Queſtio CIX. 121 Ad ſextum ſic ꝓcedit̉. Ur̄ poſſit ſeipſuꝫ ad gr̄aꝫ p̄parare ſeip̄ꝫ abſqꝫ ex­teriori auxilio gr̄e. Nihil.n. īponit̉ hoī qd̓ ſit ei īpol̓e: ut ſu pra dcm̄ ē. ſꝫ ꝯacha. pͥº dr̄. Cōuertimini ad me ego ꝯuer tar ad nos. nihil āt ē aliud ſe ad gr̄aꝫ p̄parare qͣꝫ ad deū uerti. vr̄ ſeip̄ꝫ poſſit ſe ad gr̄aꝫ p̄parare abſqꝫ at­xilio gre.. ſe ad gr̄aꝫ p̄parat faciēdo qd̓ ī ſe ē: ꝗa ſi fac̄ qd̓ ī ſe ē deꝰ ei denegat gr̄aꝫ. Dr̄. n. Matth̓. 7 deꝰ dat ſpūꝫ bonū petētibꝰ ſe. ſꝫ illud ī nobis dr̄ qd̓ ē ī noſtra ptāte: ergo uidet̉ in noſtra ptāte ſit cōſtitutuꝫ ut nos ad gratiaꝫ p̄paremꝰ.. Si īdiget gratia ad p̄paret ſe ad gratiā: pari rōne īdigebit gratia ad hoc p̄paret ſe ad illā gratiaꝫ: ſic ꝓcedit̉ ī īfinitū: qd̓ ē īconue­niēs. ergo uidet̉ ſtandū in primo: vt.ſ. ſine gratia poſſi­ſe ad gratiā p̄parare.. Prouer. 16. dicit̉: hoīs eſt p̄parare animū: ſꝫ illud dicit̉ hoīs qd̓ ſeip̄m pōt. ergo videt̉ ſeipſum ſe poſſit ad grāꝫ p̄parare. Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ dicit̉ Io. 6. Nemo pōt uenire ad me niſi pater mi­ſit me traxerit. ſi āt ſeipſū p̄parare poſſꝫ ſi oporteret ab alio traheret̉. ergo pōt ſe ad gratiam p̄parare abſqꝫ auxilio gratie. Rn̄º. dd̓ꝫ duplex ē p̄paratio vo lūtatis hūane ad bonū. Una quidē p̄parat̉ ad bn̄ oꝑan­ ad deo fruendū talis p̄paratio volūtatis pōt fie ri ſine habituali gratie dono qd̓ ſit pͥncipium oꝑis merito­rij: vt dictū ē. Alio pōt ītelligi p̄paratio volūtatis hūa­ne ad cōſequēdū ipſuꝫ gratie habitualis donū: ad hoc aūt p̄paret ſe homo ad ſuſceptionem huius doni: opꝫ p̄­ſupponere aliqd̓ aliud donuꝫ habituale in aīa: qꝛ ſic ꝓcede retur in īfinitū: ſꝫ opꝫ p̄ſupponi aliqd̓ auxiliū gratuitū dei ī teriꝰ aīam mouetis ſiue īſpirantis bonū ꝓpoſitū. His eniꝫ duobꝰ modis īdigemꝰ auxilio diuino: ut ſupra dictum ē. āt ad hoc īdigeamꝰ auxilio dei mouētis māifeſtū. ē. Neceſ ſe ē.n. agens agat ꝑꝑ finem oīs cōuertat ſuos et fectus ad ſuum finē: ẜm ordinē agētiū ſiue mouen tiū ſit ordo finium: neceſſe ē ad ultimū finē cōuertat̉ per motionem primi mouentis. ad finē aūt ꝓximū mo­tionē alicuius īferiorū mouētiū: ſicut animꝰ militis ꝯuertit ad q̄rendū victoriā ex motione ducis exercitꝰ. ad ſeq̄nduꝫ aūt uexillū alicuius aciei ex motione tribuni. Sic igit̉ cum deꝰ ſit pͥmū mouēs ſimpl̓r: ex eiꝰ motiōe ē oīa ī ipſū cō­uertant̉ ẜm cōem ītētionē boni: quā unūqd̓qꝫ ītēdit aſſi milari deo ẜm ſuū modū. vn̄ Dionyſiꝰ ī li. de di. no. dicit. deꝰ cōuertit oīa ad ſeipſū: ſꝫ hoīes iuſtos ꝯuertit ad ſe­ipſū ſicut ad ſpāleꝫ finē quē ītēdūt cui cupiūt adherere ſi cut bono ꝓp̓o: ẜm illud p̄s. Mibi adherere deo bonuꝫ ē. homo cōuertat̉ ad deū hoc poteſt niſi deo ip̄ꝫ cōuertēte. hoc āt ē p̄parare ſe ad gratiam qͣſi ad deum cō­uerti: ſicut ille hꝫ oculū auerſū a lumine ſolis per hoc ſe p̄parat ad recipiendum lumē ſolis oculos ſuos conuer­tit verſus ſolē: vn̄ pꝫ homo non pōt ſe preparare ad lu­ gratie ſuſcipiēdū niſi auxiliū gratuitū de interiꝰ mo­uentis. Ad pͥᵐ dd̓m: ꝯuerſio hoīs ad deū ſit ꝗdē ꝑlibeꝝ arbitriū: ẜꝫ hoc hoī p̄cipit̉ ſe ad deū ꝯuertat: ſꝫ libeꝝ arbitriū ad deū cōuerti p̄t niſi deo ip̄ꝫ ad ſe ꝯuer tēte: ẜm illud Hieremie. 3. Cōuerte me ꝯuertar: qꝛ tu dn̄s deꝰ meꝰ. Trenorū ultīo. Cōuerte nos dn̄e ad te et ꝯuertemur. Ad 2ᵐ dd̓m: nihil pōt facē niſi a deo moueat̉: ẜm illud Io. 15. Sine me nihil poteſtis facē. dr̄ facē qd̓ ī ſe ē dr̄ hoc ī ptāte hoīs ẜm ē motꝰ a deo. Ad 3ᵐ dd̓m: illa obiectio ꝓcedit de gr̄a hītuia li ad quā reꝗrit̉ aliqͣ p̄paratio: qꝛ oīs forma reqͥrit ſuſcepti bile diſpoſitū. ſꝫ hoc moueat̉ a deo p̄exigit aliquā aliā motionē deꝰ ſit pͥmū mouēs: vn̄ opꝫ abire in īfin­. Ad 4ᵐ dd̓m: hoīs ē p̄parare animū: qꝛ hoc facit liberū arbitriū: ſꝫ in hoc non facit ſine auxilio dei mouē­tis ad ſe attrahentis: ut dictum eſt. Ad ſeptimū ſic ꝓcedit̉. Ur̄ poſſit reſu­gere a pctō ſine auxilio gratie. Illud.n. qd̓ p̄exigit̉ ad gr̄am ſit ſine gr̄a: ſꝫ reſurge a pctō pexigit̉ ad illumīationē gratie. Dr̄.n. ad Eph̓. 5. Exurge a mortuis illumīabit te xp̄s. ergo pōt reſurgē a pctō ſine gr̄a.. Pctm̄ v̓tuti opponit̉ ſic̄ morbꝰ ſanitati: vt ſupra dictū eſt: ſꝫ virtutē nature pōt reſurgē egri­tudine ad ſanitatē ſine auxilio exterioris medicine ꝑꝑ intus manet principiū vite a quo procedit oꝑatio naͣlis. videt̉ ſil̓i rōne poſſit reꝑari ſeip̄m redeundo de ſtatu pctī ad ſtatum iuſtitie abſqꝫ auxilio exterioris gratie. . Quelibꝫ res nalis pōt redire ad actū ꝯuenientē ſue ne ſic̄ aqͣ calefacta ſeip̄aꝫ redit ad naͣlē frigiditateꝫ: la­pis ſurſū ꝓiectꝰ ſeip̄ꝫ redit ad ſuū motū naͣlē: ſꝫ pctm̄ eſt ꝗdā actꝰ ꝯͣ naꝫ: vt pꝫ Damaſ. ī. 2. li. videt̉ poſ­ſit ſeip̄ꝫ redire de pctō ad ſtatū iuſtitie. Sed ꝯͣ ē quod Apl̓s dicit ad Gal̓. 2. Si data ē lex pōt iuſtificare. ergo xp̄s gratis mortuus ē.i. ſine. pari ergo rōne ſi habꝫ naturā quā pōt iuſtificari: xp̄s gratis.i. ſine mortuꝰ ē: ſed hoc ē incōueniēs dicere. ergo pōt ſeip̄m iuſtifica­ri.i. redire de ſtatu culpe ad ſtatū iuſtitie. Rn̄º dd̓m: nullo pōt reſurgere a peccato per ſeip̄m ſine auxi­lio gr̄e. enī pctm̄ tranſiēs actu remāeat reatu: vt ſupra dictum ē: ē idē reſurgere a pctō qd̓ ceſſare ab actu pctī ſed reſurgere a pctō ē reꝑari hoīeꝫ ad ea peccādo amiſit Incurrit aūt triplex detrimētū peccādo: vt ex ſupra di­ctis pꝫ.ſ. maculā: corruptionē naͣlis boni: reatum pene. Maculā ꝗdē incurrit inqͣꝫtū pͥuat̉ decore gr̄e ex deformi­tate pctī. Bonū aūt nature corrūpitur inqͣꝫtū natura hoīs deordinat̉ volūtate hoīs deo ſubiecta. hoc eniꝫ ordine ſublato ꝯſequēs ē vt tota natura hoīs peccantis inordinata remaneat. Reatus v̓o pene eſt quē peccādo morta­liter meret̉ dānationē eternā. Manifeſtū eſt aūt de ſingu lis hoꝝ triū pn̄t reꝑari niſi per deū. enim decor gr̄e ꝓueniat ex illuſtratione diuini luminis pōt talis de cor in aīa reparari niſi deo denuo illuſtrante. vn̄ requirit habituale donū qd̓ ē gr̄e lumē. Sil̓r ordo naͣe reꝑari non pōt: ut.ſ. volūtas hoīs deo ſubijciat̉ niſi deo voluntatē ho minis ad ſe trahēte: ſicut dctm̄ ē. Sil̓r ēt reatus pene eter­ne remitti pōt niſi a deo ī quē ē offenſa cōmiſſa: eſt hoīuꝫ iudex reꝗrit̉ auxiliū gr̄e ad hoc a pctō re ſurgat: qͣꝫtū ad habituale donū qͣꝫtū ad īteriorē d̓i. mo tionē. Ad pͥᵐ ergo dd̓m illd̓ indicit̉ hoī qd̓ ꝑtinet ad actū liberi arbitrij: reꝗrit̉ ī a pctō reſurgat: dr̄. Exurge illuminabit te xp̄s: eſt intelligēdū to ta exurrectio a pctō p̄cedat illuminationē gr̄e: ſꝫ qꝛ liberū arbitriū a deo motū ſurgere conat̉ a pctō recipit lu­ gr̄e iuſtificātis. Ad 2ᵐ dd̓ꝫ naͣlis ē ſufficiēs principiū huiꝰ ſanitatis ē ī hoīe gr̄aꝫ iuſtificātē: ſꝫ huiꝰ pͥnᵐ ē gr̄a tollit̉ pctm̄: pōt ſeip̄ꝫ reꝑari: ſꝫ indiget vt denuo ei lumē gr̄e infundat̉: ſicut ſi corꝑe mor tuo reſuſcitādo denuo infunderet̉ aīa. Ad 3ᵐ dd̓m: qn̄ na ē integra ſeip̄aꝫ pōt reꝑari ad id qd̓ ē ſibi ꝯueniēs ꝓportionatū: ſꝫ ad id qd̓ ſuꝑ excedit ſuā ꝓportionē repa rari pōt ſine exteriori auxilio. Sic igit̉ hūana na defluēs per actū pctī: qꝛ māet ītegra: ſꝫ corrūpit̉: vt ſupra dictū ē: pōt ſeipſaꝫ reꝑari neqꝫ ēt ad bonū ſibi cōnaturale: multo minus ad bonum ſupernaturalis iuſtitie. Ad octauū ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ſine gr̄a poſſit peccare. Nullus.n. pec cat ī eo qd̓ vitare pōt: vt Aug. dic̄ ī li. de duabꝰ aīalibꝰ de li. ar. ſi exiſtēs ī pctō mortali poſſit vitare ec catū videt̉ peccādo peccet: qd̓ ē incōueniens.. Ad corrigit̉ vt peccet: ſi igit̉ ī pctō mortali ex­ſtens pōt peccare: videt̉ fruſtra ei correctio adhi­beat̉ qd̓ ē incōueniēs.. Ecc̄. 15. dr̄. An̄ hoīeꝫ vita mors: bonū malū: qd̓ placuerit ei dabit̉ illi. ſꝫ aliꝗs pec­cando deſinit: adhuc in eiꝰ ptāte ē eligere bo­ vel malū. ita pōt ſine gr̄a vitare pctm̄. Sed ꝯͣ ē qd̓ Aug. dic̄ ī li. de ꝑfectiōe iuſtitie. Quiſquis negat nos orare debere ne intremꝰ in tētationē. negat aūt ꝯtēdit ad peccādū gr̄e dei adiutoriū hoī necͣiuꝫ: ſꝫ ſola le­ge accepta humanā ſufficere volūtatē: ab auribꝰ oīum re­mouendū: ore oīuꝫ anathematizādum eſſe non dubito. Rn̄º dd̓ꝫ: de hoīe dupl̓r loꝗ poſſumꝰ. Unoº ẜꝫ ſta naͣe ītegre. Alioº ẜꝫ ſtatū naͣe corrupte. Scd̓ꝫ ſtatū ꝗdē naͣe ītegre ēt ſine gr̄a habituali poterat peccare nec moral̓r nec venial̓r: qꝛ peccare nihil alid̓ ē qͣꝫ recedere ab Q