Qō CXLI. De temperātia qua ꝯſiſtit rō pulchritudīs: vt patꝫ ꝑ Dio. 4. ca. d̓ diui. no. Alioº qꝛ ea a ꝗbꝰ refrenat tēꝑantia: ſūt īfima in hoīe ꝯueniētia ſibi ẜꝫ naꝫ beſtialē: vt infra dicet̉. ⁊ iō ex eis maxīe natus ē homo deturpari: ⁊ ꝑ ꝯn̄s pulchritudo maxīe attribuit̉ tēꝑantie q̄ p̄cipue turpitudīeꝫ hoīs tollit. ⁊ ex ead̓ rōne honeſtū maxīe attribuit̉ tēperātie. dic̄. n. Iſido. ī li. ety. Honeſtus dr̄ qui nil hꝫ turpitudinis. nā honeſtas dr̄ quaſi honoris ſtatus: qui maxime ꝯſiderat̉ in tēperantia q̄ repellit vitia maxime opprobrioſa: vt īfra dicet̉. Ad tertium ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ tēperātia non ſit ſolū circa ꝯcupiſcētias ⁊ delectationes. Dic̄. n. Tul. in ſua retorica ꝙ tēꝑantia ē rōnis ī libidinē atqꝫ in alios nō rectos īpetus aī firma ⁊ moderata dn̄atio: ſꝫ īpetus aī dicunt̉ oēs aīe paſſiones. gͦ vr̄ ꝙ tēꝑan tia nō ſit ſolū circa ꝯcupiſcētias ⁊ delectatōes. ¶ Pͣ. Uirtus ē circa difficile ⁊ bonū. ſꝫ difficiliꝰ vr̄ eē tēꝑare timorē maxīe circa ꝑicula mortis qͣꝫ moderari ꝯcupiſcētias ⁊ delectatiōes q̄ ꝑꝑ dolores ⁊ ꝑicula mortis ꝯtēnunt̉: vt Aug. dic̄ in li. 8. qōnū. gͦ vr̄ ꝙ tēꝑantie v̓tꝰ nō ſit p̄cipue circa cō cupiſcētias ⁊ delectatiōes. ¶ Pͣ. Ad tēꝑantiā ꝑtīet mode ratōis gr̄a: vt Amb. dic̄ in. pͦ. de offi. ꝙ ad tēꝑantiā pertinet oīs ſedatio ꝑturbationū aī ⁊ reꝝ modus. oꝫ aūt modū po nere non ſolū in cōcupicētijs ⁊ delectatōibꝰ ſꝫ ēt in exterio ribꝰ actibꝰ ⁊ ꝗbuſlꝫ exterioribꝰ. gͦ tēꝑantia nō ē ſolū circa ꝯcupiſcētias ⁊ delectatōes. ¶ Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ Iſido. dic̄ ī li. et. ꝙ tꝑantia ē qͣ libido ꝯcupiſcētiaqꝫ refrenat̉. ¶ Rn̄º. dd̓ꝫ ꝙ ſic̄ ſupra dcm̄ ē: ad v̓tutē moralē ꝑtinet ꝯẜuatio boni rō nis ꝯͣ paſſiōes rōni repugnātes. motꝰ aūt paſſionū aīe ē du plex: vt ſupra dcm̄ ē cū de paſſionibꝰ ageret̉. vnꝰ ꝗdeꝫ ẜm ꝙ appetitꝰ ſenſitiuꝰ ꝓſeꝗt̉ ſenſibiliꝰ ⁊ corꝑalia bona. aliꝰ aūt ẜm ꝙ refugit ſenſibilia ⁊ corꝑalia mala. pͥmꝰ autē motus appetitꝰ ſenſitiui p̄cipue repugnat rōni ꝑ īmoderātiā. nā bona ſenſibilia ⁊ corꝑalia ẜm ſuā ſpēm ꝯſiderata nō re pugnāt rōni ſꝫ magis ſeruiūt ei ſic̄ īſtr̄a ꝗbꝰ rō vtit̉ ad ꝓſe cutionē ꝓprij finis. repugnat aūt ei p̄cipue ẜm ꝙ appetitꝰ ſenſitiuus in ea tēdit: nō ẜꝫ modū rōnis. ⁊ iō ad v̓tutē moralē ꝑtinet ꝓpͥe huiuſmodi paſſiōes moderari q̄ īportāt ꝓ ſecutionē boni. motꝰ aūt appetitꝰ ſenſitiui refugiētis mala ſenſibilia p̄cipue ꝯͣriat̉ rōni: nō ꝗdeꝫ ẜm ſuā īmoderantiā ſꝫ maxime ẜm ſuū effectū: ꝓut.ſ. aliquis refugiendo mala ſenſibilia ⁊ corporalia que īterdū cōcomitantur bonū rōnis: ꝑ ꝯn̄s diſcedit ab ipſo bono rōnis. ⁊ ideo ad virtutem moralem pertinet in huiuſmodi firmitateꝫ preſtare in bo nō rōnis: ſic̄ gͦ virtꝰ fortitudīs de cꝰ rōne ē firmitatē p̄ſtare p̄cipue ꝯſiſtit circa paſſionē ꝑtinētē ad fugā corꝑaliū maloꝝ.ſ. circa timorē: ex ꝯn̄ti aūt circa audaciam q̄ aggredit̉ terribilia ſub ſpe alicꝰ boni: ita ēt tēperantis q̄ īportat mo derationē quādā p̄cipue ꝯſiſtit circa paſſiōes tēdētes ī bona ſenſibilia.ſ. circa ꝯcupiſcētiā ⁊ d̓lectationeꝫ: ex ꝯn̄ti aūt circa triſtitias q̄ ꝯtīgūt ex abſentia taliuꝫ delectationum. nā ſic̄ audacia p̄ſupponit terribilia: ita ēt triſtitia tal̓ ꝓuenit ex abſentia p̄dictaꝝ delectationū. ¶ Ad pͥmū gͦ dd̓ꝫ ꝙ ſic̄ ſupra dcm̄ ē cū de paſſiōibꝰ ageret̉: paſſiōes q̄ ꝑtinēt ad fugaꝫ mali p̄ſupponūt paſſiōes q̄ ꝑtinēt ad ꝓſecutionē boni: ⁊ paſſiōes iraſcibil̓ p̄ſupponūt paſſiōes cōcupiſcibilis: ⁊ ſic dū tēperātia directe modificat paſſiones ꝯcupiſcibilis tēdētes in bonū: ꝑ quādā ꝯn̄am modificat oēs alias paſſiōes inqͣꝫtū ad moderātiā p̓oꝝ paſſionū ſeꝗt̉ moderātia poſterioꝝ. q n. nō īmoderate cōcupiſcit: ꝯn̄s ē vt moderate ſperet ⁊ moderate de abſentia ꝯcupiſcibilium triſtet̉. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m ꝙ ꝯcupiſcētia īportat īpetū quēdā appetitus in d̓lectabile ꝗ īdiget refrenatōe: qd̓ ꝑtinet ad teperātiā. ſꝫ timor īportat retractionē quādā aī ab aliꝗbꝰ malis. ꝯͣ qd̓ īdiget hō aī firmitate quā p̄ſtat fortitudo. ⁊ iō tēperā tia ꝓpͥe eſt circa cōcupiſcentias: fortitudo circa timores. ¶ Ad 3ᵐ dd̓ꝫ ꝙ exteriores actus ꝓcedunt ab interioribꝰ anime paſſiōibus. ⁊ iō moderatio eoꝝ dependet a moderatione interioꝝ paſſionum. Ad quartum ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ tēperātia n̄ ſolū ſit circa ꝯcupiſcētias ⁊ delectatōes tactꝰ. Dic̄. n. Aug. in li. de moribꝰ eccl̓ie: ꝙ munꝰ tē perātie ē in coercendis ſedādiſqꝫ cupiditatibꝰ ꝗbꝰ verſamur in ea q̄ nos auertūt a legibꝰ d̓i ⁊ a fructu boītatis eiꝰ. ⁊ poſt pauca ſubdit: ꝙ offm̄ tēperātie ē ꝯtēnere oēs corꝑa les illecebras: laudēqꝫ ppl̓arē. ſꝫ nō ſolū cupiditates delectationū tactꝰ auertūt nos a legibꝰ dei: ſꝫ et concupiſcentie delectationum alioꝝ ſenſuum: que etiā ꝑtinent ad illecebras corꝑales: ⁊ ſil̓r cupiditates diuitiaꝝ: vl̓ ēt mūdane gl̓ie. Un̄ dr̄. i. ad Thimo. vlti. ꝙ radix oīuꝫ maloꝝ ē cu piditas. gͦ tēperātia nō ē ſolū circa ꝯcupiſcētias delectatio nuꝫ tactꝰ. ¶ Pͣ. Ph̓s dic̄ in. 4. ethi. ꝙ ille ꝗ eſt paruis dignꝰ ⁊ his dignificat ſeip̄m ē teperatꝰ: nō aūt magnanimꝰ: ſꝫ honores parui vl̓ magni de ꝗbꝰ ibi loquit̉ nō ſūt d̓lecta biles ẜm tactū: ſꝫ ẜꝫ app̄hēſionē aīaleꝫ. gͦ tēperātia nō ē ſo lū circa ꝯcupiſcentias delectationū tactꝰ. ¶ Pͣ. Ea q̄ ſunt vniꝰ gn̄is vident̉ eadē rōne ꝑtinere ad mam alicꝰ v̓tutis. ſꝫ oēs delectatōes ſenſuū vident̉ eē vniꝰ gn̄is. gͦ pari rōne ꝑtinēt ad maꝫ tēperātie. ¶ Pͣ. Delectatiōes ſpūales ſunt maiores qͣꝫ corꝑales: vt ſupra hītū ē: cū de paſſiōibꝰ agere tur: ſꝫ qn̄qꝫ ꝑꝑ ꝯcupiſcētias delectationū ſpūaliuꝫ aliꝗ diſcedūt a legibꝰ dei ⁊ a ſtatu v̓tutis: ſic̄ ꝑꝑ curioſitateꝫ ſcīe. vn̄ ⁊ pͦ hoī diabolꝰ ſcīam ꝓmiſit. Gen̄. 2. dicens. Eritis ſic̄ dij ſciētes bonū ⁊ malū. gͦ nō ſolū tēperātia eſt circa delectatōes tactꝰ. ¶ Pͣ. Si delectatōes tactꝰ eēt ꝓpͥa maͣ tē perātie oporteret ꝙ circa oēs delectatōes tactꝰ tēperātia eēt: nō āt eſt circa oēs: puta circa eas q̄ ſūt ī ludis. gͦ d̓lectatiōes tactꝰ nō ſūt ꝓpͥa maͣ tēperātie. ¶ Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ ph̓s dic̄ in. 3. ethi. ꝙ tēperātia ꝓpͥe eſt circa ꝯcupiſcētias ⁊ delecta tiōes tactꝰ. ¶ Rn̄º. dd̓m ꝙ ſic̄ ſupra dcm̄ ē: ita eſt tēperā tia circa ꝯcupiſcētias ⁊ delectatōes ſic̄ fortitudo eſt circa timores ⁊ audacias. fortitudo āt ē circa tīores ⁊ audacias reſpectu maxīoꝝ maloꝝ ꝗbꝰ ipſa naͣ extīguit̉: q̄ ſunt ꝑicu la mortis. vn̄ ſil̓r tēperatia oꝫ ꝙ ſit circa ꝯcupiſcētias ma xīaꝝ delectationū. ⁊ qꝛ d̓lectatio ꝯſeꝗt̉ oꝑationē naͣlē tan to aliq̄ delectatōes ſūt vehemētiores qͣꝫto ꝯſequunt̉ oꝑatiōes magis naͣles. maxīe aūt naͣles aīalibꝰ ſūt oꝑatōes ꝗ bꝰ ꝯſeruat̉ naͣ īdiuidui ꝑ cibū ⁊ potū: ⁊ naͣ ſpēi ꝑ ꝯiūctōeꝫ maris ⁊ femīe. ⁊ iō circa delectatōes ciboꝝ ⁊ potuū: ⁊ circa delectatōes venereoꝝ ē ꝓpͥe tēperātia. huiuſmodi aūt d̓lectatōes ꝯſequunt̉ ſenſuꝫ tactꝰ. vn̄ relinꝗt̉ ꝙ tēperātia ſit circa d̓lectatōes tactꝰ. ¶ Ad pͥᵐ gͦ dd̓ꝫ ꝙ Aug. ibi vr̄ acciꝑe tēperantiā nō ẜm ꝙ ē ſpāl̓ v̓tꝰ hn̄s determīatā maꝫ: ſꝫ ẜm ꝙ ad eā ꝑtinet moderatio rōnis ī qͣcūqꝫ maͣ q̄ ꝑtīet ad gn̄alē ꝯditionem v̓tutis: qͣꝫuis ēt dici poſſit ꝙ ille ꝗ pōt refrenare maxīas delectatōes: multo et magis pōt refrenare minores delectatōes. ⁊ iō ad tēperātiā pͥncipal̓r ꝗdē ⁊ ꝓpͥe ꝑtinet moderari ꝯcupiſcētias delectationū tactus: ſcd̓ario aūt alias cōcupiſcētias. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m ꝙ ph̓s ibi refert nomē tēperātie ad moderationē exterioꝝ reꝝ: dū .ſ. aliꝗs tēdit in aliqͣ ſibi cōmēſurata: nō āt ꝓut refert̉ ad moderationē affectionuꝫ aīe q̄ ꝑtinet ad v̓tutē tēperātie. ¶ Ad 3ᵐ dd̓ꝫ ꝙ delectatōes alioꝝ ſenſuū al̓r ſe hn̄t ī hoībus. ⁊ al̓r ī alijs aīalibꝰ. ī alijs.n. aīalibꝰ ex alijs ſenſibꝰ nō cant̉ delectatōes niſi in ordīe ad ſenſibilia tactꝰ: ſic̄ leo de lectat̉ vidēs ceruū vel audiēs vocē eiꝰ ꝑꝑ cibū. hō aūt de lectat̉ ẜꝫ alios ſenſus nō ſolū ꝑꝑ hoc ſꝫ ēt ꝑꝑ cōueniētiam ſenſibiliū. ⁊ ſic circa delectatōes alioꝝ ſenſuū inqͣꝫtū refe runt̉ ad delectatōes tactꝰ ē tēperātia: nō pͥncipal̓r: ſed ex ꝯn̄ti. inqͣꝫtū āt ſenſibilia alioꝝ ſenſuū ſūt delectabilia ꝑꝑ ſui ꝯueniētiā: ſic̄ cū delectat̉ hō ī ſono bn̄ armonizato: iſta delectatio nō ꝑtinet ad cōſeruatōeꝫ naͣe. vn̄ nō hn̄t huiuſ modi paſſiōes illā pͥncipalitatē vt circa eas antonomatice tēperātia dicat̉. ¶ Ad 4ᵐ dd̓m ꝙ delectatōes ſpūales ⁊ ſi ẜm ſuā nam ſint maiores delectatōibꝰ corporalibꝰ: tn̄