Qō CLXIX. De modeſtia 167 rantiam cuius eſt delectationes reprimere. ¶ De modeſtia. Qō CLXIX. Einde ꝯſiderādū eſt de modeſtia ẜm ꝙ ꝯſiſtit in exteriori apparatū. ¶ Et circa hoc querunt̉ duo. pͦ vtrū circa exteriorē apparatū poſſit eē virtꝰ ⁊ viciū. 2º. vtrū mulieres peccāt mortaliter in ſuperfluo ornatu. Ad primum ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ circa exterioreꝫ ornatū nō poſſit eē v̓tus ⁊ viciū. Exterior enī ornatꝰ nō īeſt nobis a naͣ. vn̄ ⁊ ẜm diuerſitatē tēpoꝝ ⁊ locoꝝ variat̉. vn̄ aug. dic̄ in. 3. de doct. xp̄ia. ꝙ talares ⁊ manicatas tunicas hr̄e apud veteres romanos flagitiū erat. nūc aūt honeſto loco natis nō eas hr̄e flagitiū eſt. ſꝫ ſicut ph̓s dicit in. 2. ethi. Nāl̓r īeſt nobis aptitudo ad v̓tutes. gͦ circa huiuſmodi nō ē v̓tꝰ ⁊ viciū. ¶ Pͣ. Si circa ex teriorē cultū eēt v̓tus ⁊ viciū: oporteret ꝙ ēt ſuꝑfluitas in talibꝰ eſſet vicioſa ⁊ ēt defectꝰ vicioſus: ſꝫ ſuꝑfluitas in cul tu exteriori nō vr̄ eē vicioſa: qꝛ ſacerdotes ⁊ miniſtri altaris in ſacro miniſterio p̄cioſiſſimis veſtibꝰ vtunt̉. ſil̓r ēt defectꝰ in talibꝰ nō vr̄ eē vicioſus: qꝛ in laudē quorūdā dicit̉ ad Heb̓. ii. Circuiuerūt in melotis ⁊ in pellibꝰ caprinis. nō ergo videt̉ ꝙ in talibꝰ poſſit eē v̓tꝰ ⁊ viciū. ¶ Pͣ. Oīs v̓tus aut ē theologica: aut moralis: aut ītellectualis. ſꝫ circa huiuſmodi nō ꝯſiſtit v̓tus ītellectualis q̄ ꝑficit̉ in aliqͣ cognitione v̓itatis. ſil̓r ēt nec ē ibi v̓tus theologica q̄ hꝫ deuꝫ pro ob̓o. nec ē et ibi aliqͣ v̓tutū moraliū qͣs ph̓s tangit. gͦ videt̉ ꝙ circa huiuſmodi cultū nō poſſit eē v̓tꝰ ⁊ viciū. ¶ Sꝫ ꝯͣ. Honeſtas ad v̓tutē ꝑtinet: ſꝫ in exteriori cultu ꝯſiderat̉ q̄dam honeſtas. Dicit.n. ambro. in. i. de offi. Decor corꝑis nō ſit affectatꝰ: ſꝫ naͣl̓r ſimplex: neglectꝰ magis qͣꝫ expeditꝰ: nō p̄cioſis ⁊ albētibꝰ ab intꝰ veſtimētis: ſꝫ coībꝰ: vt honeſtati vel neceſſitati nihil deſit nihil accedat nitoris. gͦ in exteriori cultū pōt eē v̓tus ⁊ viciū. ¶ Rn̄º. dd̓m ꝙ in ipſis rebus exterioribꝰ ꝗbꝰ hō vtit̉ nō ē aliqd̓ viciū: ſꝫ ex parte ho minis ꝗ īmoderate vtit̉ eis: Que ꝗdē īmoderātia pōt eſſe dupl̓r. Uno ꝗdē mō ꝑ cōparationē ad ꝯſuetudine hoīuꝫ: cū ꝗbꝰ aliꝗs viuit. Un̄ dic̄ augu. in. 3. ꝯfeſ. Que ꝯͣ mores bo minū ſūt flagitia ꝓ moꝝ diuerſitate vitāda ſunt: vt pactū inter ſe ciuitatis ⁊ gētis ꝯſuetudine vel lege firmatū nullius ciuis aut ꝑegrini libidine violet̉. turpis eſt enī oīs pars vniuerſo ſuo nō ꝯgruēs. Alioº p̄t eē īmoderātia in vſu ta liuꝫ rerū ex inordinato affectu vtētis. ex quo qn̄qꝫ ꝯtingit ꝙ hō nimis libidinoſe talibꝰ vtat̉: ſiue ẜm ꝯſuetudinē eoruꝫ cū ꝗbus viuit ſiue p̄ter eoꝝ ꝯſuetudinē. vn̄ augu. dicit in. 2. de doct. xp̄ia. In vſu rerū abeſſe oꝫ libidinē q̄ nō ſolū ipſa eoꝝ īter quos viuit ꝯſuetudine neꝗter abutit̉: ſꝫ etiaꝫ ſepe fines eius egreſſa feditateꝫ ſuā que inter clauſtra mo ruꝫ ſolēniū latitabat flagitioſiſſima eruptione manifeſtat. Contingit autē iſta inordinatio affectus tripliciter qͣꝫtū ad ſuꝑabundātiaꝫ. Uno modo per hoc ꝙ aliquis ex ſuꝑfluo cultu veſtiū hoīuꝫ gloriā q̄rit: ꝓut.ſ. veſtes ⁊ alia huiuſmo di pertinēt ad quēdaꝫ ornatuꝫ. vnde Grego. dicit in quadā homelia. Sunt nōnulli qui cultū ſubtiliuꝫ p̄cioſarūqꝫ veſtiuꝫ nō putant eſſe peccatū: quod videlicet ſi culpa nō eēt nequaqͣꝫ ſermo dei tam vigilāter exprimeret ꝙ diues qui torquebat̉ apud inferos byſſo ⁊ purpura indutus fuiſſet. nemo quippe veſtimēta precipua.ſ. excedentia propriū ſta tuꝫ: niſi ad inaneꝫ gloriaꝫ querit. Alio modo ẜꝫ ꝙ homo per ſuperfluū cultuꝫ veſtium querit delitias ẜm ꝙ veſtis ordinatur ad corporis fomentū. 3º ẜm ꝙ nimiā ſollicitudinē apponit ad exteriorē veſtiū cultū: etiā ſi nō ſit aliqua inordinatio ex parte finis. ⁊ ẜm hoc Andronicꝰ ponit tres v̓tutes circa exterioreꝫ cultuꝫ.ſ. humilitateꝫ que excludit intētionē glorie. vn̄ dicit ꝙ humilitas eſt hītus nō ſuꝑabū dās in ſūptibꝰ ⁊ p̄parationibꝰ: ⁊ ꝑ ſe ſufficientiā que excludit ītētionē delitiarū. vn̄ dicit ꝙ per ſe ſufficiētia eſt habitus ꝯtētus quibus oꝫ ⁊ determinatiua eoꝝ que ad viuere cōueniūt: ẜm illud apl̓i. i. ad Thimo. vlt. Habētes alimen ta ⁊ ꝗbus tegamur his cōtēti ſimus. ⁊ ſimplicitatē que excludit ſuperfluā ſollicitudinē taliū. vnde dicit ꝙ ſimplicitas eſt habitus ꝯtentus his que cōtingūt. Ex parte aūt defectus ſil̓r poteſt eſſe duplex inordinatio per affectū. Uno quidē modo ex negligentia hoīs qui nō adhibet ſtudium vel laborē ad hoc ꝙ exteriori cultū vtat̉ ẜm ꝙ oportet. vn̄ ph̓s dicit in. 7. ethi. ꝙ ad mollicieꝫ pertinet ꝙ aliquis trabat veſtimētū ꝑ terrā vt nō laboret eleuādo ipſuꝫ. Alio modo ex eo ꝙ ipſuꝫ defectū exterioris cultus ad gloriam ordinat. Unde dicit Augu. in lib. de ſermone dn̄i in mōte. Nō in ſolo rerū corporearū nitore atqꝫ pompa: ſed etiā in ipſis ſordibus ⁊ lutoſis eē poſſe iactantiā: ⁊ eo periculoſiorem quo ſub noīe ſeruitutis dei decipit. ⁊ ph̓us dicit in. 4. ethicoꝝ ꝙ ſuperabūdantia ⁊ īordinatꝰ defectus ad iactātiaꝫ ꝑtinet. ¶ Ad pͥᵐ ergo dd̓m ꝙ qͣꝫuis ipſe cultus exterior nō ſit a natura: tn̄ ad naͣleꝫ rōnē ꝑtinet vt exteriorē cultuꝫ moderetur. ⁊ ẜm hoc nati ſumus hanc virtutē ſuſcipere que exteriorem cultuꝫ moderatur. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m: ꝙ illi qui in dignitatibus conſtituuntur vel etiam miniſtri altaris p̄cioſioribus veſtibꝰ qͣꝫ ceteri induuntur: nō ꝓpter ſui gl̓iaꝫ: ſꝫ ad ſignificādā excellētiā ſui miniſterij vel cultus dīni. ⁊ iō in eis nō eſt vitioſuꝫ. vn̄ Aug. dic̄ in. 3. de doc. xp̄ia. Quiſqs ſic vtit̉ exterioribꝰ rebus: vt metas ꝯſuetudi nis bonoꝝ īter quos verſatur excedat: aut aliꝗd ſignificat aut flagitioſus ē: dū.ſ. ꝓpter delitias aut oſtentationē talibus vtit̉. ſil̓r etiā ex parte defectus contingit eſſe pctm̄: nō tn̄ ſemꝑ ꝗ vilioribꝰ veſtibus qͣꝫ ceteri vtit̉ peccat. ſi.n. hoc facit ꝓpter iactantiā vel ſuꝑbiaꝫ vt ſe ceteris p̄ferat: vitiū ſuꝑſtitionis eſt. ſi aūt hoc faciat ꝓpter macerationeꝫ carnis vel humiliationē ſpūs: ad v̓tuteꝫ temꝑantie ꝑtinet: vn̄ Aug. dic̄ in. 3. de doctri. xp̄ia. Quiſꝗs reſtrictius rebus vtitur qͣꝫ ſe habeāt mores eoꝝ cū ꝗbus viuit: aut temꝑatꝰ aut ſuꝑſtitioſus eſt precipue autē ꝯpetit vilibus veſtimentis vti his ꝗ alios ⁊ v̓bo ⁊ exēplo ad pnīaꝫ hortant̉: ſic̄ fecerūt ꝓph̓e: de ꝗbus apl̓s ibi loꝗtur. vn̄ q̄daꝫ glo. dic̄ Matth̓. 3. Qui pnīaꝫ p̄dicat habitū pnīe p̄tendit. ¶ Ad 3ᵐ dd̓ꝫ ꝙ hu iuſmodi exterior cultus īdiciū quoddā ē ꝯditionis humane. ⁊ iō exceſſus ⁊ defectꝰ ⁊ mediū in talibꝰ reduci poſſunt ad virtutē veritatis quā ph̓s ponit circa facta ⁊ dicta ꝗbꝰ aliquid de ſtatu hominis ſignificatur. Ad ſecundum ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ ornatꝰ mulierum nō ſit ſine pctō mortali. Oē.n. qd̓ qd̓ ē ꝯͣ p̄ceptū dīne legis ē pctm̄ mortale. ſꝫ ornatus mulieꝝ ē ꝯͣp̄ceptum dīne legis. dr̄. n. i. Pet. 3. Quaꝝ.ſ. mulieꝝ ſit non extrīſecus capillatura aūt circūdatio auri aūt īdumenti veſtimētoꝝ cultꝰ. vbi dic̄ glo. Cypriani. Serico ⁊ purpura īdute xp̄m ſincere induere non poſſunt. auro ⁊ margaritis adornate ⁊ monilibus: ornamēta mētis ⁊ corporis ꝑdiderunt. ſꝫ hoc non fit niſi ꝑ pctm̄ mortale. gͦ or natus mulieꝝ non pōt eſſe ſine pctō mortali. ¶ Pͣ. Cypria nus dicit in li. de habitu virginū. Non virgines tm̄ aūt viduas ſed ⁊ nuptas: puto etiam oēs oīno feminas admonēdas ꝙ opus dei ⁊ facturaꝫ eius ⁊ plaſma adulterare nullo modo debeāt adhibito flauo colore vel nigro puluere vel rubore: aut quolibet lineamenta natiua corrūpente medicamine. ⁊ poſtea ſubdit. manus deo īferunt qn̄ illud qd̓ ille formauit reformare ꝯtendunt. īpugnatio iſta eſt diuini oꝑis p̄uaricatio. ⁊ veritatis deum videre non poteris: qn̄ oculi tui non ſunt quos deus fecit: ſed quos diabolus infe cit: de inimico tuo compta cum illo pariter arſura. ſed hoc non debetur niſi peccato mortali. ergo ornatus mulieris non eſt ſine peccato mortali. ¶ Pͣ. Sicut non congruit mulieri ꝙ veſte virili vtatur: ita etiam ei non competit ꝙ
