Qō CXXXVI. De patientia vnde latine hoc viciū pōt noīari ꝯſumptio. ¶ Ad pͥᵐ ergo dd̓m ꝙ magnificētia dicit̉ eē eo ꝙ facit magnū opus. nō aūt ex eo ꝙ in ſumptu excedat ꝓportionē oꝑis. hoc.n. ꝑtinet ad viciū qd̓ opponit̉ paruificētie. ¶ Ad 2ᵐ dd̓ꝫ ꝙ idē viciū ꝯͣriat̉ v̓tuti q̄ ē in medio ⁊ ꝯͣrio vicio. ſic ergo viciuꝫ ꝯſūptiōis opponit̉ paruificētie in eo ꝙ excedit in ſumptu oꝑis dignitatē expediēs multa vbi pauca oporteret expēdere. opponit̉ aūt magnificētie ex parte oꝑis magni: qd̓ p̄cipue intēdit magnificus inqͣꝫtū.ſ. vbi oꝫ multa expēdere nihil aūt parū expēdit. ¶ Ad 3ᵐ dd̓ꝫ ꝙ ꝯſūptor ex ipſa ſpē actꝰ opponit̉ paruifico inqͣꝫtū trāſcendit regulā rōnis a qͣ ꝑuificus deficit. nihil tn̄ ꝓhibet qn̄ hoc ad finē alteriꝰ vicij ordinet̉: puta inanis gl̓ie vel cuiuſcūqꝫ alterius. ¶ De patiētia. Qō CXXXVI. Einde conſiderādū eſt de patientia. ¶ Et circa hoc querūt̉ ꝗnqꝫ. Primo vtruꝫ patientia ſit v̓tus. S d̓o vtꝝ ſit maxima virtutū. Tertio vtrum poſſit haberi ſine gratia. Quarto vtꝝ ſit ꝑs fortitudinis. Qui to vtrū ſit idem cū longanimitate. Ad primum ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ patiētia non ſit v̓tꝰ. Uirtutes.n. ꝑfectiſſime ſūt in patria: vt Aug. dicit in. 14. de trini. ſꝫ ibi nō eſt patiētia: qꝛ nulla ſunt ibi mala tolerāda: ẜm illud Iſa. 49. ⁊ Apoc. 21. Nō eſuriēt neqꝫ ſitiēt: ⁊ nō ꝑcutiet eos eſtus neqꝫ ſol. gͦ patiētia nō ē v̓tus. ¶ Pͣ. Nulla v̓tꝰ in malis pōt īueniri: qꝛ v̓tus ē q̄ bonū facit habētē: ſꝫ patiētia qn̄qꝫ in malis hoībꝰ inuenit̉: ſicut pꝫ in auaris ꝗ multa mala patiēter tolerant vt pecunias ꝯgregēt: ẜm illud Eccl̓iaſtes. 5. Cūctis diebus vite ſue comedit in tenebris ⁊ in curis multis ⁊ in erūna atqꝫ triſtitia. ergo patiētia nō eſt v̓tus. ¶ Pͣ. Fructꝰ a v̓tutibus differūt: vt ſupra habitū eſt: ſed patiētia ponit̉ inter fructꝰ: vt pꝫ ad Gal̓. j. ergo patiētia nō ē v̓tꝰ. ¶ Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ Aug. dicit in lib. de patiētia: Uirtꝰ animi que patiētia dici tur tā magnū dei donū eſt: vt etiā ipſiꝰ qui nobis eā largitur patiētia p̄dicet̉. ¶ Rn̄º. dd̓ꝫ ꝙ ſicut dictū ē ſupra virtutes morales ordinant̉ ad bonū inqͣꝫtū cōſeruant bonuꝫ rōnis ꝯͣ īpetus paſſionū. inter alias autē paſſiones triſtitia efficax eſt ad īpediēdū bonū rōnis: ſꝫ illud. 2. ad Corin. 7. Seculi triſtitia mortē operat̉: ⁊ Eccl̓. 30. Multos occidit triſtitia ⁊ nō eſt vtilitas in illa. vn̄ neceſſe eſt hr̄e aliquam v̓tutē per quā bonū rōnis ꝯſeruet̉ ꝯtra triſtitiā: ne.ſ. rō tri ſtitie ſuccūbat. hoc aūt facit patiētia. Un̄ Aug. dicit in lib. de patiētia: ꝙ patiētia hoīs eſt qua mala equo animo tole ramꝰ.i. ſine ꝑturbatiōe triſtitie ne aīo iniquo bona deſera mus ꝑ que ad meliora ꝑueniamꝰ. vn̄ manifeſtū eſt patien tiā eē v̓tutē. ¶ Ad pͥᵐ ergo dd̓m ꝙ v̓tutes morales nō remanēt ẜm eūdē actū in patria quē habēt in via.ſ. ꝑ cōpara tionē ad bona pn̄tis vite que nō remanebūt in patria: ſed ꝑ cōparationē ad finē qui erit in patria: ſic̄ iuſtitia nō erit in patria circa emptiōes ⁊ vēditiones ⁊ alia que ꝑtinēt ad pn̄tē vitā: ſꝫ in hoc qd̓ eſt ſubditū eſſe deo. ſil̓r actꝰ patiētie in patria nō erit in ſuſtinēdo aliqua: ſꝫ in fruitiōe bonoruꝫ in que ꝑuenire volebamꝰ patiēdo. Un̄ Augu. dicit in. 14. de ciui. dei: ꝙ in patria nō erit ipſa patiētia que neceſſaria nō eſt niſi vbi tolerāda ſunt mala: ſed eternū erit id quo ꝑ patiētiā ꝑuenit̉. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m ꝙ ſicut Aug. dicit in li. de patiētia. patiētes ꝓprie dicunt̉ qui malūt mala nō cōmittēdo fere qͣꝫ nō ferēdo cōmittere. in illis aūt qui mala ſuſtinēt vt mala faciāt: nec mirāda nec laudāda eſt patiētia que nulla ē. ſꝫ mirāda duricia: negāda patiētia. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m: ꝙ ſicut ſupra dictū eſt fructꝰ in ſui rōne īportat quādam delectationē. ſunt aūt oꝑationes v̓tutū delectabiles ẜꝫ ſeipſas: vt dicit̉ in pͦ ethi. Cōſuetū eſt aūt vt noīe virtutis etiā virtutū actꝰ ſignificent̉. ⁊ ideo patiētia qͣꝫtū ad ha bitū ponit̉ v̓tus. qͣꝫtū aūt ad delectationē quaꝫ hꝫ in actu ponit̉ fructus: ⁊ p̄cipue qͣꝫtuꝫ ad hoc ꝙ per patiētiā anim p̄ſeruatur ne obruatur triſtitia. Ad ſecundum ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ patientia ſit potiſſima v̓tutū. Id enī qd̓ ē ꝑfectū eſt potiſſimū in vnoquoqꝫ gn̄e: ſed patiētia hꝫ opꝰ ꝑfectū: vt dr̄ Iaco. pͦ. ergo patiētia eſt potiſſima virtutum. ¶ Pͣ. Oēs v̓tutes ad bonū aīe ordinant̉: ſꝫ hoc p̄cipue videt̉ ꝑtinere ad patientiā. Dicit̉ enī Luc. 21. In patiētia ve ſtra poſſidebitis aīas veſtras. gͦ patiētia ē maxīa virtutuꝫ. ¶ Pͣ. Illd̓ qd̓ ē ꝯſeruatiuū ⁊ cā alioꝝ vr̄ potiꝰ eē. ſed ſicut Greg. dic̄ in qͣdā homel̓. Patiētia ē radix ⁊ cuſtos omniū v̓tutū. gͦ patiētia ē maxīa v̓tutū. ¶ Sꝫ ꝯͣ ē ꝙ nō enumeratur īter qͣttuor v̓tutes qͣs Greg. 22. moral̓. ⁊ Aug. in lib. de moribꝰ eccl̓ie vocāt pͥncipales. ¶ Rn̄º. dd̓ꝫ ꝙ v̓tutes ẜꝫ ſuā rōnē ordinant̉ ad bonū. eſt.n. v̓tus q̄ facit bonū habentē ⁊ opꝰ eius bonū reddit: vt dicit̉ ī. 2. ethi. vn̄ oꝫ ꝙ tāto pͥncipalior ſit v̓tꝰ ⁊ potior quāto magis ⁊ directiꝰ ordīat in bonū. directiꝰ aūt ad bonū ordināt hoīeꝫ v̓tutes q̄ ſunt cōſtitutiue boni qͣꝫ ille que ſūt īpeditiue eoꝝ q̄ abducūt a bono: ⁊ ſicut īter eas q̄ ſūt ꝯſtitutiue boni tāto aliqͣ potior eſt quāto in maiori bono ſtatuit hoīeꝫ: ſicut: fides: ſpes: ⁊ charitas qͣꝫ prudentia ⁊ iuſtitia: ita ⁊ inter illas que ſunt impeditiue retrahētiū a bono tāto aliqua eſt potior quāto id qd̓ ab ea īpedit̉ magis a bono retrahit. plus aūt a bonō retrahunt ꝑicula mortis circa q̄ eſt fortitudo: vel delectationes tactus circa q̄ eſt tēperantia qͣꝫ q̄uis aduerſa cir ca q̄ eſt patiētia. ⁊ iō patiētia nō ē potiſſima virtutū. ſꝫ deficit non ſolū a virtutibꝰ theologicis ⁊ prudentia ⁊ iuſtitia q̄ directe ſtatuunt hoīem in bono: ſꝫ ēt a fortitudīe ⁊ temperantia q̄ retrahunt a maioribꝰ īpedimentis. ¶ Ad pͥᵐ dd̓ꝫ ꝙ patientia dr̄ habere opus ꝑfectū in aduerſis tolera dis ex ꝗbus pͦ ꝓcedit triſtitia qua moderat̉ patientia. 2º ira quā moderat̉ māſuetudo. 3º odiuꝫ qd̓ tollit charitas. 4º iniuſtū nocumentū qd̓ ꝓhibet iuſtitia. tollere.n. p̓nci piū vniuſcuiuſqꝫ eſt ꝑfectius. nec tn̄ ſeꝗtur ſi in hoc patiētia eſt ꝑfectior ꝙ ſit ꝑfectior ſimpl̓r. ¶ Ad 2ᵐ dd̓ꝫ ꝙ poſ ſeſſio īportat ꝗetū dn̄ium: ⁊ iō ꝑ patiētiā dr̄ homo ſuā aīaꝫ poſſidere inqͣꝫtuꝫ radicitus euellit paſſiones aduerſitatu ꝗbus aīa inquietatur. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m: ꝙ patientia dr̄ eē ra dix ⁊ cuſtos oīum virtutū non qͣſi directe eas cauſando ⁊ ꝯſeruādo ſꝫ ſolū remouēdo ꝓhibēs. Ad tertium ſi ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ patientia poſſit haberi ſine gr̄a. Id.n. ad qd̓ rō magis īclinat magis pōt īplere rōnalis creatura: ſꝫ magis eſt rōnabile ꝙ aliꝗs patiat̉ mala ꝓpter bonū qͣꝫ ꝓpter malū. aliꝗ aūt patiunt̉ mala ꝓpter malū ex ꝓpria v̓tute ſine auxilio gr̄e. dic̄. n. Aug. in lib. de patientia. ꝙ multa in laboribus ⁊ doloribus ſuſtinēt hoīes ꝓpter ea q̄ vitioſe diligūt. gͦ multo magis hō pōt mala ſuſtinere ꝓpter bonū: qd̓ eſt vere patiētē eſſe preter auxiliū gr̄e. ¶ Pͣ. Aliꝗ nō exn̄tes in ſtatu gr̄e magis abhorrent mala vitioꝝ qͣꝫ corꝑalia mala. vnde ꝗdam gētiliū legunt̉ multa mala toleraſſe ne patriā ꝓderēt: aut aliꝗd aliud īhoneſtū ꝯmitterent. ſed hoc eſt vere patientē eſſe. gͦ vr̄ ꝙ patientia poſſit haberi abſqꝫ auxilio gr̄e. ¶ Pͣ. Manifeſte apparet ꝙ aliꝗ ꝓpter ſanita tē corꝑis recuperandā grauia q̄dā ⁊ amara patiunt̉. ſalus aūt aīe non eſt minus appetibilis qͣꝫ ſanitas corporis. gͦ pa ri rōne ꝓ ſalute aīe pōt aliꝗs multa mala ſuſtinere qd̓ eſt vere patientē eē abſqꝫ auxilio gr̄e. ¶ Sꝫ ꝯͣ eſt qd̓ dr̄ ī p̄s. Ab ipſo.ſ. deo patientia mea. ¶ Rn̄º. dd̓ꝫ ꝙ ſicut Aug. di cit in li. de patiētia: Uia deſiderioꝝ facit tolerātiā laboꝝ ⁊ dolorum ⁊ nemo niſi pro eo quod delectat ſponte ſuſcipit ferre qd̓ cruciat. ⁊ huius rō ē: qꝛ triſtitiā ⁊ dolorē ẜm ſe abhorret aīus. vnde nunqͣꝫ eligeret eā pati ꝓpter ſe ſed ſo lū ꝓpter finē. gͦ videt̉ ꝙ illud bonū ꝓpter qd̓ aliquis vult
zum Hauptmenü