄s: nō eſt intelligēdū ꝙ to ta exurrectio a pctō p̄cedat illuminationē gr̄e: ſꝫ qꝛ cū hō ꝑ liberū arbitriū a deo motū ſurgere conat̉ a pctō recipit lumē gr̄e iuſtificātis. ¶ Ad 2ᵐ dd̓ꝫ ꝙ naͣlis rō nō ē ſufficiēs principiū huiꝰ ſanitatis q̄ ē ī hoīe ꝑ gr̄aꝫ iuſtificātē: ſꝫ huiꝰ pͥnᵐ ē gr̄a q̄ tollit̉ ꝑ pctm̄: ⁊ iō nō pōt hō ꝑ ſeip̄ꝫ reꝑari: ſꝫ indiget vt denuo ei lumē gr̄e infundat̉: ſicut ſi corꝑe mor tuo reſuſcitādo denuo infunderet̉ aīa. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m: ꝙ qn̄ na ē integra ꝑ ſeip̄aꝫ pōt reꝑari ad id qd̓ ē ſibi ꝯueniēs ⁊ ꝓportionatū: ſꝫ ad id qd̓ ſuꝑ excedit ſuā ꝓportionē repa rari n̄ pōt ſine exteriori auxilio. Sic igit̉ hūana na defluēs per actū pctī: qꝛ nō māet ītegra: ſꝫ corrūpit̉: vt ſupra dictū ē: nō pōt ꝑ ſeipſaꝫ reꝑari neqꝫ ēt ad bonū ſibi cōnaturale: ⁊ multo minus ad bonum ſupernaturalis iuſtitie. Ad octauū ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ hō ſine gr̄a poſſit nō peccare. Nullus.n. pec cat ī eo qd̓ vitare nō pōt: vt Aug. dic̄ ī li. de duabꝰ aīalibꝰ ⁊ de li. ar. ſi gͦ hō exiſtēs ī pctō mortali n̄ poſſit vitare ꝑ ec catū videt̉ ꝙ peccādo nō peccet: qd̓ ē incōueniens. ¶ Pͣ. Ad hͦ corrigit̉ hō vt n̄ peccet: ſi igit̉ hō ī pctō mortali exſtens nō pōt nō peccare: videt̉ ꝙ fruſtra ei correctio adhibeat̉ qd̓ ē incōueniēs. ¶ Pͣ. Ecc̄. 15. dr̄. An̄ hoīeꝫ vita ⁊ mors: bonū ⁊ malū: qd̓ placuerit ei dabit̉ illi. ſꝫ aliꝗs peccando nō deſinit eē hō: gͦ adhuc in eiꝰ ptāte ē eligere bonū vel malū. ⁊ ita pōt hō ſine gr̄a vitare pctm̄. ¶ Sed ꝯͣ ē qd̓ Aug. dic̄ ī li. de ꝑfectiōe iuſtitie. Quiſquis negat nos orare debere ne intremꝰ in tētationē. negat aūt hͦ ꝗ ꝯtēdit ad nō peccādū gr̄e dei adiutoriū nō eē hoī necͣiuꝫ: ſꝫ ſola lege accepta humanā ſufficere volūtatē: ab auribꝰ oīum remouendū: ⁊ ore oīuꝫ anathematizādum eſſe non dubito. ¶ Rn̄º dd̓ꝫ: ꝙ de hoīe dupl̓r loꝗ poſſumꝰ. Unoº ẜꝫ ſta tū naͣe ītegre. Alioº ẜꝫ ſtatū naͣe corrupte. Scd̓ꝫ ſtatū ꝗdē naͣe ītegre ēt ſine gr̄a habituali poterat hō nō peccare nec moral̓r nec venial̓r: qꝛ peccare nihil alid̓ ē qͣꝫ recedere ab Q