Qō XXX. De miſericordia 36 ter amicabilia vnū ponit̉ idētitas electiōis: vt pꝫ ī. 9. ethi. ⁊ Tullius dicit in lib. de amicitia: ꝙ amicoꝝ ē idē velle ⁊ nolle. Ad pͥmuꝫ gͦ dd̓ꝫ ꝙ a gr̄a gratū faciēte nullus de­ficit niſi ꝓpter pctm̄: ex quo ꝯtingit ꝙ homo ſit auerſus a fine debito: in aliquo īdebito finē ꝯſtituēs. ⁊ ẜm hoc appe titus eiꝰ nō īheret pͥncipaliter vero finali bono ſꝫ apꝑenti. ⁊ ꝓpter hoc ſine gra gratū faciēte nō pōt eē vera pax: ſed ſolū apparēs. Ad 2ᵐ dd̓ꝫ ꝙ ſicut ph̓s dicit ī. 9. ethi. Ad amicitiā nō ꝑtinet cōcordia in opīonibꝰ: ſꝫ ꝯcordia ī bonis ꝯferētibꝰ ad vitā: ⁊ p̄cipue in magnis: qꝛ diſſentire in aliꝗ­bus paruis qͣſi nō videt̉ eē diſſenſus. ⁊ ꝓpter hoc nihil ꝓ­hibet aliquos charitatē hn̄tes in opīonibus diſſentire: nec hoc repugnat paci: qꝛ opīones ꝑtinēt ad ītellectū ꝗ p̄cedit appetitū ꝗ ꝑ pacē vnit̉. ſil̓r ēt exn̄te ꝯcordia in p̓ncipalibꝰ bonis diſſenſio in aliꝗbus paruis nō ē ꝯͣ charitatē. ꝓcedit eniꝫ talis diſſenſio ex diuerſitate opīonū: dū vnꝰ eſtimat hoc de quo ē diſſenſio ꝑtinere ad illd̓ bonū ī quo ꝯueniūt: ⁊ aliꝰ eſtimat nō ꝑtinere. ⁊ ẜꝫ hoc talis diſſenſio de mīmis ⁊ de opīonibus repugnat ꝗdem paci ꝑfecte in qͣ plena ve­ritas cognoſcet̉ ⁊ oīs appetitus cōplebit̉: non tn̄ repugnat paci imꝑfecte qͣlis habet̉ in via. Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ pax eſt opus iuſtitie īdirecte: inqͣꝫtum.ſ. remouet ꝓhibēs. ſꝫ ē opꝰ charitatis directe: qꝛ ẜm ꝓpriam rōnem charitatis paceꝫ cauſat. ē aūt amor vis vnitiua: vt Dio. dicit. 4. ca. de diui. no. pax aūt ē vnio appetitiuaꝝ īclinationum. Ad quartum ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ pax ſit virtꝰ. Precepta enī nō dant̉ niſi d̓ acti bus virtutū: ſed dant̉ p̄cepta de hn̄do pacē: vt pꝫ Mar. 9. Pacē habete īter vos. ergo pax ē virtus. Pͣ. Nō mere­mur niſi in actibꝰ virtutū: ſꝫ facere pacē ē meritoriū: ẜꝫ il­lud Matth̓. 5. Btī pacifici qm̄ filij dei vocabunt̉. gͦ pax ē virtus. Pͣ. Uitia virtutibꝰ opponunt̉: ſꝫ diſſenſiones q̄ opponunt paci numerant̉ īter vitia: vt pꝫ Gal̓. 5. gͦ pax eſt virtus. Sꝫ ꝯͣ. Uirtꝰ nō ē finis vltimꝰ: ſed via in ip̄m: ſed pax eſt quodammodo finis vltimus: vt Augu. dicit. 19. de ciui. dei. gͦ pax nō ē virtꝰ. Rn̄º. dd̓ꝫ ꝙ ſic̄ ſupra dcm̄ eſt cū oēs actꝰ ſe īuicē ꝯſequunt̉ ẜꝫ eādē rōnē ab agēte ꝓcedē tes: oēs hmōi actꝰ ab vna virtute ꝓcedūt: nec hn̄t ſinguli ſingulas virtutes a ꝗbꝰ ꝓcedant: vt pꝫ in rebꝰ corporalibꝰ. qꝛ enī ignis calefaciēdo liquefacit ⁊ rarefacit: nō ē in igne alia virtus liquefactiua ⁊ alia rarefactiua: ſed omnes actꝰ hos operatur ignis per vnam ſuam virtutem calefactiuā. eū ergo pax cauſetur ex charitate ẜm ipſam rationem di­lectionis dei ⁊ proximi vt oſtenſum eſt: non eſt alia virtus cuius pax ſit actus proprius niſi charitas: ſicut ⁊ de gau­dio dcm̄ eſt. Ad pͥmū ergo dd̓m ꝙ iō p̄ceptum dat̉ de pace hn̄da: qꝛ ē actꝰ charitatis: ⁊ ꝑꝑ hoc ēt ē actus merito­rius. ⁊ iō ponit̉ īter btītudīes q̄ ſūt actꝰ v̓tutis ꝑfecte: vt ſu pra dcm̄ eſt: ponit̉ et īter fructꝰ inqͣꝫtū ē qd̓dā finale bonū ſpūalē dulcedinē hn̄s. Et ꝑ hoc pꝫ ſol̓o ad ſcd̓m. Ad tertiū dd̓m ꝙ vni v̓tuti multa vicia opponunt̉ ẜm diuer­ſos actus eiꝰ: ⁊ ſcd̓m hoc charitati nō ſolum opponit̉ odiū rōne actus dilectionis: ſed ēt accidia vel inuidia rōne gau dij ⁊ diſſenſio ratione pacis. De miſericordia. Queſtio. XXX. Einde cōſiderandum eſt de mīa. Et circa hoc q̄runt̉ qua tuor. Primo vtrū maluꝫ ſit cā mīe ex parte eius cuiꝰ miſeretur. 2º quorum ſit miſereri. 3º vtrum miſericordia ſit virtus. Quarto vtruꝫ ſit maxima vir tutum. Ad primum ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ malum non ꝓprie ſit motiuū ad mīam. Ut.n. ſupra oſtenſum eſt: culpa eſt magis malū qͣꝫ pena: ſꝫ culpa nō eſt ꝓuocatiuū ad miſericordiā: ſed magis ad īdignatio nem. gͦ malū nō eſt mīe ꝓuocatiuū. Pͣ. Ea q̄ ſūt crude­lia ſeu dura vident̉ quēdā exceſſum mali hr̄e. ſꝫ ph̓s dic̄ ī .2. rhetorice: ꝙ duꝝ eſt aliud a miſerabili ⁊ expulſiuū mi­ſeratiōis. ergo malū inqͣꝫtū hmōi nō eſt motiuuꝫ ad miſe­ricordiā. Pͣ. Signa maloꝝ nō vere ſūt mala: ſed ſigna maloꝝ magis ꝓuocāt ad miſericordiā: vt pꝫ per ph̓m i. 2. retorice. Ergo malū nō eſt ꝓprie ꝓuocatiuuꝫ miſericor­die. Sed ꝯͣ eſt qd̓ Damas. dicit in. 2. lib. ꝙ miſericordia eſt ſpēs triſtitie: ſꝫ motiuū ad triſtitiā eſt malū. ergo moti­uum ad mīam eſt malū. Rn̄º. dd̓m ꝙ ſicut Aug. dic̄. 9. de ciui. dei. mīa ē aliene miſerie in nr̄o corde cōpaſſio: qua vtiqꝫ ſi poſſemꝰ ſubuenire cōpellimur. Dicit̉.n. mīa ex eo ꝙ aliquis hꝫ mīam ſuꝑ miſeria alteriꝰ. miſeria aūt felici­tati opponit̉. Eſt aūt de rōne btītudinis ſiue felicitatis vt aliquis potiat̉ eo ꝙ vult ⁊ qd̓ ꝑtinet ad iuſtitiaꝫ. Nā ſicut Aug. dic̄. 13. de tri. Btūs eſt ꝗ habꝫ oīa q̄ vult ⁊ nihil mali vult. ⁊ iō ecōtrario ad miſeriā ꝑtinet vt hō patiat que nō vult. Tripl̓r aūt aliquis vult aliquid. Uno ꝗdē mō appe titu naͣli: ſic̄ oēs hoīes volunt eē ⁊ viuere. Alio mō homo vult aliꝗd per electionē ex aliqͣ p̄meditatōe. Tertio mō homo vult aliꝗd nō ẜm ſe: ſed in cā ſua: puta ꝗ vult comme­dere nociua quodāmodo dicimꝰ eum velle īfirmari. ſic gͦ motiuū mīe eſt tāqͣꝫ ad miſeriā ꝑtinēs. pͦ ꝗdē eſt illud qd̓ ꝯͣriat̉ appetitui naͣli nolenti.ſ. mala corruptiua ⁊ ꝯtriſtan­tia quoꝝ ꝯͣria hoīes naͣl̓r appetūt. vn̄ ph̓s dicit in. 2. rheto rice: Ꝙ mīa eſt triſtitia q̄dā ſuꝑ apparēti malo corruptīo vl̓ ꝯtriſtatiuo. 2º huiuſmōi magis efficiunt ad mīaꝫ ꝓuo cantia ſi ſint ꝯͣ volūtatē electiōis. vn̄ ⁊ ph̓s ibidē dicit: ꝙ il la mala ſūt miſerabilia quoꝝ fortuna eſt cā: puta cū aliqd̓ malū eueniat vn̄ ſperabat̉ bonū. 3º aūt ſūt adhuc magis miſerabilia ſi ſunt ꝯͣ totam volūtatē: puta ſi aliꝗs ſemꝑ ſe­ctatus eſt bona ⁊ eueniūt ei mala. ⁊ iō ph̓s dicit in eodem lib. ꝙ mīa eſt maxīe ſuꝑ malis ei ꝗ indignus patit̉. Ad pͥmū ergo dd̓m ꝙ de rōne culpe eſt ꝙ ſit volūtaria: ⁊ qͣꝫtū ad hoc nō hꝫ rōnē miſerabilis: ſed magis rōnē puniēdi: ſꝫ qꝛ culpa pōt eē aliquo mō pena inqͣꝫtū.ſ. hꝫ aliꝗd ānexum qd̓ eſt ꝯͣ volūtatē peccātis: ẜm hoc pōt hr̄e rōnē miſerabil̓ ⁊ ẜm hoc miſeremur ⁊ cōpatimur peccātibꝰ: ſic̄ Grego. dic̄ in quadā homel. ꝙ vera iuſtitia nō hꝫ dedignatione.ſ. ad pctōres: ſꝫ cōpaſſionē. ⁊ Math̓. 9. dr̄. Uidēs Ieſus turbas miſertus eſt eis: qꝛ erāt vexati ⁊ iacētes ſic̄ oues nō hn̄tes paſtorē. Ad 2ᵐ dd̓m ꝙ qꝛ mīa eſt cōpaſſio miſerie alte­rius: ꝓprie mīa eſt ad alteꝝ: nō aūt ad ſeip̄m: niſi ẜm qͣꝫdā ſil̓itudinē: ſic̄ ⁊ iuſtitia ẜm ꝙ in homīe ꝯſiderant̉ diuerſe partes: vt dr̄ in. j. ethi. Et ſcd̓m hoc dr̄ Eccle. 30. Miſerere aīe tue placēs deo. Sic̄ ergo mīa nō eſt ꝓprie ad ſeip̄m: ſꝫ dolor: puta cū patimur aliꝗd crudele in nobis: ita ēt ſi ſint aliq̄ perſone ita nobis cōiuncte vt ſint quaſi aliꝗd nr̄i: pu­ta filij aut parētes: in eoꝝ malis nō miſeremur: ſꝫ dolemꝰ ſic̄ in vulneribus ꝓprijs: ⁊ ẜm hoc ph̓s dicit ꝙ duꝝ eſt ex­pulſiuū miſeratiōis. Ad tertium dd̓m ꝙ ſic̄ ex ſpe ⁊ me moria bonoꝝ ſequit̉ delectatio: ita ex ſpe ⁊ memoria ma­lorum ſequit̉ triſtitia: nō tn̄ tā vehemens ſic̄ ex ſenſu p̄ſen tium. ⁊ iō ſigna maloꝝ inqͣꝫtū rep̄ſentāt nobis mala miſe rabilia: ſic̄ pn̄tia cōmouēt ad miſerandum. Ad ſecundum ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ defectus nō ſit rō miſerēdi ex ꝑte miſe­rentis. Propriū.n. dei eſt miſereri. vn̄ dicit̉ in p̄s. Miſera tiōes eius ſuꝑ oīa oꝑa eius: ſꝫ in deo nullus eſt defectꝰ. er­go defectꝰ nō pōt eē rō miſerendi. Pͣ. Si defectꝰ eſt rō miſerēdi oꝫ ꝙ illi ꝗ ſunt maxīe ſine defectu: maxīe miſe­rent̉: ſed hoc eſt falſum. dicit.n. ph̓s in. 2. rhetorice: ꝙ ꝗ ex toto perierūt nō miſerent̉. ergo vr̄ ꝙ defectꝰ nō ſit rō mi ſerendi ex ꝑte miſerentis. Pͣ. Suſtinere aliquā ꝯtume liam: ad defectum ꝑtinet: ſed ph̓s dic̄ ibidem ꝙ illi ꝗ ſunt in contumeliatiua diſpoſitione nō miſerentur. gͦ defectus