Qō XXXVII. De diſcordia ſtitia eſt paſſio appetitꝰ ſenſitiui: ſꝫ in ſenſualitate nō ē pec catū mortale ſꝫ ſolū in rōne: vt pꝫ ꝑ Aug. 12. de tri. gͦ īuidia nō ē pctm̄ mortale. ¶ Pͣ. In īfantibꝰ nō pōt eē pctm̄ mortale: ſꝫ in eis pōt eē īuidia. dicit. n. Aug. in pͦ ꝯfeſ. Uidi ego ⁊ exꝑtus ſum zelantē pueꝝ nōdū loq̄batur ⁊ ītuebat̉ pallidus amaro aſpectu collactaneū ſuū. gͦ īuidia nō eſt pctm̄ mortale. ¶ Pͣ. Oē ptm̄ mortale alicui virtuti ꝯͣriat̉: ſꝫ īuidia nō ꝯͣriat alicui virtuti: ſꝫ nemeſi q̄ ē q̄dā paſſio: vt pꝫ ꝑ ph̓m in. 2. rhetorice. gͦ īuidia nō eſt pctm̄ mortale. ¶ Sꝫ ꝯͣ eſt quod dicit̉ Iob. 5. Paruulū occidit īuidia. nihil aūt oc cidit ſpūaliter niſi pctm̄ mortale. gͦ īuidia eſt pctm̄ mortale. ¶ Rn̄º. dd̓m ꝙ inuidia ex genere ſuo eſt pctm̄ morta le. genus autē peccati ex obiecto cōſideratur. inuidia autē ẜm rationē ſui obiecti ꝯͣriatur charitati ꝑ quā eſt vita anime ſpiritualis: ẜm illud. i. Ioan. 3. Nos ſcimus qm̄ tranſla ti ſumus de morte ad vitā: qm̄ diligimus fratres. vtriuſqꝫ aūt obiectuꝫ ⁊ charitatis ⁊ inuidie eſt bonū ꝓximi: ſꝫ ẜm ꝯͣrium motū. nā charitas gaudet de bono ꝓximi: inuidia aūt de eodem triſtatur: vt ex ſupra dictis patet. vnde manifeſtū eſt ꝙ inuidia ex ſuo genere eſt pctm̄ mortale. ſed ſi cut ſupra dictum eſt: in quolibet genere pctī mortalis īueniunt aliqui imperfecti motus in ſenſualitate exiſtētes ꝙ ſunt pctā venialia: ſic̄ in gn̄e adulterij pͥmꝰ motꝰ ꝯcupiſce tie. ⁊ in gn̄e homicidij pͥmꝰ motꝰ ire: ita ēt in gn̄e īuidie īueniunt̉ aliꝗ pͥmi motꝰ: qn̄qꝫ etiā in viris ꝑfectis: qͥ ſunt pctā venialia. ¶ Ad pͥᵐ gͦ dd̓m ꝙ motus īuidie ẜꝫ ꝙ eſt paſſio ſenſualitatis eſt quoddā imꝑfectū in genere actuū humanoꝝ quoꝝ pͥncipiuꝫ eſt rō. vnde talis īuidia non eſt pctm̄ mortale. ⁊ ſil̓is eſt rō de inuidia paruuloꝝ in ꝗbus non eſt vſus rōnis. vnde patet reſponſio ad 2ᵐ. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m: ꝙ inuidia ẜm ph̓m in. 2. rheto. opponit̉ ⁊ nemeſi ⁊ mīe: ſꝫ ẜꝫ diuerſa. nam mīe opponitur directe ẜꝫ ꝯͣrietatē pͥncipalis obiecti. inuidus enī triſtat̉ de bono ꝓximi: miſericors aūt triſtat̉ de malo ꝓximi: vn̄ inuidi non ſunt miſericordes ſi cut ibidē dr̄: nec ecōuerſo: ex ꝑte v̓o eiꝰ de cuiꝰ bono triſta tur īuidus opponit̉ īuidia nemeſi. nemeſicꝰ aūt triſtat̉ de bono īdigne agētiū: ſꝫ illd̓ p̄s: zelaui ſuꝑ iniquos pacē pec catorū vidēs. īuidus aūt triſtat̉ de bono eoꝝ q̄ ſunt digni. vn̄ patet ꝙ pͥma contrarietas eſt magis directa qͣꝫ ſecūda. miſericordia autem quedam virtus eſt ⁊ charitatis propͥus effectus. vn̄ inuidia miſericordie opponit̉ ⁊ charitati. Ad quartum ſic ꝓceditur. Uidetur ꝙ inuidia non ſit vitium capitale. Uitia enī capitalia diſtinguuntur contra filias capitalium vitiorū. ſed inuidia eſt filia inanis glorie. dicit.n. ph̓s in. 2. rhetori ce: ꝙ amatores honoris ⁊ glorie magis inuident. gͦ īuidia nō eſt viciū capitale. ¶ Pͣ. Uicia capitalia vident̉ eſſe leuiora qͣꝫ alia q̄ ex eis oriunt̉. dic̄. n. Grego. 3. moral̓. Prima vicia decepte mēti quaſi ſub qͣdā rōne ſe īgerunt: ſed q̄ ſequunt̉ dū mētē ad oēm inſaniā ꝓtrahūt quaſi beſtiali clamore mētē cōfundūt: ſed īuidia vr̄ eē grauiſſimū pctm̄. dicit. n. Greg. 5. moral̓. Quāuis per oēm viciū qd̓ ꝑpetrat̉ hu mano cordi antiꝗ hoſtis virus īfundit̉: in hac tn̄ neꝗtia to ta ſua viſcera ſerpens cōcutit ⁊ īprimēde malitie peſtē vo mit. gͦ īuidia nō eſt viciū capitale. ¶ Pͣ. Uidet̉ ꝙ īcōuene nienter eiꝰ filie aſſignent̉ a Greg. i. moral̓. vbi dic̄ ꝙ de īuidia orit̉ odium: ſuſurratio: detractio: exultatio in aduer ſis ꝓximi ⁊ afflictio in ꝓſperis: exultatio.n. in aduerſis ꝓ ximi ⁊ afflictio in ꝓſperis idē videt̉ eē qd̓ īuidia: vt expre miſſis pꝫ: gͦ nō iſta debēt poni vt filie īuidie. ¶ Sed ꝯͣ eſt auctoritas Grego. 3. moral̓. qui ponit īuidiā viciū capita le: ⁊ ei p̄dictas filias aſſignat. ¶ Rn̄º. dd̓m ꝙ ſic̄ accidia ē triſtitia de bono ſpūali diuino: ita īuidia eſt triſtitia de bonō ꝓximi: dcm̄ eſt aūt ſupra accidiā eē vicium capitale ea rōne: qꝛ ex accidia hō īpellit̉ ad aliqua facienda: vel vt fugiat triſtitiam: vel vt triſtitie ſatiſfaciat. vn̄ eadē rōne īuidia ponit̉ viciū capitale. ¶ Ad pͥmū ergo dd̓ꝫ ꝙ ſic̄. Greg. dic̄ in. 3. moral̓. Capitalia vicia tāta ſibi ꝯiūctiōe ꝯiūgunt vt nō niſi vnū de altero ꝓferat̉. Prima nāqꝫ ſuꝑbie ſobo les inanis eſt gl̓ia: q̄ dū oppreſſaꝫ mētē corrupit mox inuidiā gignit: qꝛ dū vani noīs potētiā appetit neꝗs hāc alius adipiſci valeat tabeſcit: nō eſt gͦ ꝯͣ rōnē vicij capital̓ ꝙ ip̄m ex alio oriat̉: ſꝫ ꝙ nō hēat aliquā pͥncipalē rōnē ꝓducendi ex ſe multa gn̄a pctōruꝫ: forte tn̄ ꝓpter hoc ꝙ inuidia ma nifeſte ex inani gl̓ia naſcit̉ nō ponit̉ vicium capitale neab Iſidoro in lib. de ſūmo bono: neqꝫ a Caſſiano in li. de īſtitutis cenobioꝝ: ¶ Ad 2ᵐ dd̓m ꝙ ex verbis illis nō ha bet̉ ꝙ īuidia ſit maximū pctōruꝫ: ſꝫ ꝙ qn̄ diabolus īuidia ſuggerit: ad hoc hominē inducit qd̓ ipſe pͥncipal̓r in corde hꝫ: qꝛ ſicut ibi īducit̉ ꝯn̄ter: inuidia diaboli mors introiuit in orbē terraꝝ: eſt tn̄ q̄dam īuidia que īter grauiſſima pec cata cōputat.ſ. inuidētia fraterne gre ẜm ꝙ aliquis dolet de ipſo augmento gr̄e dei: nō ſolum de bono ꝓximi: vn̄ ponit̉ pctm̄ in ſpiritū ſctm̄: qꝛ ꝑ hāc īuidētiā hō quodammō īuidet ſpiritui ſctō ꝗ in ſuis operibus glorificat̉. ¶ Ad ter tium dd̓m ꝙ nūerus filiaꝝ īuidie ſic pōt ſumi: qꝛ in conatu inuidie eſt aliꝗd tanqͣꝫ pͥncipiū ⁊ aliꝗd tanqͣꝫ mediū: et aliquid tanqͣꝫ terminꝰ: pͥncipiū ꝗdem eſt vt aliquis diminuat gl̓iam alteriꝰ vel in occulto: ⁊ ſic eſt ſuſurratio: vl̓ ma nifeſte. ⁊ ſic eſt detractio: mediū aūt eſt ꝙ aliꝗs ītendens diminuere gl̓iam alterius: aut pōt: ⁊ ſic eſt exultatio ī aduerſis: aut nō pōt: ⁊ ſic eſt afflictio in ꝓſperis: terminꝰ aūt eſt in ipſo odio: qꝛ ſicut bonum delectat ⁊ cauſat amoreꝫ: ita triſtitia cauſat odiū: vt ſupra dcm̄ ē: afflictio aūt in ꝓ ſperis ꝓximi vno mō eſt ipſa īuidia inqͣꝫtū.ſ. aliꝗs triſtat de ꝓſperis alicꝰ ẜm ꝙ hn̄t gl̓iam qͣꝫdā. Alio v̓o mō eſt filia īuidie ẜm ꝙ ꝓſpera ꝓximi eueniūt ꝯͣ conatū īuidētis ꝗ nitit̉ impedire: exultatio aūt in aduerſis non eſt directe idē qd̓ īuidia: ſꝫ ex ea ſequit̉. nam ex triſtitia de bono ꝓximi q̄ eſt inuidia ſequit̉ exultatio de malo eiuſdē ¶ De peccatis q̄ opponunt̉ paci. Qō. XXXVII. Einde cōſideranduꝫ eſt de pctīs q̄ opponunt̉ paci. Et pͥmo de diſcordia que eſt in corde. Scd̓o de ꝯtentiōe que eſt in ore. Tertio de his ꝗ pertinent ad opus.ſ. de ſciſmate rixa ⁊ bello. ¶ Circa pͥmū queruntur duo. Primo vtruꝫ diſcordia ſit pctm̄. Se cundo vtrum ſit filia inanis glorie. Ad primum ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ diſcordia nō ſit pctm̄. Diſcordare.n. ab aliquo ē recedere ab alterius volūtate: ſed hoc nō vr̄ eſſe pctm̄: qꝛ volūtas ꝓximi nō eſt regula volūtatis nr̄e: ſꝫ ſola voluntas diuina. gͦ diſcordia nō eſt pctm̄. ¶ Pͣ. Quicūqꝫ īducit aliquem ad peccādū ⁊ ip̄e peccat: ſꝫ inducere īter aliquos diſcordiam nō videt̉ eē pctm̄. dr̄. n. Act. 23. ꝙ ſciens Pau lus qꝛ vna pars eſſet ſaduceorum ⁊ altera phariſeoruꝫ ex clamauit in cōcilio. Uiri fratres ego phariſeus ſum filius phariſeorum: de ſpe ⁊ de reſurrectione mortuoruꝫ ego iudicor. ⁊ cuꝫ hoc dixiſſet: facta eſt diſſenſio inter phariſeos ⁊ ſaduceos. ergo diſcordia nō eſt peccatum. ¶ Pͣ. Peccatum p̄cipue mortale in ſanctis viris nō inuenit: ſed in ſactis viris inuenit̉ diſcordia. dicitur enim Act. 15. Facta ē diſſenſio inter Paulum ⁊ Barnabam ita vt diſcederent ab inuicem. ergo diſcordia nō eſt peccatuꝫ ⁊ maxime mor tale. ¶ Sed cōtra eſt ꝙ ad Gal. 5. diſſenſiōes.i. diſcordie ponuntur inter opera carnis de quibꝰ ſubditur. Qui talia agunt regnum dei non conſequentur: nihil autem excludit a regno dei niſi peccatum mortale. ergo diſcordia eſt peccatum mortale. ¶ Rn̄º. dicendum ꝙ diſcordia concordie opponitur: concordia autem: vt ſupra dictum eſt ex charitate cauſatur: inqͣꝫtuꝫ.ſ. charitas multoruꝫ corda