Qō LXXIII. De iniuſtitia que ſit ex parte aduocatorū ¶ Ad 2ᵐ dd̓m ꝙ hō talentū ſibi traditū tenet̉ vtiliter diſpenſare ſeruata oportunitate locoꝝ ⁊ tēpoꝝ ⁊ aliarū rerū vt dictū ē. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ nō q̄libet neceſſitas cauſat de bitū ſubueniendi: ſed ſolum illa que eſt dicta. Ad ſecundum ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ incōueniē ter aliqui ẜm iura arceantur ab officio aduocādi. ab oꝑbꝰ.n. miẜicordie nullus dꝫ arceri. ſed patrociniū p̄ſtare ī cauſis: ad oꝑa miẜicordie ꝑtinet: vt dictū eſt. gͦ nullus dꝫ ab hoc officio arceri. ¶ Pͣ. Cōtraria ruꝫ cauſarū nō videt̉ eē idē effectus. ſꝫ eē debitū rebꝰ diuinis: ⁊ eē debitū pctīs: ē ꝯͣriū. īcōueniēter gͦ excludunt̉ ab officio aduocati ꝗdā ꝓpter religionē: vt monachi ⁊ clerici ꝗdā aūt ꝓpter culpā: vt īfames ⁊ heretici. ¶ Pͣ. Hō dꝫ diligere ꝓximū ſicut ſeipſuꝫ. ſꝫ ad officiū dilectiōis ꝑtinet ꝙ aliꝗs aduocatꝰ cauſe alicuiꝰ patrocinet̉. incōueniēter ergo aliqui ꝗbꝰ cōcedit̉ ꝓ ſeipſis auctoritas aduocatiōis ꝓhibent̉ patrocinari cauſis alioꝝ. ¶ Sꝫ ꝯͣ ē ꝙ 3. q. 7. multe ꝑ ſone arcent̉ ab officio poſtulādi. ¶ Rn̄º dd̓m ꝙ aliꝗs īpeditur ab aliquo actu duplici rōne. vnoº ꝓpter īpotētiam alioº ꝓpter īdecentiā. Sꝫ īpotētia ſimpl̓r excludit aliquē ab actu. īdecētia aūt nō excludit oīo: qꝛ neceſſitas īdecen tiā tollere pōt. ſic ergo ab officio aduocatoꝝ ꝓhibent̉ ꝗdā ꝑꝑ īpotētiā eo ꝙ deficiūt ſenſu: vel īteriori ſicut furioſi ⁊ ī puberes: vel exteriori ſicut ſurdi ⁊ muti. Eſt enī neceſſaria aduocato ⁊ interior ꝑitia qͣ poſſit cōueniēter iuſtitiaꝫ aſſū ꝑte cauſe oſtēdere: ⁊ iterū loquela cū auditu vt poſſit ꝓniciare ⁊ audire qd̓ ei dr̄. vn̄ ꝗ in his defectū patiunt̉ oīno ꝓhibent̉ ne ſint aduocati: nec ꝓ ſe nec ꝓ alijs. Decētia autē huius officij exercēdi tollit̉ dupl̓r. vnoº ex hoc ꝙ aliꝗs ē rebꝰ maioribꝰ obligatꝰ. vn̄ monachos ⁊ p̄ſbyteros nō decꝫ in qͣcūqꝫ cauſa aduocatos eſſe neqꝫ clericos in iudicio ſecu lari: qꝛ hmōi ꝑſone ſūt in rebꝰ diuinis aſtricti. alioº ꝓpter ꝑſone defectu: vel corporalē: vt pꝫ de cecis ꝗ cōueniēter iudici aſtare nō poſſent: vel ſpūale. nō enī decet vt alteriꝰ iuſtitie patronꝰ exiſtat ꝗ in ſeipſo iuſtitiā contēpſit: ⁊ iō infa mes īfideles ⁊ dānati de grauibꝰ criminibꝰ nō decēter ſi aduocati: tn̄ hmōi īdecētie neceſſitas prefert̉: ⁊ ꝓpter hoc hmōi ꝑſone pn̄t ꝓ ſeipſis vel ꝓ ꝑſonis ſibi ꝯiūctis vti officio aduocati. vn̄ ⁊ clerici ꝓ eccl̓ijs ſuis pn̄t eſſe aduocati: ⁊ monachi ꝓ cā monaſterij ſui ſi abbas p̄ceꝑit. ¶ Ad pͥᵐ ergo dd̓m ꝙ ab oꝑbꝰ miẜicordie īterdū ꝓpter īdecētiā īpediunt̉ aliqui ⁊ aliꝗ ꝓpter īpotētiā. nō enī oīa oꝑa miẜicor die oēs decēt: ſic̄ ſtultos nō decet ꝯſiliū dare: neqꝫ ignoran tes docere. ¶ Ad 2ᵐ dd̓ꝫ ꝙ ſicut v̓tꝰ corrūpit̉ ꝑ ſuꝑabun dantiā ⁊ defectū: ita aliꝗs fit īdecēs ⁊ ꝑ maiꝰ ⁊ ꝑ minꝰ. ⁊ pter hoc ꝗdā arcent̉ a patrocinio p̄ſtādo in cauſis qꝛ ſunt maiores tali officio ſicut religioſi ⁊ clerici. ꝗdā v̓o qꝛ ſt̄ minores qͣꝫ vt eis hoc officiū cōpetat ſicut īfames ⁊ īfideles. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ non ita īminet homini neceſſitas patro cinari cauſis aliorū ſicut proprijs: qꝛ alij poſſunt ſibi aliter ſubuenire. vnde non eſt ſimilis ratioAd tertium ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ aduocatus nō peccet ſi iniuſtā cām defendat. Sic̄ enī oſtēdit̉ ꝑitia medici ſi īfirmitatē deſꝑatā ſanet: ita etiā oſtēdit̉ ꝑitia aduocati ſi iniuſtā cām defendere poſſet: ſed medicus laudat̉ ſi īfirmitatē deſꝑatā ſanet. ergo etiaꝫ aduocatꝰ nō peccat: ſꝫ magis laudādus ē ſi iniuſtā cauſaꝫ de fendat. ¶ Pͣ. A quolibet pctō licet deſiſtere: ſꝫ aduocatus punit̉ ſi cauſaꝫ ſuā ꝑdiderit: vt habet̉. 2. q. 3. ergo aduocat nō peccat iniuſtā cām defendēdo ſi eā defendēdā ſuſceperit. ¶ Pͣ. Maius videt̉ eē pctm̄ ſi iniuſtitia vtat̉ ad iuſtā cauſaꝫ defendēdā: puta ꝓducēdo falſos teſtes: vel allegā do falſas leges: qͣꝫ iniuſtā cauſaꝫ defendēdo: qꝛ hoc ē pctm̄ in forma: illud in maͣ: ſꝫ videt̉ aduocato licere talibus aſtutijs vti: ſicut militi licet ex inſidijs pugnare. ergo videt̉ ꝙ aduocatꝰ nō peccat ſi iniuſtā cauſaꝫ defendat. ¶ Sꝫ ꝯͣ eſt qd̓ dr̄. 2. ꝑalippo. 19. Impio p̄bes auxiliū. ⁊ iccirco irā dn̄i me rebaris: ſꝫ aduocatꝰ defendēs cām iniuſtā īpio p̄bet auri lium. ergo peccādo irā dn̄i meret̉. ¶ Rn̄º. dd̓m ꝙ illiciti eſt alicui cooꝑari ad malū faciēdū: ſiue cōſulēdo: ſiue adiu uando ſiue qualitercūqꝫ cōſentiendo. qꝛ cōſiliās ⁊ coadiuuans quodāmodo eſt faciens. Et apl̓s dicit Ro. pͦ ꝙ digniſunt morte nō ſolū qui faciūt pctm̄: ſed etiā ꝗ cōſentiūt facientibꝰ: vn̄ ⁊ ſupra dictū ē ꝙ oēs tales ad reſtitutionē te nent̉. Manifeſtū eſt autē ꝙ aduocatꝰ ⁊ auxiliū ⁊ cōſiliū. ſtat ei cuius cauſe patrocinat̉. vn̄ ſi ſciēter iniuſtā cām de fendit: abſqꝫ dubio grauiter peccat ⁊ ad reſtitutionē teneeius dāni qd̓ ꝯͣ iuſtitiā ꝑ eius auxiliū altera pars incurrit Si aūt ignoranter iniuſtā cauſaꝫ defendit putās eſſe iuſte excuſat̉ ẜm modū quo ignorantia excuſari poteſt. ¶ Ad ī mū ergo dd̓m ꝙ medicus accipiens in cura infirmitatem deſperatā nulli facit iniuriaꝫ. Aduocatus autē ſuſcipiens cauſam iniuſtaꝫ: iniuſte ledit euꝫ cōtra queꝫ iniuſte patro ciniuꝫ preſtat. ⁊ ideo nō eſt ſimilis ratio. qͣꝫuis enī laudab lis videatur qͣꝫtum ad peritiā artis: tamen peccat qͣꝫtū ad iniuſtitiā voluntatis qua abutit̉ arte ad maluꝫ. ¶ Ad 2ᵐ dicendū ꝙ aduocatus ſi in principio credidit cauſaꝫ iuſtā eſſe ⁊ poſtea in ꝓceſſu appareat eam eſſe iniuſtaꝫ non debet eam ꝓdere: vt.ſ. aliaꝫ ꝑteꝫ iuuet vel ſecreta ſue cauſe alteri ꝑti reuelet: pōt tn̄ ⁊ dꝫ cām deſerere: vel eū cuiꝰ cāagit ad cedēdū īducere ſiue ad cōponēdū ſine aduerſarū dāno. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ ſic̄ ſupra dcm̄ ē: militi vl̓ duci ex ercitus licet in bello iuſto ex inſidijs agere ea q̄ facere diprudēter occultādo: nō aūt falſitatē fraudulēter faciēdo qꝛ etiā hoſti fidē ſeruare oꝫ: ſic̄ Tulliꝰ dicit in pͦ de officijs vnde ⁊ aduocato defendenti cāꝫ iuſtā licet prudenter oc cultare ea quibus impediri poſſet ꝓceſſus eius: non aūt licet ei aliqua falſitate vti. Ad quartum ſic ꝓceditur. Uidetur ꝙ aduoca to nō liceat ꝓ ſuo procinio pecu niā acciꝑe. oꝑa.n. mīe nō ſunt intuitu hūane remuneratio nis faciēda: ẜꝫ illd̓ Luc. 14. Cū facis prādiū aūt cenā: noli vocare amicos tuos neqꝫ vicīos diuites: ne forte ip̄i te re inuitēt ⁊ fiat tibi retributio. ſꝫ p̄ſtare pr̄ociniū cauſe alicuius ꝑtinet ad oꝑa mīe: vt dcm̄ eſt. gͦ nō licet aduocato acci pere retributionē pecunie ꝓ pr̄ocinio p̄ſtito. ¶ Pͣ. Spūa le nō eſt ꝓ temporali ꝯmutādū: ſꝫ pr̄ociniū p̄ſtitū videtur eſſe quoddā ſpūale cū ſit vſus ſcīe iuris. gͦ nō licet aduoca to ꝓ pr̄ocinio p̄ſtito pecuniā acciꝑe. ¶ Pͣ. Sic̄ ad iudicit ꝯcurrit ꝑſona aduocati: ita etiā ꝑſona iudicis ⁊ perſona te ſtis. ſed ẜm Aug. ad Macedonium: non dꝫ iudex vende re iuſtū iudiciū: nec teſtis veꝝ teſtimoniū. gͦ nec aduocat poterit vendere iuſtū pr̄ociniū. ¶ Sed ꝯͣ eſt qd̓ Aug. dicit ibidē ꝙ aduocatus licite vendit iuſtū pr̄ociniū: ⁊ iuriſper tus veꝝ ꝯſiliū. ¶ Rn̄º. dd̓m ꝙ ea q̄ ꝗs non tenetur alteri exhibere: iuſte pōt ꝓ eoꝝ exhibitione recōpēſatione acci pere. Manifeſtū ē aūt ꝙ aduocatꝰ non ſemꝑ tenet̉ proci niū p̄ſtare: aut ꝯſiliū dare cauſis alioꝝ. ⁊ iō ſi vēdat ſuū patrociniū ſiue ꝯſiliū: nō agit ꝯͣ iuſtitiā. Et eadē rō eſt de me dico ope ferēte ad ſanādū: ⁊ de oībꝰ alijs hmōi ꝑſonis ditn̄ moderate accipiāt ꝯſiderata ꝯditiōe ꝑſonarum ⁊ nego ciorum ⁊ laboris ⁊ ꝯſuetudine pr̄ie. Si aūt ꝑ īprobitatem aliꝗd īmoderate extorqueant: peccāt ꝯͣ iuſtitiā. Un̄ Aug. dic̄ ad Macedoniū ꝙ ab his extorta per īmoderata īpro bitatē repeti ſolent: data ꝑ tollerabilem conſuetudine nō ſolent. ¶ Ad pͥmuꝫ gͦ dd̓ꝫ ꝙ non ſemꝑ que homo pōt mi ſericorditer facere: tenet̉ facere gratis: alioqn̄ nulli liceret aliquā rē vēdere: qꝛ qͣꝫlibet rē pōt homo miſericorditer ī pēdere: ſꝫ qn̄ eaꝫ miſericorditer īpendit: nō hūanam ſꝫ diuinā remunerationē querere dꝫ. Et ſil̓r aduocatꝰ qn̄ cau ſe paupeꝝ miſericorditer pr̄ocinat̉ nō dꝫ ītēdere remuera tionē hūanā ſꝫ dīnā: n̄ tn̄ ſꝑ tenet̉ gratis prociniū īpēdere.