Qō. XLIX. De ſingulis prudētie partibꝰ 36 figuras. 4º oportet ꝙ ea frequēter meditemur que volu mus memorari. vn̄ ph̓s dicit in lib. de memoria ꝙ medita tiones memoriā ſaluāt: qꝛ vt in eodē lib. dicit̉: cōſuetudo ē qͣſi natura. vnde que multotiēs intelligimꝰ cito reminiſcimur: quaſi naͣli quodā ordine ab vno ad aliud ꝓcedentes. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ ex p̄teritis oportet nos quaſi argumētuꝫ ſumere de futuris. ⁊ ideo memoria preteritoꝝ neceſſaria eſt ad bene conſiliandum de futuris. Ad ſecundum ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ intellectꝰ nō ſit pars prudētie. Eoꝝ enim que ex oppoſito diuidunt̉ vnū nō eſt pars alterius. ſed intellectꝰ ponit̉ v̓tꝰ ītellectualis ꝯdiuiſa prudētie: vt pꝫ in. 6. ethi. ergo ītellectus nō dꝫ poni pars prudētie. ¶ Pͣ. Intel lectus ponit̉ inter dona ſpūs ſancti. ⁊ corrn̄det fidei: vt ſupra habitū eſt. ſed prudētis eſt alia virtus a fide: vt per ſupra dicta pꝫ. ergo ītellectus nō ꝑtinet ad prudētiaꝫ. ¶ Pͣ. Prudētia eſt ſingulariū oꝑabiliuꝫ: vt dicit̉ ī. 6. ethi. Sed ītellectus eſt vniuerſaliū cognoſcitiuus ⁊ īmaterialiuꝫ: vt pꝫ in. 3. de aīa. ergo ītellectus nō ē pars prudētie. ¶ Sꝫ ꝯͣ eſt ꝙ Tullius ponit intelligētiā partē prudētie. ⁊ Macro bius ītellectū: qd̓ in idē reddit. ¶ Rn̄º. dd̓m ꝙ ītellectus nō ſumit̉ hic pro potētia ītellectiua: ſꝫ ꝓut īportat quādaꝫ rectā eſtimatione alicuius extremi pͥncipij qd̓ accipit̉ vt ꝑ ſe notū: ſicut ⁊ p̄ma demōſtrationū pͥncipia ītelligere dicimur. Oīs aūt deductio rōnis ab aliꝗbus ꝓcedit que accipiunt̉ vt pͥma. vn̄ oportet ꝙ oīs ꝓceſſus rōnis ab aliquo ītellectu ꝓcedat. qꝛ ergo prudētia eſt recta rō agibiliū: ideo neceſſe ē ꝙ totꝰ ꝓceſſus prudētie ab ītellectu deriuet̉: ⁊ ꝓpter hoc ītellectus ponit̉ pars prudētie. ¶ Ad pͥᵐ ergo dicendū ꝙ rō prudētie terminat: ſicut ad cōcluſionē quādā ad particulare oꝑabile: ad qd̓ applicat vl̓em cognitioneꝫ: vt ex dictis pꝫ: cōcluſio aute ſingularis ſyllogizat̉ ex vl̓ ⁊ ſingulari ꝓpoſitione. vn̄ oportet ꝙ rō prudētie ex duplici intellectu ꝓcedat: quoꝝ vnus eſt qui ē cognoſcitiuus vniuerſaliuꝫ: qd̓ ꝑtinet ad ītellectū qui ponit̉ v̓tus intellectualis: qꝛ naͣliter nobis cognita ſunt: nō ſolū vlīa pͥncipia ſpeculatura ſꝫ ēt practica: ſicut nulli eē malefaciēdū: vt ex dictis pꝫ. Alius aūt ītellectꝰ eſt ꝗ vt dr̄ in. 6. ethi. eſt cognoſci tiuus extremi.i. alicuiꝰ pͥmi ſingularis ſeu p̓ncipij ꝯtingen tis oꝑabilis ꝓpōnis.ſ. minoris quā oꝫ eē ſingularē in ſyllo giſmo prudētie: vt dictū eſt. hoc aūt pͥncipiū ſingulare eſt aliquis ſingularis finis: vt dr̄ ibidē. vn̄ ītellectꝰ qui ponit̉ pars prudētie eſt q̄dā recta eſtimatio de aliquo particulari fine. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m ꝙ ītellectꝰ ꝗ ponit̉ donū ſpūs ſcī ē q̄daꝫ acuta perſpectio diuinoꝝ: vt ex ſupradictis pꝫ. aliter aūt ponit̉ ītellectꝰ pars prudētie: vt dictū eſt. ¶ Ad 3ᵐ dicēdū ꝙ ipſa recta eſtimatio de fine particulari: ⁊ ītellectꝰ dicit̉ inqͣꝫtū eſt alicuius pͥncipij: ⁊ ſenſus inqͣꝫtū eſt particu laris. ⁊ hoc eſt qd̓ ph̓s dicit in. c. ethi. Hoꝝ.ſ. ſingulariū oꝫ habere ſenſum. hic autē eſt ītellectus. nō autē hoc eſt ītelligendū de ſenſu particulari quo cognoſcimus ꝓprie ſenſi bilia: ſed de ſenſu interiori quo de particulari iudicamus. Ad tertium ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ docilitas non debeat poni pars prudentie. Illud enī quod requiritur ad omnē virtutē intellectualē nō debet appropriari alicui earuꝫ. ſed docilitas neceſſaria ē ad quālibet virtutem intellectualē. ergo nō debet poni pars prudētie. ¶ Pͣ. Ea que ad virtutes humanas pertinet ſūt in nobis: quia ẜm ea que in nobis ſunt laudamur vel vitu peramur. ſed nō eſt in poteſtate noſtra vt dociles ſimus: ſed hoc ex naturali diſpoſitione quibuſdaꝫ cōuenit. ergo non eſt pars prudētie. ¶ Pͣ. Docilitas ad diſcipulū ꝑtinet ſed prudentia cuꝫ ſit preceptiua videtur magis ad magiſtros pertinere qui etiaꝫ preceptores dicunt. ergo docilitas non eſt pars prudentie. ¶ Sed cōtra eſt ꝙ Macrobi us ẜm ſnīam platōnis ponit docilitatē inter partes prudētie. ¶ Rn̄º. dd̓m: ꝙ ſicut dictū ē: prudētia ꝯſiſtit circa par ticularia operabilia in ꝗbus cū ſint quaſi īfinite diuerſita tes non poſſunt ab vno homine ſufficienter omnia conſiderari: nec per modicum tempus ſed per tēporis diuturni tateꝫ. vnde in his que ad prudentiā pertinent maxime indiget homo ab alio erudiri: precipue ex ſenibus qui ſanuꝫ intellectū adepti ſunt circa fines operabiliū. vnde ph̓s dicit in.§. ethi. Oportet attendere expertoruꝫ ⁊ ſeniorum ⁊ prudentiū in demonſtrabilibus enunciationibus ⁊ opinio nibus non minus qͣꝫ demōſtrationibus: propter experientiam enī vident principia. vnde ⁊ prouerb̓. 3. dicitur: Ne īnitaris prudentie tue. ⁊ Eccl̓. 6. dicit̉. In multitudine p̄ſbyteroruꝫ.i. ſenioruꝫ prudentiuꝫ ſta ⁊ ſapientie illoruꝫ ex cor de cōiungere. hoc auteꝫ pertinet ad docilitateꝫ: vt aliquis ſit bene diſcipline ſuſceptiuus: ⁊ ideo conuenienter docilitas ponitur pars prudentie. ¶ Ad primū ergo dicendum: ꝙ ⁊ ſi docilitas vtilis ſit ad quālibet virtutem intellectua lem: precipue tamen ad prudentiā pertinet ratione iam di cta. ¶ Ad ſcd̓m dicendum: ꝙ docilitas ſicut ⁊ alia que ad prudentiam pertinent ẜm aptitudinem quidem eſt a natura: ſed ad eius conſummationē plurimum valet huma num ſtudiuꝰ: dum.ſ. homo ſollicite frequenter ⁊ reuerenter applicat animum ſuum documentis maiorum non ne gligens ea ꝓpter ignorantiaꝫ: nec ꝯtēnens ꝓpter ſuꝑbiaꝫ. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ ꝑ prudētiā aliꝗs p̄cipit nō ſolū alijs ſed etiā ſibiipſi: vt dictū ē. vnde etiā in ſubditis locū hꝫ: vt ſupra dictū ē: ad quoꝝ prudētiā ꝑtīet docilitas qͣꝫuis ēt ip̄os maiores oporteat dociles qͣꝫtū ad aliqͣ eē: qꝛ nullus ī his q̄ ſubſunt prudētie ſibi qͣꝫtū ad oīa ſufficit vt dcm̄ ē. Ad quartum ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ ſolertia nō ſit ꝑs prudētie. Solertia.n. ſe hꝫ ad facile īueniēda media in demōſtrationibꝰ: vt pꝫ ī pͦ poſterioꝝ: ſꝫ rō prudētie nō ē demōſtratiua cū ſit ꝯtingētiū. gͦ ad prudētiā nō ꝑtinet ſolertia. ¶ Pͣ. Ad prudētiā ꝑtinet bn̄ ꝯſiliari: vt dicit̉ in.§. ethi. ſꝫ ī bn̄ ꝯſiliādo nō hꝫ locū ſolertia q̄ ē euſtochia q̄dā.i. bona ꝯiecturatio q̄ ē ſine rōne ⁊ velox: oꝫ aūt oīa ꝯſiliari tarde: vt dr̄ in. 6. ethi. gͦ ſolertia nō dꝫ poni ꝑs prudētie. ¶ Pͣ. Solertia: vt dcm̄ ē: ē q̄dā bona ꝯiecturatio: ſꝫ ꝯiecturatione vti ē ꝓpriū retoricis. gͦ ſoler tia magis ꝑtinet ad retoricā qͣꝫ ad prudētiā. ¶ Sꝫ ꝯͣ eſt qd̓ Iſidorus dicit in lib. ethymologiaꝝ. Sollicitꝰ dr̄ qͣſi ſo lers ⁊ citus. ſꝫ ſollicitudo ad prudētiā ꝑtinet: ſic̄ ſupra dcm̄ eſt. gͦ ⁊ ſolertia. ¶ Rn̄º. dd̓m ꝙ prudētis ē rectā eſtimatio nē hr̄e de oꝑandis. recta aūt eſtimatio ſiue opīo acꝗritur in oꝑatiuis ſicut in ſpeculatiuis dupl̓r. Uno ꝗdē mō ꝑ ſe īueniēdo. Alio mō ab alio addiſcēdo: ſic̄ aūt docilitas ad hoc ꝑtinet: vt hō bn̄ ſe hēat in acꝗrendo rectā opīoneꝫ ab alio: ita ſolertia ad hoc ꝑtinet vt hō bn̄ ſe habeat in acꝗrēdo rectā exiſtimationē ꝑ ſeipſum: ita tn̄ vt ſolertia accipia tur ꝓ euſtochia cuiꝰ ē s. nā euſtochia ē bn̄ ꝯiecturatiua de ꝗbuſcūqꝫ. ſolertia āt ē facilis ⁊ ꝓmpta ꝯiecturatio circa inuentionē medij: vt dr̄ in p̄ poſterioꝝ: tn̄ ille ph̓s ꝗ ponit ſo lertiā ꝑtē prudentie accipit eā cōiter ꝓ oī euſtochia. vnde dicit. Solertia ē habitus ꝗ ꝓuenit ex repētino īueniēs qd̓ congruit. ¶ Ad pͥmum ergo dicendum: ꝙ ſolertia non ſo lum ſe hebet circa inuentionem medij in demōſtratiuis: ſed etiā in oꝑatiuis: puta cum aliꝗs videns aliquos alicui amicos factos ꝯiecturando putat eos fuiſſe inimicos eiuſ dem: vt ibidem philoſophus dicit: ⁊ hoc modo ſolertia ꝑti net ad prudentiam. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ philoſophus vnā rōnem inducit in.§. ethico. ad oſtendendum ꝙ eubolia q̄ eſt bene conſiliatiua non eſt euſtochia: cuius laus eſt in ve loci conſideratione eius quod oportet. poteſt autem aliꝗs eſſe bene conſiliatiuus: ⁊ ſi diutius cōſilietur vel tardius nec tamē ꝓpter hoc excluditur quin bona coniecturatio ad bene conſiliandum valeat ⁊ quandoqꝫ necceſſaria ſit