XXXVIII. De contentione 45 cōiungit in aliquid vnū qd̓ eſt pͥncipal̓r ꝗdē bonū diuinuꝫ ſecūdario autē bonū ꝓximi. diſcordia igitur eadeꝫ ratio­ne eſt peccatū: inqͣꝫtuꝫ hmōi cōcordie ꝯͣriat̉: Sed ſciēdū hec ꝯcordia per diſcordiā tollit̉ dupl̓r. vno quidē per ſe. alio vero accidēs. per ſe ꝗdē in humanis actibus motibꝰ dicit̉ eſſe id qd̓ eſt ẜm intētionē. vn̄ per ſe diſcor­dat aliquis a ꝓximo qn̄ ſciēter ex intētione diſſentit a bo­no diuino a ꝓximi bono in quo dꝫ cōſentire: hoc eſt pec catū mortale ex ſuo genere ꝓpter ꝯͣrietatē ad charitate: lꝫ ꝓximi motus huius diſcordie ꝓpter imꝑfectionē actꝰ ſint peccata venialia. per accidēs aūt in humanis actibus cōſi deratur ex hoc aliꝗd eſt p̄ter intentionē. vn̄ intentio aliquoꝝ ſit ad aliquod bonuꝫ qd̓ ꝑtinet ad honorē dei vel vtilitatē ꝓximi: ſꝫ vnus eſtimat hoc eſſe bonū: alius auteꝫ hꝫ ꝯͣriam opinionē: diſcordia tūc eſt per accidēs ꝯͣ bonuꝫ diuinū vel ꝓximi. talis diſcordia non eſt pctm̄: nec repu­gnat charitati: niſi hmōi diſcordia ſit vl̓ errore circa ea que ſunt de neceſſitate ſalutis: vel ꝑtinacia īdebite abibe atur. etiā ſupra dictū eſt cōcordia eſt charitatis effe ctus: eſt vnio voluntatū vnio opinionū. ex quo pꝫ di ſcordia qn̄qꝫ eſt ex peccato vnius tm̄: puta vnꝰ vult bo­nuꝫ cui alius ſciēter reſiſtit. qn̄qꝫ autē eſt pctō vtriuſqꝫ puta vterqꝫ diſentit a bono alterius vterqꝫ diligit bo nuꝫ ꝓpriū. Ad pͥᵐ ergo dd̓m volūtas vniꝰ hoīs ẜꝫ ſe ꝯſiderata eſt regula volūtatis alterius: ſed inqͣꝫtū volū tas ꝓximi inheret volūtati dei ſit ꝯn̄s regula regula­ta ẜm pͥmā regulā. diſcordare a tali volūtate eſt pctm̄ qꝛ per hoc diſcordat̉ a regula diuina. Ad 2ᵐ dd̓m ſic̄ volūtas hoīs adherēs deo eſt q̄dā regula recta a qua pec­catū eſt diſcordare: ita etiā voluntas hoīs deo cōtraria eſt quedā peruerſa regula a qua bonuꝫ eſt diſcordare. facere ergo diſcordiā per quā tollit̉ bona cōcordia: quā charitas facit eſt graue pctm̄. vn̄ dicit̉ ꝓuerb̓. 6. Sex ſunt que odit dn̄s: ſeptimū deteſtat̉ aīa eius: hoc ſeptimū ponit euꝫ ſemīat īter fr̄es diſcordias. ſꝫ cāre diſcordiā quā tollitur mala cōcordia.ſ. ī mala volūtate ē laudabile: hoc lau dabile fuit Paulus poſuit diſſenſionē īter eos erāt cordes ī malo. dn̄s de ſe dicit Mat. x. veni pacē mittere ſꝫ gladiū. Ad 3ᵐ dd̓ꝫ diſcordia que fuit īter Paulū Barnabā fuit per accn̄s per ſe. vterqꝫ enī in tendebat bonū: ſed vni videbat̉ hoc eſſe bonū alij aliud: quod ad defectū humanū ꝑtinebat. enī erat talis con­trouerſia in his que ſunt de neceſſitate ſalutis: qͣꝫuis hoc ipſum fuerit ex diuina prouidentia ordinatuꝫ ꝓpter vtili­tatem inde conſequentem. Ad ſecundum ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ diſcordia ſit filia inanis glorie. Ira enī eſt aliud viciū ab inani gl̓ia: ſed diſcordia videt̉ filia ire ẜm illud ꝓuerb̓. 15. Uir iracūdus ꝓuocat rixas. ergo ē filia inanis glorie.. Aug. dicit ſuꝑ Io. exponens illud qd̓ habet̉ Io. 7. Nōdū erat ſpūs datus. Liuor ſeparat: cha ritas iungit. ſed diſcordia nihil eſt aliud qͣꝫ q̄daꝫ ſeparatio volūtatū. ergo diſcordia ꝓcedit ex liuore.i. inuidia magis qͣꝫ ex inani gloria.. Illud ex quo multa mala oriunt̉ videt̉ eſſe viciū capitale: ſed diſcordia eſt hmōi: qꝛ ſuper il lud Mat. 12. Omne regnuꝫ cōtra ſe diuiſuꝫ deſolabit̉: dic̄ Hiero. Quomodo ꝯcordia parue res creſcūt: ſic diſcordia maxime dilabunt̉. ergo ipſa diſcordia dꝫ poni viciū capita le magis qͣꝫ filia īanis glorie. Sed ꝯͣ eſt auctoritas Gre. z. moral̓. Rn̄º. dd̓m diſcordia īportat qͣꝫdā diſgrega tionē voluntatū: inqͣꝫtuꝫ.ſ. voluntas vniꝰ ſtat in vno: vo­luntas alicuiꝰ alterius ſtat in altero. aūt volūtas alicu­ius in ꝓprio ſiſtat ꝓuenit ex hoc aliꝗs ea que ſūt ſua p̄­fert his que ſunt alioꝝ: qd̓ inordinate ſit ꝑtinet ad ſuꝑ­biam inanē gloriā. ideo diſcordia per qua vnuſꝗſqꝫ ſeꝗ tur quod ſuū eſt recedit ab eo qd̓ eſt alterius ponitur fi­lia inanis glorie. Ad pͥᵐ ergo dd̓m rixa eſt ideꝫ qd̓ diſcordia. nam rixa cōſiſtit in exteriori opere. vn̄ ꝯuenien­ter cauſat̉ ab ira que mouet aīuꝫ ad nocendū ꝓximo. ſꝫ di ſcordia cōſiſtit in diſiunctione motuū volūtatis quā facit ſuꝑbia vel inanis gloria ratione dicta. Ad 2ᵐ dd̓m: in diſcordia conſideratur quid vt terminus a quo: hoc eſt receſſus a voluntate alterius. qͣꝫtum ad hoc cauſatur ex inuidia. cōſideratur etiā quid vt terminus ad queꝫ: hoc ē acceſſus ad id quod eſt ſibi propriū. qͣꝫtuꝫ ad hoc cauſat̉ ex inani gloria. quia in quolibet motu terminus ad queꝫ eſt potior termino a quo. finis eniꝫ eſt potior pͥncipio: potiꝰ ponit̉ diſcordia filia īanis glorie qͣꝫ inuidie: licet ex vtraqꝫ oriri poſſit ẜm diuerſas ratiōes: vt dictū eſt. Ad 3ᵐ dd̓ꝫ: ideo concordia magne res creſcunt per diſcordiam di­labuntur: quia virtus qͣꝫto eſt magis vnita tāto eſt fortior per ſeparationē diminuitur: vt dicitur in libro de cauſis. vn̄ pꝫ per hoc pertinet ad propriuꝫ effectū diſcordie que eſt diuiſio voluntatum: non autem pertinet ad originem diuerſorum viciorum a diſcordia per quod habeat ratio­nem vicij capitalis. De contentione. Queſtio XXXVIII. Einde conſiderādū ē de cōtētio­ne. Et circa hoc querū­tur duo. vtrū ꝯtentio ſit pctm̄ morta le.. vtrū ſit filia inanis glorie. Ad primum ſic ꝓcedit̉. Ui­det̉ cōtentio ſit pctm̄ mortale. Pctm̄ eniꝫ morta­le in viris ſpūalibus non īuenit̉: in ꝗbus tn̄ inuenitur con­tentio: ẜꝫ illud Luc. 22. eſt ꝯtentio īter diſcipulos Ie ſu ꝗs eoꝝ eēt maior. contentio ē pctm̄ mortale.. Nulli bn̄ diſpoſito dꝫ placere pctm̄ mortale in ꝓximo. ſꝫ dicit apl̓s ad Phil̓.. Quidā ex ꝯtentione xp̄m annūciant poſtea ſubdit: in hoc gaudeo: ſꝫ gaudebo. ꝯtētio eſt pctm̄ mortale.. Cōtingit aliꝗ vel in iudicio vel in diſputatōe ꝯtendūt aliquo aīo malignādi: ſꝫ potiꝰ in tēdētes ad bonū: ſic̄ illi ꝯͣ hereticos diſputādo ꝯtendūt. vn̄ ſuꝑ illd̓ pͥº Reg. 4. Accidit qͣdā die ⁊c̄. dic̄ Glo. Catholi­ci ꝯͣ hereticos ꝯtētōe cōmouēt: niſi pͥꝰ ad certamē cōuo cent̉. ꝯtentio ē pctm̄ mortale.. Iob videt̉ d̓o cōtēdiſſe: ẜm illud Iob. 39. Nūꝗd cōtēdit deo faci le conueſcit. tn̄ Iob peccauit mortal̓r: qꝛ dn̄s de eo di cit. eſtis locuti recte corā me ſic̄ ſeruꝰ meꝰ Iob vt ha­bet̉ Iob vlti. ꝯtētio ſemꝑ ē pctm̄ mortale. Sꝫ ꝯͣ ē ꝯͣriat̉ p̄cepto apl̓i dicit. 2. ad Thimo. 2. Noli v̓bis con tēdere. Gal̓. 5. Cōtētio nūerat̉ īter oꝑa carnis agunt regnū dei poſſidebūt: vt ibidē dr̄: ſꝫ qd̓ exexcludit a regno dei: qd̓ ꝯͣriat̉ p̄cepto ē pctm̄ mortale. contētio eſt pctm̄ mortale. Rn̄º. dd̓m ꝯtendere ē ꝯͣ aliquē tende re. vn̄ ſic̄ diſcordia ꝯͣrietatē qͣꝫdā īportat in volūtate: ita tentio ꝯͣrietatē quādā īportat in locutōe. ꝓpter hoc etiā or̄o alicuiꝰ ꝯͣria ſe diffundit vocat̉ cōtētio ponit̉ vnꝰ color retoricꝰ a Tullio dic̄: Cōtētio ē ex ꝯͣrijs rebus or̄o efficit̉: hoc pacto: hꝫ aſſentatio.i. adulatio iocūda p̓nci­pia: eadē exitꝰ amariſſimos affert. ꝯͣrietas āt locutiōis p̄t attēdi dupl̓r. Unoº qͣꝫtū ad ītētionē ꝯtēdētis. Alioº qͣꝫtū admodū. in ītētiōe ꝗdeꝫ ꝯſiderādū ē vtꝝ aliꝗs ꝯͣriat̉ veri tati qd̓ ē vituꝑabile: vel falſitati: qd̓ ē laudabile. in aūt ꝯſiderādū ē vtrū talis modus ꝯͣriandi ꝯueniat ꝑſonis negocijs: qꝛ hoc ē laudabile. vn̄ Tulliꝰ dicit in. 2. rhetorice contentio eſt or̄o alicuius ad confirmandum confutā dum accomodata: vel excedat conuenientiam perſonarū negociorum. ſic contentio eſt vituperabilis. ſi ergo ac­cipiatur contentio ẜm importat impugnationē verita­tis inordinatum modum: ſic eſt peccatuꝫ mortale. hoc modo diffinit Ambroſiꝰ contentionem dicens. Contentio