Qō. CXXXVII. De perſeuerātia 133 pati mala ſit magis volitū ⁊ amatū qͣꝫ illud bonū cuiꝰ pͥua tio īgerit dolorē queꝫ patiēter toleramꝰ. ꝙ āt aliꝗs p̄ferat bonū gr̄e oībꝰ naͣlibꝰ bonis ex quoꝝ amiſſione pōt dolor cauſari: ꝑtinet ad charitatē q̄ diligit deū ſuꝑ oīa. vn̄ manifeſtū ē ꝙ patiētia ẜꝫ ꝙ ē virtus a charitate cauſat̉: ſꝫ illud .i. ad Cor. 13. charitas patiēs ē. manifeſtū ē aūt ꝙ charitas nō pōt hr̄i niſi ꝑ gr̄aꝫ: ſꝫ illud ad Ro. 5. Charitas dei diffuſa ē in cordibꝰ nr̄is ꝑ ſpm̄ ſcm̄ ꝗ datꝰ ē nobis. vn̄ pꝫ ꝙ patiē tia nō pōt hr̄i ſine auxilio gr̄e. ¶ Ad pͥmū gͦ dd̓m ꝙ in naͣ hūana ſi eēt ītegra p̄ualeret inclinatio rōnis. ſꝫ in naͣ corru pta p̄ualet īclinatio ꝯcupiſcētie q̄ ī hoīe dn̄atur. ⁊ iō ꝓnior ē hō ad ſuſtinēdū mala ī ꝗbꝰ ꝯcupiſcētia delectat̉ pn̄tial̓r qͣꝫ tolerare mala ꝓpter bona futura q̄ ẜm rōnē appetunt̉. qd̓ tn̄ ꝑtinet ad verā patiētiā. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m: ꝙ bonū poli tice v̓tutis ꝯmēſuratuꝫ ē naͣe hūane. ⁊ iō abſqꝫ auxilio gr̄e gratū faciētis pōt volūtas hūana ī illud tendere: licet non abſqꝫ auxilio gr̄e dei. ſꝫ bonū gr̄e ē ſuꝑnaͣle. vn̄ in illud nō pōt tēdere hō ꝑ virtutē ſue naͣe: ⁊ iō nō ē ſil̓is rō. ¶ Ad 3ᵐ dd̓ꝫ ꝙ tolerātia ēt maloꝝ q̄ ꝗs ſuſtinet ꝓpter corporis ſanitatē ꝓcedit ex amore quo hō naͣl̓r diligit ſuaꝫ carnē. ⁊ iō nō ē ſil̓is rō de patiētia q̄ ꝓcedit ex amore ſuꝑnaͣli. Ad quartum ſic proceditur. Uidet̉ ꝙ patiētia nō ſit pars fortitudīs. Idē.n. non ē ꝑs ſuijpſiꝰ. ſꝫ patiētia vr̄ idē eē fortitudini: qꝛ ſic̄ ſupra dictū ē: ꝓpriꝰ actꝰ fortitudinis ē ſuſtinere. ⁊ hoc ēt ꝑtinet ad patiētiā dr̄.n. in li. ſnīaꝝ Proſperi: ꝙ patiētia ꝯſiſtit in alienis malis tolerādis. gͦ patiētia nō eſt ꝑs fortitudīs. ¶ Pͣ. Fortitudo ē circa timores ⁊ audacias: vt ſupra habitu eſt: ⁊ ita ē ī iraſcibili. ſꝫ patiētia vr̄ eē circa triſtitias: ⁊ ita vr̄ eē in ꝯcupiſcibili. gͦ patiētia nō ē ꝑs fortitudīs ſꝫ magis tēperātie. ¶ Pͣ. Totū nō pōt eē ſine ꝑte. ſi gͦ patiētia ſit ꝑs fortitudīs fortitudo nunqͣꝫ poſſet eē ſine patiētia: cū tn̄ fortis qn̄qꝫ nō toleret patienter mala: ſꝫ ēt aggrediat̉ eū ꝗ mala facit. gͦ patiētia nō ē ꝑs fortitudīs. ¶ Sꝫ ꝯͣ eſt ꝙ Tullius in ſua retorica ponit eā fortitudinis partē. ¶ Rn̄º. dd̓m ꝙ patiētia ē ꝑs fortitudīs qͣſi potētialis: qꝛ adiungit̉ fortitudini ſicut virtus ſecundaria pͥncipali. ad patientiā.n. ꝑti net aliena mala equanimiter ꝑpeti: vt Greg. dicit in quadam homel̓. in malis autē que ab alijs inferunt̉ precipua ſunt ⁊ difficilima ad ſuſtinēdū illa que pertinēt ad pericu la mortis circa que ē fortitudo. vn̄ pꝫ ꝙ in iſta materia p̓n cipalitatem tenet fortitudo qͣſi vendicans ſibi id qd̓ pͥncipalius eſt in hac maͣ. ⁊ ideo patiētia adiungit̉ ei ſicut ſecūdaria virtꝰ pͥncipali. ¶ Ad pͥᵐ gͦ dd̓ꝫ ꝙ ad fortitudinē ꝑtinet nō qͣliacūqꝫ ſuſtinere: ſꝫ illud qd̓ eſt ſūme difficile ī ſuſtinēdo.ſ. ſuſtinere pericula mortis: ad patiētiā aūt pōt ꝑti nere ſuſtinētia quorūcūqꝫ maloꝝ. ¶ Ad 2ᵐ dd̓ꝫ ꝙ actus fortitudīs nō ſolū ꝯſiſtit in hoc ꝙ aliꝗs ī bono ꝑſiſtat ꝯͣ timores futuroꝝ ꝑiculoꝝ: ſꝫ ēt vt nō deficiat ꝑꝑ pn̄teꝫ triſti tiam ſiue dolorē. ⁊ ex hac ꝑte hꝫ affinitatem cū fortitudīe patiētia: ⁊ tn̄ fortitudo ē pͥncipal̓r circa timores: ad quoꝝ rōnē ꝑtinet fugere qd̓ vitat fortitudo. patiētia v̓o pͥncipalius ē circa triſtitias. nā patiēs dr̄ aliꝗs nō ex hoc ꝙ nō fu git: ſꝫ ex hoc ꝙ laudabil̓r ſe hꝫ in patiēdo q̄ pn̄tial̓r nocēt: vt.ſ. nō īordinate ex eis triſtet̉. ⁊ iō fortitudo ē ꝓpͥe in iraſcibili. patiētia aūt in ꝯcupiſcibili. nec hoc īpedit ꝗn patiētia ſit ꝑs fortitudīs: qꝛ adiūctio v̓tutis ad v̓tutē nō attēdit̉ ẜm ſub̓m: ſꝫ ẜm mam vel formā. nec tn̄ patiētia ponit̉ ꝑs tēperātie qͣꝫuis vtraqꝫ ſit in cōcupiſcibili: qꝛ tēperātia ē ſolū circa triſtitias q̄ opponunt̉ d̓lectatōibꝰ tactꝰ: puta q̄ ſūt ex abſtinētia ciboꝝ vel venereoꝝ. ſꝫ patiētia p̄cipue ē circa triſtitias q̄ ab alijs īferūt̉ ⁊ iteꝝ ad tēperātiā ꝑtinet refrenare huiuſmodi triſtitias ſic̄ ⁊ d̓lectatōes ꝯͣrias. ad patiētiaꝫ aūt ꝑtinet vt ꝑꝑ huiuſmodi triſtitias qͣꝫtecūqꝫ ſint hō nō recedat a bono v̓tutis. ¶ Ad 3ᵐ dd̓ꝫ ꝙ patiētia pōt qͣꝫtū ad aliꝗd ſui poni ꝑs ītegral̓ fortitudīs de qͣ ꝑte obiectio ꝓcedit: ꝓut.ſ. aliꝗs patiēter ſuſtinet mala q̄ ꝑtinēt ad pericula mortis: nec ē ꝯͣ rōnē patiētie qͣ aliꝗs qn̄ opus fue rit īſiliat in eū ꝗ mala fac̄: qꝛ vt Chry. dic̄ ſuꝑ illud Mat. Uade ſatanas. In īiurijs ꝓprijs patiētē eē laudabile ē. in iurias aūt dei patiēter ſuſtinere nimis ē īpiū. Et Aug. dic̄ in qͣdā epl̓a ꝯͣ Marcellinū: ꝙ p̄cepta patientie nō ꝯͣriant̉ bono reipublice: ꝓ quo cōſeruādo ꝯͣ inimicos pugnat̉. ẜm v̓o ꝙ patiētia ſe hꝫ circa q̄cunqꝫ alia mala adiungit̉ fortitudini vt virtus ſecundaria pͥncipali. Ad quintum ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ patientia ſit idē ꝙ lōganimitas. Dic̄. n. Aug. in li. de patiētia: ꝙ patiētia dei p̄dicat̉ nō ī hoc ꝙ aliqd̓ malū patiat̉: ſꝫ ī hoc ꝙ expectat malos vt cōuertant̉. vn̄ Ecc. 5. dr̄. Altiſſimꝰ patiēs redditor ē. gͦ vr̄ ꝙ patientia ſit idē qd̓ lōganimitas. ¶ Pͣ. Idē nō ē oppoſitū duobꝰ. ſꝫ īpatientia opponit̉ lōganimitati ꝑ quā aliꝗs morā expectat. dr̄.n. ali ꝗs īpatiēs more ſic̄ alioꝝ maloꝝ. gͦ vr̄ ꝙ patiētia ſit idē lō ganimitati. ¶ Pͣ. Sic̄ tp̄s ē q̄dā circūſtātia maloꝝ q̄ ſuſti nent̉: ita ēt locꝰ: ſꝫ ex ꝑte loci nō ſumit̉ aliqͣ v̓tꝰ q̄ diſtīguat̉ a patiētia. gͦ ſil̓r nec loganimitas q̄ ſumit̉ ex ꝑte tēporis: in quātū.ſ. aliꝗs diu expectat: diſtīguit̉ a patiētia. ¶ Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ ſuꝑ illo ad Ro. 2. An diuitias bonitatis eiꝰ ⁊ patiētie ⁊ lōganimitatis ꝯtēnis: dic̄ glo. Ur̄ lōganimitas a patiētia differre: qꝛ ꝗ īfirmitate magis qͣꝫ ꝓpoſito delīquūt: ſuſten tari ꝑ lōganimitatē dn̄i: ꝗ v̓o ꝑtinaci mēte exultāt ī d̓litijs ſuis ferri patiēter dicēdi ſūt. ¶ Rn̄º. dd̓m ꝙ ſic̄ magnani mitas dr̄ ꝑ quā hꝫ aliꝗs aīuꝫ tēdēdi ī magna: ita ēt lōgani mitas dr̄ ꝑ quā aliꝗs hꝫ aīuꝫ tēdēdi in aliꝗd qd̓ ī lōgīquū diſtat. ⁊ iō ſic̄ magnanimitas magis reſpic̄ ſpē tēdētē ī bonū: qͣꝫ audaciā vl̓ timorē ſiue triſtitiā q̄ reſpiciūt malū: ita ēt ⁊ lōganimitas. vn̄ lōganimitas maiorē ꝯuēiētiā vr̄ hr̄e cū magnanimitate qͣꝫ cū patiētia: p̄t tn̄ ꝯuēire cū patiētia duplici rōne. pͦ ꝗdē qꝛ patiētia ſic̄ ⁊ fortitudo ſuſtīet aliqͣ mala ꝑꝑ aliqd̓ bonū: qd̓ ſi ex ꝓpīquo expectet̉ faciliꝰ ē ſu ſtinere. ſi aūt ī lōgīquū differat difficil̓ ē expectatio. mala āt ī pn̄ti ſuſtinere difficiliꝰ ē. 2º qꝛ hͦ ip̄ꝫ qd̓ ē differri bo nū ſperatū natū eſt cāre triſtitiā ẜꝫ illud ꝓuer. 13. Spes q̄ differt̉ affligit aīaꝫ. vn̄ ⁊ in ſuſtinēdo huiuſmodi afflictio nē pōt eē patiētia ſic̄ ⁊ in ſuſtinēdo qͣſcūqꝫ alias circūſtan tias. Sic gͦ ẜm ꝙ ſub eadē rōne mali ꝯtriſtātis pōt ꝯp̄hen di ⁊ dilatio boni ſperati q̄ ꝑtinet ad lōganimitatē: ⁊ labor quē hō ſuſtinet in ꝯtinuata executōe boni oꝑis: qd̓ ꝑtinet ad ꝯſtātiā: tā lōganimitas qͣꝫ ēt ꝯſtātia ſub patiētia ꝯp̄hēdunt̉. vn̄ ⁊ Tulliꝰ diffiniēs patiētiā dic̄: ꝙ patiētia ē hone ſtatis ac vtilitatis cā volūtaria ac diuturna ꝑpeſſio reꝝ arduaꝝ ac difficiliū: ꝙ dic̄ difficiliū ꝑtinet ad grauitatē mali quā ꝓpͥe reſpic̄ patiētia: ꝙ v̓o addit̉ diuturna ſiue diuti tina: ꝑtinet ad lōganimitatē ẜm ꝙ ꝯuenit cū patiētia. Et ꝑ hoc pꝫ rn̄ſio ad pͥmū ⁊ ẜm. ¶ Ad 3ᵐ dd̓m ꝙ illd̓ qd̓ ē lōgīquū loco qͣꝫuis ſit remotū a nobis nō tn̄ ē ſimpl̓r remotū a naͣ reꝝ ſic̄ id qd̓ ē lōginquū tꝑe. ⁊ iō nō ē ſil̓is rō. ⁊ p̄te rea qd̓ eſt lōginquū loco nō affert difficultatē niſi rōne tē poris: qꝛ qd̓ ē lōginquū loco a nobis tardiꝰ tꝑe ad nos pōt ꝑuenire. ¶ Quartū ꝯcedimꝰ: tn̄ ꝯſiderāda eſt rō illiꝰ dr̄ie quā glo. aſſignat: qꝛ ī his ꝗ ex īfirmitate peccāt hoc ſolum vr̄ īportabile ꝙ diu ꝑſeuerāt ī malo. ⁊ iō dr̄ ꝙ ex lōganimitate ſupportāt̉. ſꝫ hͦ ip̄ꝫ ꝙ aliꝗs ex ſuꝑbia peccat īporta bile vr̄. ⁊ iō ꝑ patiētiā dn̄r ſuſtineri illi ꝗ ex ſuꝑbia peccāt. ¶ De perſeuerantia. Q. CXXXVII. Einde conſiderandū eſt de perſe uerantia ⁊ de vicijs oppoſi tis. ¶ Circa perſeuerantiaꝫ aūt q̄runt̉ quatuor. pͦ vtꝝ perſeuerantia ſit v̓tus 2º vtꝝ ſit ꝑs fortitudīs. 3º qūo ſe hēat beat ad conſtantiaꝫ. 4º vtrū indigeat auxilio gratie.