Qō L. De partibus prudētie 57 dentie a ꝓuidētia. ¶ Pͣ. Nullus prudēs conat̉ ad īpoſſibi le: ſed nll̓s pōt p̄cauere oīa mala q̄ poſſunt ꝯtingere. gͦ cau tio nō ꝑtinet ad prudētiā. ¶ Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ apl̓s dic̄ ad Eph̓. 5. Uidete quō caute ambuletis. ¶ Rn̄º. dicendum: ꝙ ea circa que ē prudētia ſunt ꝯtingētia oꝑabilia in ꝗbꝰ ſic̄ veꝝ pōt admiſceri falſo: ita ⁊ malū bono ꝑꝑ multiformitatem hmōi oꝑabiliū: in ꝗbꝰ bona plerūqꝫ īpediunt̉ a malis ⁊ ma la hn̄t ſpēꝫ boni: ⁊ iō neceſſaria ē cautio ad prudētiaꝫ vt ſic accipiant̉ bona ꝙ vitēt̉ mala. ¶ Ad pͥmū gͦ dd̓ꝫ ꝙ cautio nō eſt neceſſaria in moralibꝰ actibꝰ vt aliꝗs ſibi caueat ab actibus virtutū: ſꝫ vt ſibi caueat ab his ꝑ que actus virtutū īpediri poſſunt. ¶ Ad 2ᵐ dd̓ꝫ ꝙ oppoſita mala cauere eiuſdē rōnis ē ⁊ ꝓſeꝗ bona: ſꝫ vitare aliqͣ īpedimēta extrīfeca hoc ꝑtinet ad aliā rōnem. ⁊ iō cautio diſtinguit̉ a ꝓui dentia qͣꝫuis vtrūqꝫ ꝑtineat ad vnaꝫ virtutem prudentie. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ maloꝝ q̄ homini vitāda occurrunt: q̄dā ſunt q̄ vt in pluribꝰ accidere ſolēt ⁊ talia ꝯprehendit rōne poſſunt: ⁊ ꝯͣ hec ordinat̉ cautio vt total̓r vitent̉ vel vt minus noceāt. q̄dā vero ſunt q̄ vt in paucioribꝰ ⁊ cauſal̓r acci dunt. ⁊ hec cū ſint īfinita rōne ꝯprehendi nō poſſunt: nec hō ſufficit ea p̄cauere qͣꝫuis ꝑ officiū prudētie hō ꝯͣ oēs for tune īſultus diſponere poſſit vt minus ledatur. ¶ De partibus ſubiectiuis prudētie. Qō. L. cōſiderandū eſt de partibꝰ Einde ſubiectiuis prudētie. Et qꝛ de prudentia per quā aliꝗs regit ſeipſuꝫ iam dictuꝫ eſt. Reſtat nūc dd̓m de ſpēbus prudentie a quibus multitudo gubernatur. ¶ Circa quas querūtur quatuor. pͦ vtrū legis poſitiua debeat poni ſpecies prudentie. 2º vtrum politica. 3º vtrum īconomi ca. 4º vtrum militaris. Ad primum ſic proceditur. Uidet̉ ꝙ regnatiua nō debeat poni ſpecies prudentie. Regnatiua enim ordinatur ad iuſtitiam conſeruandam. dicitur enim in. j. ethicoruꝫ ꝙ princeps eſt cuſtos iuſtitie. ergo regnatiua magis pertinet ad iuſtitiam qͣꝫ ad prudentiam. ¶ Pͣ. Secundum philoſophum in. 3. politicoruꝫ regnum eſt vna ſex ſpecierum politicaruꝫ: ſed nulla ſpecies prudentie ſumitur ẜm alias quinqꝫ politicas que ſunt ariſtrocatia: cymocratia: tyramis: olycratia: democratia. ergo nec ſecundum regnuꝫ debet ſumi regnatiua. ¶ Pͣ. Le ges ponere non ſolum pertinet ad reges: ſed etiā ad quoſdam alios principatus ⁊ etiam ad populum: vt patet per Iſido. in lib. etymo. ſed ph̓us in. 6. ethico. ponit legis poſitiuaꝫ ꝑteꝫ prudētie. incōueniēter gͦ loco eius ponit̉ regna tiua. ¶ Sꝫ ꝯͣ eſt qd̓ ph̓s dic̄ in. 3. poli. ꝙ prudētia eſt ꝓpria v̓tus pͥncipis. gͦ ſpecial̓ prudētia dꝫ eē regnatiua. ¶ Rn̄º. dd̓m ꝙ ſic̄ ex ſupra dictis pꝫ ad prudētiaꝫ ꝑtinet regere et p̄cipere. ⁊ iō vbi īuenit̉ ſpālis rō regimīs ⁊ p̄cepti in huma nis actibꝰ ibi ēt īuenit̉ ſpālis rō prudētie. Manifeſtū eſt aūt ꝙ in eo ꝗ nō ſoluꝫ ſeip̄m hꝫ regere: ſꝫ ēt cōitatē ꝑfectā ciuitatis vel regni inuenit̉ ſpālis ⁊ ꝑfecta rō regimīs: tāto .n. regimē ꝑfectius eſt qͣꝫto vl̓ius eſt ad pl̓a ſe extendēs ⁊ vlteriorē finē attīgēs. ⁊ iō regi ad quē ꝑtinet regere ciuita tem vel regnū prudētia cōpetit ẜm ſpālem ⁊ ꝑfectiſſimā ſui rōnē: ⁊ ꝑꝑ hoc regnatiua ponit̉ ſpes prudētie. ¶ Ad pͥmū ergo dd̓m ꝙ oīa q̄ ſunt vtutū moraliū ꝑtinent ad prudentiā ſic̄ ad dirigentē. vn̄ ⁊ rō recta prudētie ponit̉ in diſ finitione v̓tutis moralis: vt ſupra dcm̄ eſt. ⁊ iō ēt executio iuſtitie ꝓut ordinat̉ ad bonū cōe qd̓ ꝑtinet ad officiuꝫ regis īdiget directōe prudētie. vn̄ iſte due v̓tutes ſūt maxīe ꝓprie regi.ſ. prudētia ⁊ iuſtitia ẜm illud Hiere. 23. Regna bit rex ⁊ ſapiēs erit ⁊ faciet iudiciū ⁊ iuſtitiā in terra. qꝛ tn̄ dirigere magis ꝑtinet ad regē exeꝗ aūt ad ſubditos. iō regnatiua magis ponit̉ ſpēs prudētie q̄ eſt directiua: qͣꝫ iuſti tie q̄ eſt executiua. ¶ Ad 2ᵐ dd̓ꝫ ꝙ regnū īter alias politi cas eſt optimū regimē: vt dr̄ in. 8. ethico. Et iō ſpēs prudē tie magis debuit denominari a regno. ita tn̄ ꝙ ſub regnatiua ꝯprehēdant̉ oīa alia regimina recta: nō aūt ꝑuerſa q̄ v̓tuti opponunt̉. vn̄ nō ꝑtinet ad prudētiā. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ ph̓s denoīat regnatiuā a pͥncipali actu regis ꝗ eſt leges ponere: qd̓ ēt ſi ꝯueniat alijs nō ꝯuenit eis niſi ẜm ꝙ parti cipant aliquid de regimine regis. Ad ſecundum ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ politica in cōueniēter ponat̉ pars pruden tie. Regnatiua.n. eſt ꝑs politice prudentie: vt dcm̄ eſt: ſed ꝑs nō dꝫ diuidi ꝯͣ totū. gͦ politica nō dꝫ poni alia ſpēs prudentie. ¶ Pͣ. Spēs habituū diſtinguunt̉ ẜꝫ diuerſa ob̓a. ſed eadē ſūt q̄ oꝫ regnantē p̄cipere ⁊ ſubditu exeo. gͦ politi ca ẜm ꝙ ꝑtinet ad ſubditos nō dꝫ poni ſpēs prudētie diſtīcta a regnatiua. ¶ Pͣ. Unuſꝗſqꝫ ſubditoꝝ ē ſingularis ꝑſona: ſꝫ q̄libet ſingularis ꝑſona ſeip̄aꝫ ſufficiēter dirigere pōt ꝑ prudētiā cōiter dictā. gͦ nō oꝫ poni aliā ſpēm prudētie q̄ dicat̉ politica. ¶ Sꝫ ꝯͣ eſt qd̓ ph̓s dic̄ in.§. ethi. Eius aūt q̄ circa ciuitatē. hec ꝗdē architectonica prudētia legis poſitiua. hec aūt cōe nomē hꝫ politica circa ſingularia exi ſtēs. ¶ Rn̄º. dd̓m ꝙ ſeruꝰ ꝑ īperiū mouet̉ a dn̄o: ⁊ ſubditus a pͥncipante: al̓r tn̄ qͣꝫ irrōnabilia ⁊ inaīata moueant̉ a ſuis motoribus. nā īaīata ⁊ irrōnabilia agunt̉ ſolū ab alio: nō aūt ipſa agūt ſeipſa: qꝛ nō hn̄t dn̄ium ſui actus ꝑ libeꝝ arbitriū. ⁊ iō rectitudo regimīs ipſoꝝ nō eſt ī ipſis: ſꝫ ſoluꝫ in motoribꝰ: ſꝫ hoīes ſerui: vel ꝗcūqꝫ ſubditi ita agunt̉ ab alijs per p̄ceptū: ꝙ tn̄ agūt ſeipſos ꝑ libeꝝ arbitriū. ⁊ ideo reꝗrit̉ in eis q̄dā rectitudo regimīs ꝑ quā ſeipſos dirigāt ī obediēdo pͥncipātibꝰ: ⁊ ad hoc ꝑtinet ſpēs prudētie qͥ po litica vocat̉. ¶ Ad pͥmuꝫ ergo dd̓m ꝙ ſic̄ dcm̄ eſt: regnati ua ē ꝑfectiſſima ſpēs prudētie: ⁊ iō prudētia ſubditoruꝫ q̄ deficit a prudētia regnatiua retinet ſibi nomē cōe: vt pru dentia dicat̉ ſic̄ in logicis cōuertibile qd̓ nō ſignificat eēn tiam retinet ſibi cōe nomen ꝓprij. ¶ Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ di uerſa rō obiecti diuerſificat habituꝫ ẜm ſpēm: vt ex ſupra dictis pꝫ: eadē aūt agēda ꝯſiderant̉ ꝗdē a rege ẜm vniuer ſaliorem rōnē qͣꝫ conſiderent̉ a ſubdito ꝗ obedit: vni.n. re gi in diuerſis officijs multi obediunt: ⁊ iō regnatiua cōparatur ad hāc politicaꝫ de qͣ loꝗmur: ſic̄ ars architectonica ad eā q̄ manu oꝑant̉. ¶ Ad tertiū dd̓m ꝙ ꝑ prudētiā cōiter dictā regit hō ſeip̄m in ordine ad ꝓpriū bonū: per poli ticam aūt de qͣ loꝗmur in ordīe ad bonū cōmune. Ad tertium ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ īconomica nō d̓beat poni ſpēs prudētie: qꝛ vt ph̓s dicit in. 6. ethi. prudētia ordinat̉ ad bn̄ viuere totū: ſꝫ iconomica ordinat̉ ad aliquē ꝑticularē finē.ſ. ad diuitias: vt dr̄ ī pͥmo ethi. gͦ īconomica nō eſt ſpēs prudētie. ¶ Pͣ. Sic̄ ſupra habitū ē prudētia nō eſt niſi bonoꝝ: ſed iconomica pōt eſſe ēt maloꝝ. multi.n. pctōres ꝓuidi ſūt in gubernatione familie. gͦ īconomicā nō dꝫ pōi ſpēs prudētie. ¶ Pͣ. Sicut in regno īuenit̉ pͥncipās ⁊ ſubditꝰ: ita ēt in domo. ſi gͦ iconomicā eſt ſpēs prudētie ſic̄ ⁊ politica: deberet ēt paterna prudētia poni ſicut ⁊ regnatiua: nō aūt ponit̉. gͦ nec iconomica dꝫ poni ſpēs prudētie. ¶ Sꝫ ꝯͣ eſt qd̓ ph̓s dicit in. 6. ethi. ꝙ illaꝝ.ſ. prudētiaꝝ q̄ ſe hn̄t ad regimē multitu dinis. hec odem īconomica. hec aūt legis poſitica: hec aūt politica. ¶ Rn̄º. dd̓ꝫ ꝙ rō ob̓i diuerſificata ẜm vl̓ ⁊ par ticulare vel ẜm totū ⁊ partē diuerſificat artes ⁊ virtutes: ẜm quā diuerſitatē vna eſt pͥncipal̓ reſpectu alteriꝰ. Ma nifeſtū eſt aūt ꝙ domus medio mō ſe hꝫ īter vnā ſingula rem ꝑſonā ⁊ ciuitatē vel regnū. nā ſicut vna ſingularis ꝑſona eſt pars domꝰ: ita vna domꝰ eſt pars ciuitatis vel re gni. ⁊ iō ſicut prudētia cōiter dicta q̄ eſt regnatiua vniꝰ di ſtinguit̉ a politica prudētia: ita oꝫ ꝙ īconomica diſtingua tur ab vtroqꝫ. ¶ Ad pͥmū ergo dd̓m ꝙ diuitie cōparatur