XXXVII. De diſcordia ſtitia eſt paſſio appetitꝰ ſenſitiui: ſꝫ in ſenſualitate ē pec catū mortale ſꝫ ſolū in rōne: vt pꝫ Aug. 12. de tri. īuidia ē pctm̄ mortale.. In īfantibꝰ pōt pctm̄ mor­tale: ſꝫ in eis pōt īuidia. dicit. n. Aug. in ꝯfeſ. Uidi ego exꝑtus ſum zelantē pueꝝ nōdū loq̄batur ītuebat̉ pal­lidus amaro aſpectu collactaneū ſuū. īuidia eſt pctm̄ mortale.. ptm̄ mortale alicui virtuti ꝯͣriat̉: ſꝫ īui­dia ꝯͣriat alicui virtuti: ſꝫ nemeſi ē q̄dā paſſio: vt pꝫ ph̓m in. 2. rhetorice. īuidia eſt pctm̄ mortale. Sꝫ ꝯͣ eſt quod dicit̉ Iob. 5. Paruulū occidit īuidia. nihil aūt oc cidit ſpūaliter niſi pctm̄ mortale. īuidia eſt pctm̄ morta­le. Rn̄º. dd̓m inuidia ex genere ſuo eſt pctm̄ morta le. genus autē peccati ex obiecto cōſideratur. inuidia autē ẜm rationē ſui obiecti ꝯͣriatur charitati quā eſt vita ani­me ſpiritualis: ẜm illud. i. Ioan. 3. Nos ſcimus qm̄ tranſla ti ſumus de morte ad vitā: qm̄ diligimus fratres. vtriuſqꝫ aūt obiectuꝫ charitatis inuidie eſt bonū ꝓximi: ſꝫ ẜm ꝯͣrium motū. charitas gaudet de bono ꝓximi: inuidia aūt de eodem triſtatur: vt ex ſupra dictis patet. vnde ma­nifeſtū eſt inuidia ex ſuo genere eſt pctm̄ mortale. ſed ſi cut ſupra dictum eſt: in quolibet genere pctī mortalis īue­niunt aliqui imperfecti motus in ſenſualitate exiſtētes ſunt pctā venialia: ſic̄ in gn̄e adulterij pͥmꝰ motꝰ ꝯcupiſce tie. in gn̄e homicidij pͥmꝰ motꝰ ire: ita ēt in gn̄e īuidie īue­niunt̉ aliꝗ pͥmi motꝰ: qn̄qꝫ etiā in viris ꝑfectis: ſunt pctā venialia. Ad pͥᵐ dd̓m motus īuidie ẜꝫ eſt paſſio ſenſualitatis eſt quoddā imꝑfectū in genere actuū huma­noꝝ quoꝝ pͥncipiuꝫ eſt. vnde talis īuidia non eſt pctm̄ mortale. ſil̓is eſt de inuidia paruuloꝝ in ꝗbus non eſt vſus rōnis. vnde patet reſponſio ad 2ᵐ. Ad 3ᵐ dd̓m: inuidia ẜm ph̓m in. 2. rheto. opponit̉ nemeſi mīe: ſꝫ ẜꝫ diuerſa. nam mīe opponitur directe ẜꝫ ꝯͣrietatē pͥncipalis obiecti. inuidus enī triſtat̉ de bono ꝓximi: miſericors aūt triſtat̉ de malo ꝓximi: vn̄ inuidi non ſunt miſericordes ſi cut ibidē dr̄: nec ecōuerſo: ex ꝑte v̓o eiꝰ de cuiꝰ bono triſta tur īuidus opponit̉ īuidia nemeſi. nemeſicꝰ aūt triſtat̉ de bono īdigne agētiū: ſꝫ illd̓ p̄s: zelaui ſuꝑ iniquos pacē pec catorū vidēs. īuidus aūt triſtat̉ de bono eoꝝ ſunt digni. vn̄ patet pͥma contrarietas eſt magis directa qͣꝫ ſecūda. miſericordia autem quedam virtus eſt charitatis pro­pͥus effectus. vn̄ inuidia miſericordie opponit̉ charitati. Ad quartum ſic ꝓceditur. Uidetur inuidia non ſit vitium capitale. Uitia enī capitalia diſtinguuntur contra filias capitalium vitiorū. ſed inuidia eſt filia inanis glorie. dicit.n. ph̓s in. 2. rhetori ce: amatores honoris glorie magis inuident. īuidia eſt viciū capitale.. Uicia capitalia vident̉ eſſe le­uiora qͣꝫ alia ex eis oriunt̉. dic̄. n. Grego. 3. moral̓. Prima vicia decepte mēti quaſi ſub qͣdā rōne ſe īgerunt: ſed ſe­quunt̉ mētē ad oēm inſaniā ꝓtrahūt quaſi beſtiali cla­more mētē cōfundūt: ſed īuidia vr̄ grauiſſimū pctm̄. di­cit. n. Greg. 5. moral̓. Quāuis per oēm viciū qd̓ ꝑpetrat̉ hu mano cordi antiꝗ hoſtis virus īfundit̉: in hac tn̄ neꝗtia to ta ſua viſcera ſerpens cōcutit īprimēde malitie peſtē vo mit. īuidia eſt viciū capitale.. Uidet̉ īcōuene nienter eiꝰ filie aſſignent̉ a Greg. i. moral̓. vbi dic̄ de ī­uidia orit̉ odium: ſuſurratio: detractio: exultatio in aduer ſis ꝓximi afflictio in ꝓſperis: exultatio.n. in aduerſis ximi afflictio in ꝓſperis idē videt̉ qd̓ īuidia: vt expre miſſis pꝫ: iſta debēt poni vt filie īuidie. Sed ꝯͣ eſt auctoritas Grego. 3. moral̓. qui ponit īuidiā viciū capita le: ei p̄dictas filias aſſignat. Rn̄º. dd̓m ſic̄ accidia ē triſtitia de bono ſpūali diuino: ita īuidia eſt triſtitia de bo­ ꝓximi: dcm̄ eſt aūt ſupra accidiā vicium capitale ea rōne: qꝛ ex accidia īpellit̉ ad aliqua facienda: vel vt fu­giat triſtitiam: vel vt triſtitie ſatiſfaciat. vn̄ eadē rōne īui­dia ponit̉ viciū capitale. Ad pͥmū ergo dd̓ꝫ ſic̄. Greg. dic̄ in. 3. moral̓. Capitalia vicia tāta ſibi ꝯiūctiōe ꝯiūgunt vt niſi vnū de altero ꝓferat̉. Prima nāqꝫ ſuꝑbie ſobo les inanis eſt gl̓ia: oppreſſaꝫ mētē corrupit mox inui­diā gignit: qꝛ vani noīs potētiā appetit neꝗs hāc alius adipiſci valeat tabeſcit: eſt ꝯͣ rōnē vicij capital̓ ip̄m ex alio oriat̉: ſꝫ hēat aliquā pͥncipalē rōnē ꝓducendi ex ſe multa gn̄a pctōruꝫ: forte tn̄ ꝓpter hoc inuidia ma nifeſte ex inani gl̓ia naſcit̉ ponit̉ vicium capitale ne­ab Iſidoro in lib. de ſūmo bono: neqꝫ a Caſſiano in li. de ī­ſtitutis cenobioꝝ: Ad 2ᵐ dd̓m ex verbis illis ha bet̉ īuidia ſit maximū pctōruꝫ: ſꝫ qn̄ diabolus īuidia ſuggerit: ad hoc hominē inducit qd̓ ipſe pͥncipal̓r in corde hꝫ: qꝛ ſicut ibi īducit̉ ꝯn̄ter: inuidia diaboli mors introiuit in orbē terraꝝ: eſt tn̄ q̄dam īuidia que īter grauiſſima pec cata cōputat.ſ. inuidētia fraterne gre ẜm aliquis dolet de ipſo augmento gr̄e dei: ſolum de bono ꝓximi: vn̄ po­nit̉ pctm̄ in ſpiritū ſctm̄: qꝛ hāc īuidētiā quodammō īuidet ſpiritui ſctō in ſuis operibus glorificat̉. Ad ter tium dd̓m nūerus filiaꝝ īuidie ſic pōt ſumi: qꝛ in cona­tu inuidie eſt aliꝗd tanqͣꝫ pͥncipiū aliꝗd tanqͣꝫ mediū: et aliquid tanqͣꝫ terminꝰ: pͥncipiū ꝗdem eſt vt aliquis dimi­nuat gl̓iam alteriꝰ vel in occulto: ſic eſt ſuſurratio: vl̓ ma nifeſte. ſic eſt detractio: mediū aūt eſt aliꝗs ītendens diminuere gl̓iam alterius: aut pōt: ſic eſt exultatio ī ad­uerſis: aut pōt: ſic eſt afflictio in ꝓſperis: terminꝰ aūt eſt in ipſo odio: qꝛ ſicut bonum delectat cauſat amoreꝫ: ita triſtitia cauſat odiū: vt ſupra dcm̄ ē: afflictio aūt in ſperis ꝓximi vno eſt ipſa īuidia inqͣꝫtū.ſ. aliꝗs triſtat de ꝓſperis alicꝰ ẜm hn̄t gl̓iam qͣꝫdā. Alio v̓o eſt fi­lia īuidie ẜm ꝓſpera ꝓximi eueniūt ꝯͣ conatū īuidētis nitit̉ impedire: exultatio aūt in aduerſis non eſt directe idē qd̓ īuidia: ſꝫ ex ea ſequit̉. nam ex triſtitia de bono ꝓxi­mi eſt inuidia ſequit̉ exultatio de malo eiuſdē De peccatis opponunt̉ paci.. XXXVII. Einde cōſideranduꝫ eſt de pctīs opponunt̉ paci. Et pͥmo de diſcordia que eſt in corde. Scd̓o de ꝯtentiōe que eſt in ore. Tertio de his pertinent ad opus.ſ. de ſciſmate rixa bello. Circa pͥmū queruntur duo. Primo vtruꝫ diſcordia ſit pctm̄. Se cundo vtrum ſit filia inanis glorie. Ad primum ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ diſcordia ſit pctm̄. Diſcordare.n. ab aliquo ē recedere ab alterius volūtate: ſed hoc vr̄ eſſe pctm̄: qꝛ volūtas ꝓximi eſt regula volūtatis nr̄e: ſꝫ ſola volun­tas diuina. diſcordia eſt pctm̄.. Quicūqꝫ īducit aliquem ad peccādū ip̄e peccat: ſꝫ inducere īter aliquos diſcordiam videt̉ pctm̄. dr̄. n. Act. 23. ſciens Pau lus qꝛ vna pars eſſet ſaduceorum altera phariſeoruꝫ ex clamauit in cōcilio. Uiri fratres ego phariſeus ſum filius phariſeorum: de ſpe de reſurrectione mortuoruꝫ ego iu­dicor. cuꝫ hoc dixiſſet: facta eſt diſſenſio inter phariſeos ſaduceos. ergo diſcordia eſt peccatum.. Pecca­tum p̄cipue mortale in ſanctis viris inuenit: ſed in ſa­ctis viris inuenit̉ diſcordia. dicitur enim Act. 15. Facta ē diſſenſio inter Paulum Barnabam ita vt diſcederent ab inuicem. ergo diſcordia eſt peccatuꝫ maxime mor tale. Sed cōtra eſt ad Gal. 5. diſſenſiōes.i. diſcordie ponuntur inter opera carnis de quibꝰ ſubditur. Qui talia agunt regnum dei non conſequentur: nihil autem exclu­dit a regno dei niſi peccatum mortale. ergo diſcordia eſt peccatum mortale. Rn̄º. dicendum diſcordia con­cordie opponitur: concordia autem: vt ſupra dictum eſt ex charitate cauſatur: inqͣꝫtuꝫ.ſ. charitas multoruꝫ corda