LXXIII. De iniuſtitia que ſit ex parte aduocatorū Ad 2ᵐ dd̓m talentū ſibi traditū tenet̉ vtiliter di­ſpenſare ſeruata oportunitate locoꝝ tēpoꝝ aliarū rerū vt dictū ē. Ad 3ᵐ dd̓m q̄libet neceſſitas cauſat de bitū ſubueniendi: ſed ſolum illa que eſt dicta. Ad ſecundum ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ incōueniē ter aliqui ẜm iura arceantur ab officio aduocādi. ab oꝑbꝰ.n. miẜicordie nullus dꝫ arceri. ſed patrociniū p̄ſtare ī cauſis: ad oꝑa miẜicordie ꝑtinet: vt dictū eſt. nullus dꝫ ab hoc officio arceri.. Cōtraria ruꝫ cauſarū videt̉ idē effectus. ſꝫ debitū rebꝰ di­uinis: debitū pctīs: ē ꝯͣriū. īcōueniēter excludunt̉ ab officio aduocati ꝗdā ꝓpter religionē: vt monachi clerici ꝗdā aūt ꝓpter culpā: vt īfames heretici.. dꝫ di­ligere ꝓximū ſicut ſeipſuꝫ. ſꝫ ad officiū dilectiōis ꝑtinet aliꝗs aduocatꝰ cauſe alicuiꝰ patrocinet̉. incōueniēter ergo aliqui ꝗbꝰ cōcedit̉ ſeipſis auctoritas aduocatiōis ꝓhi­bent̉ patrocinari cauſis alioꝝ. Sꝫ ꝯͣ ē 3. q. 7. multe ſone arcent̉ ab officio poſtulādi. Rn̄º dd̓m aliꝗs īpe­ditur ab aliquo actu duplici rōne. vnoº ꝓpter īpotētiam alioº ꝓpter īdecentiā. Sꝫ īpotētia ſimpl̓r excludit aliquē ab actu. īdecētia aūt excludit oīo: qꝛ neceſſitas īdecen tiā tollere pōt. ſic ergo ab officio aduocatoꝝ ꝓhibent̉ ꝗdā ꝑꝑ īpotētiā eo deficiūt ſenſu: vel īteriori ſicut furioſi ī puberes: vel exteriori ſicut ſurdi muti. Eſt enī neceſſaria aduocato interior ꝑitia poſſit cōueniēter iuſtitiaꝫ aſſū ꝑte cauſe oſtēdere: iterū loquela auditu vt poſſit ꝓni­ciare audire qd̓ ei dr̄. vn̄ in his defectū patiunt̉ oīno ꝓ­hibent̉ ne ſint aduocati: nec ſe nec alijs. Decētia autē huius officij exercēdi tollit̉ dupl̓r. vnoº ex hoc aliꝗs ē rebꝰ maioribꝰ obligatꝰ. vn̄ monachos p̄ſbyteros decꝫ in qͣcūqꝫ cauſa aduocatos eſſe neqꝫ clericos in iudicio ſecu lari: qꝛ hmōi ꝑſone ſūt in rebꝰ diuinis aſtricti. alioº ꝓpter ꝑſone defectu: vel corporalē: vt pꝫ de cecis cōueniēter iu­dici aſtare poſſent: vel ſpūale. enī decet vt alteriꝰ iu­ſtitie patronꝰ exiſtat in ſeipſo iuſtitiā contēpſit: infa mes īfideles dānati de grauibꝰ criminibꝰ decēter ſi aduocati: tn̄ hmōi īdecētie neceſſitas prefert̉: ꝓpter hoc hmōi ꝑſone pn̄t ſeipſis vel ꝑſonis ſibi ꝯiūctis vti offi­cio aduocati. vn̄ clerici eccl̓ijs ſuis pn̄t eſſe aduocati: monachi monaſterij ſui ſi abbas p̄ceꝑit. Ad pͥᵐ er­go dd̓m ab oꝑbꝰ miẜicordie īterdū ꝓpter īdecētiā īpe­diunt̉ aliqui aliꝗ ꝓpter īpotētiā. enī oīa oꝑa miẜicor die oēs decēt: ſic̄ ſtultos decet ꝯſiliū dare: neqꝫ ignoran tes docere. Ad 2ᵐ dd̓ꝫ ſicut v̓tꝰ corrūpit̉ ſuꝑabun dantiā defectū: ita aliꝗs fit īdecēs maiꝰ minꝰ. pter hoc ꝗdā arcent̉ a patrocinio p̄ſtādo in cauſis qꝛ ſunt maiores tali officio ſicut religioſi clerici. ꝗdā v̓o qꝛ ſt̄ mi­nores qͣꝫ vt eis hoc officiū cōpetat ſicut īfames īfideles. Ad 3ᵐ dd̓m non ita īminet homini neceſſitas patro cinari cauſis aliorū ſicut proprijs: qꝛ alij poſſunt ſibi aliter ſubuenire. vnde non eſt ſimilis ratio­Ad tertium ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ aduocatus peccet ſi iniuſtā cām defendat. Sic̄ enī oſtēdit̉ ꝑitia medici ſi īfirmitatē deſꝑatā ſanet: ita etiā oſtēdit̉ ꝑitia aduocati ſi iniuſtā cām defendere poſſet: ſed medicus laudat̉ ſi īfirmitatē deſꝑatā ſanet. ergo etiaꝫ ad­uocatꝰ peccat: ſꝫ magis laudādus ē ſi iniuſtā cauſaꝫ de fendat.. A quolibet pctō licet deſiſtere: ſꝫ aduocatus punit̉ ſi cauſaꝫ ſuā ꝑdiderit: vt habet̉. 2. q. 3. ergo aduocat peccat iniuſtā cām defendēdo ſi defendēdā ſuſcepe­rit.. Maius videt̉ pctm̄ ſi iniuſtitia vtat̉ ad iuſtā cauſaꝫ defendēdā: puta ꝓducēdo falſos teſtes: vel allegā do falſas leges: qͣꝫ iniuſtā cauſaꝫ defendēdo: qꝛ hoc ē pctm̄ in forma: illud in maͣ: ſꝫ videt̉ aduocato licere talibus aſtu­tijs vti: ſicut militi licet ex inſidijs pugnare. ergo videt̉ aduocatꝰ peccat ſi iniuſtā cauſaꝫ defendat. Sꝫ ꝯͣ eſt qd̓ dr̄. 2. ꝑalippo. 19. Impio p̄bes auxiliū. iccirco irā dn̄i me rebaris: ſꝫ aduocatꝰ defendēs cām iniuſtā īpio p̄bet auri lium. ergo peccādo irā dn̄i meret̉. Rn̄º. dd̓m illiciti eſt alicui cooꝑari ad malū faciēdū: ſiue cōſulēdo: ſiue adiu uando ſiue qualitercūqꝫ cōſentiendo. qꝛ cōſiliās coadiu­uans quodāmodo eſt faciens. Et apl̓s dicit Ro. digni­ſunt morte ſolū qui faciūt pctm̄: ſed etiā cōſentiūt fa­cientibꝰ: vn̄ ſupra dictū ē oēs tales ad reſtitutionē te nent̉. Manifeſtū eſt autē aduocatꝰ auxiliū cōſiliū. ſtat ei cuius cauſe patrocinat̉. vn̄ ſi ſciēter iniuſtā cām de fendit: abſqꝫ dubio grauiter peccat ad reſtitutionē tene­eius dāni qd̓ ꝯͣ iuſtitiā eius auxiliū altera pars incurrit Si aūt ignoranter iniuſtā cauſaꝫ defendit putās eſſe iuſte excuſat̉ ẜm modū quo ignorantia excuſari poteſt. Ad ī ergo dd̓m medicus accipiens in cura infirmitatem deſperatā nulli facit iniuriaꝫ. Aduocatus autē ſuſcipiens cauſam iniuſtaꝫ: iniuſte ledit euꝫ cōtra queꝫ iniuſte patro ciniuꝫ preſtat. ideo eſt ſimilis ratio. qͣꝫuis enī laudab lis videatur qͣꝫtum ad peritiā artis: tamen peccat qͣꝫtū ad iniuſtitiā voluntatis qua abutit̉ arte ad maluꝫ. Ad 2ᵐ dicendū aduocatus ſi in principio credidit cauſaꝫ iuſtā eſſe poſtea in ꝓceſſu appareat eam eſſe iniuſtaꝫ non de­bet eam ꝓdere: vt.ſ. aliaꝫ ꝑteꝫ iuuet vel ſecreta ſue cauſe alteri ꝑti reuelet: pōt tn̄ dꝫ cām deſerere: vel cuiꝰ cā­agit ad cedēdū īducere ſiue ad cōponēdū ſine aduerſarū dāno. Ad 3ᵐ dd̓m ſic̄ ſupra dcm̄ ē: militi vl̓ duci ex ercitus licet in bello iuſto ex inſidijs agere ea facere di­prudēter occultādo: aūt falſitatē fraudulēter faciēdo qꝛ etiā hoſti fidē ſeruare oꝫ: ſic̄ Tulliꝰ dicit in de officijs vnde aduocato defendenti cāꝫ iuſtā licet prudenter oc cultare ea quibus impediri poſſet ꝓceſſus eius: non aūt li­cet ei aliqua falſitate vti. Ad quartum ſic ꝓceditur. Uidetur aduoca to liceat ſuo procinio pecu niā acciꝑe. oꝑa.n. mīe ſunt intuitu hūane remuneratio nis faciēda: ẜꝫ illd̓ Luc. 14. facis prādiū aūt cenā: noli vocare amicos tuos neqꝫ vicīos diuites: ne forte ip̄i te re inuitēt fiat tibi retributio. ſꝫ p̄ſtare pr̄ociniū cauſe alicu­ius ꝑtinet ad oꝑa mīe: vt dcm̄ eſt. licet aduocato acci pere retributionē pecunie pr̄ocinio p̄ſtito.. Spūa le eſt temporali ꝯmutādū: ſꝫ pr̄ociniū p̄ſtitū videtur eſſe quoddā ſpūale ſit vſus ſcīe iuris. licet aduoca to pr̄ocinio p̄ſtito pecuniā acciꝑe.. Sic̄ ad iudicit ꝯcurrit ꝑſona aduocati: ita etiā ꝑſona iudicis perſona te ſtis. ſed ẜm Aug. ad Macedonium: non dꝫ iudex vende re iuſtū iudiciū: nec teſtis veꝝ teſtimoniū. nec aduocat poterit vendere iuſtū pr̄ociniū. Sed ꝯͣ eſt qd̓ Aug. dicit ibidē aduocatus licite vendit iuſtū pr̄ociniū: iuriſper tus veꝝ ꝯſiliū. Rn̄º. dd̓m ea ꝗs non tenetur alteri exhibere: iuſte pōt eoꝝ exhibitione recōpēſatione acci pere. Manifeſtū ē aūt aduocatꝰ non ſemꝑ tenet̉ proci niū p̄ſtare: aut ꝯſiliū dare cauſis alioꝝ. ſi vēdat ſuū pa­trociniū ſiue ꝯſiliū: agit ꝯͣ iuſtitiā. Et eadē eſt de me dico ope ferēte ad ſanādū: de oībꝰ alijs hmōi ꝑſonis di­tn̄ moderate accipiāt ꝯſiderata ꝯditiōe ꝑſonarum nego ciorum laboris ꝯſuetudine pr̄ie. Si aūt īprobitatem aliꝗd īmoderate extorqueant: peccāt ꝯͣ iuſtitiā. Un̄ Aug. dic̄ ad Macedoniū ab his extorta per īmoderata īpro bitatē repeti ſolent: data tollerabilem conſuetudine ſolent. Ad pͥmuꝫ dd̓ꝫ non ſemꝑ que homo pōt mi ſericorditer facere: tenet̉ facere gratis: alioqn̄ nulli liceret aliquā vēdere: qꝛ qͣꝫlibet pōt homo miſericorditer ī pēdere: ſꝫ qn̄ eaꝫ miſericorditer īpendit: hūanam ſꝫ di­uinā remunerationē querere dꝫ. Et ſil̓r aduocatꝰ qn̄ cau ſe paupeꝝ miſericorditer pr̄ocinat̉ dꝫ ītēdere remuera tionē hūanā ſꝫ dīnā: tn̄ ſꝑ tenet̉ gratis prociniū īpēdere.