Qō CXXXVIII. De vitijs oppoſitis perſeuerātie 48 ipſa diuturnitate actꝰ. ꝯſtantia aūt fac̄ firmiter ꝑſiſtere ī bono ꝯͣ difficultatē q̄ ꝓuēit ex ꝗbuſcūqꝫ alijs exterioribꝰ īpedimētis. ⁊ iō pͥncipalior ꝑs fortitudinis ē ꝑſeuerātia qͣꝫ ꝯſtantia: qꝛ difficultas q̄ eſt ex diuturnitate actꝰ eſt eēntia lior actꝰ v̓tutis qͣꝫ illa q̄ ē ex exterioribꝰ īpedimētis. ¶ Ad pͥᵐ gͦ dd̓ꝫ ꝙ exteriora īpedimēta ꝑſiſtēdi ī bono p̄cipue ſūt illa q̄ triſtitiā īferūt. circa triſtitiā āt ē patiētia: vt dcm̄ ē. ⁊ iō ꝯſtātia ẜꝫ finē ꝯuenit cū ꝑſeuerātia. ẜꝫ aūt ea q̄ difficultatē īferūt ꝯuenit cum patiētia. finis aūt potior ē. ⁊ iō con ſtātia magis ꝑtinet ad ꝑſeuerātiā qͣꝫ ad patiētiā. ¶ Ad 2ª dd̓ꝫ ꝙ ī magnis oꝑbꝰ ꝑſiſtere difficiliꝰ ē. ſꝫ ī paruis ⁊ ī me diocribꝰ diu ꝑſiſtere hꝫ difficultatē ⁊ ſi nō ex magnitudīe actus quā reſpicit magnificētia: ſalteꝫ ex ipſa diuturnitate quā reſpicit ꝑſeuerātia. ⁊ iō ꝯſtātia pōt ad vtrūqꝫ ꝑtinere. ¶ Ad 3ᵐ dd̓ꝫ ꝙ ꝯſtātia ꝑtinet ꝗdē ad ꝑſeuerantiā īqͣꝫtuꝫ ꝯuenit cū ea: nō tn̄ ē idē ei inqͣꝫtū dr̄t ab ea vt dcm̄ ē. Ad quartum ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ ꝑſeuerātia nō īdigeat auxilio gr̄e. Perſeuerātia.n. ē q̄dā v̓tus: vt dcm̄ ē. ſꝫ v̓tꝰ vt Tulliꝰ dic̄ ī ſua rethorica agit ī modū naͣe. gͦ ſola īclinatio v̓tutis ſufficit ad ꝑ ſeuerādū. n̄ gͦ ad hoc reꝗrit̉ aliqd̓ auxiliū gr̄e. ¶ Pͣ. Donū gr̄e xp̄i ē maiꝰ qͣꝫ nocumētū qd̓ adā ītulit: vt pꝫ ad Ro. 5. ſꝫ an̄ pctm̄ ſic ꝯditꝰ fuit hō vt poſſet ꝑſeuerare ꝑ id qd̓ acceperat: ſic̄ Aug. dic̄ ī li. de correctis ⁊ gr̄a. gͦ ml̓to magis: hō ꝑ gr̄aꝫ xp̄i reꝑatꝰ p̄t ꝑſeuerare abſqꝫ auxilio nouē gr̄e. ¶ Pͣ. Oꝑa pctī qn̄qꝫ ſūt difficiliora qͣꝫ oꝑa v̓tutis. vn̄ ex ꝑſona īpioꝝ dr̄ Sap̄. 5. Ambulauimꝰ vias difficiles. ſꝫ aliꝗ ꝑſeuerāt in oꝑibus pctī abſqꝫ alteriꝰ auxilio. gͦ etiā in oꝑibus vir tutū pōt hō ꝑſeuerare abſqꝫ auxilio gr̄e. ¶ Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ aug. dic̄ ī li. de ꝑſeuerātia. Aſſerimꝰ donū dei eē ꝑſeuerantiā qͣ vſqꝫ ī finē ꝑſeuerat̉ ī xp̄o. ¶ Rn̄º. dd̓ꝫ ꝙ ſic̄ ex dcīs pꝫ ꝑſe uerātia dupl̓r dr̄: Unoº ꝓ ipſo hītu ꝑſeuerātie ẜꝫ ꝙ ē v̓tꝰ. ⁊ hoc mō īdiget dono hītualis gr̄e: ſic̄ ⁊ cetere v̓tutes īfuſe Alioº pōt accipi ꝓ actu perſeuerātie durāte vſqꝫ ad mortē. ⁊ ẜꝫ hoc nō īdiget ſolū gr̄a hītuali ſed ēt gratuito dei auxilio ꝯſeruantis hoīem in bono vſqꝫ in finē vite ſic̄ ſupra dictū ē cū de gr̄a ageret̉: qꝛ cū libeꝝ arbitriū de ſe ſit v̓tibile ⁊ hoc ei nō tollat per habitualē gr̄am pn̄tis vite: nō ſubeſt ptāti liberi arbitrij etiā ꝑ gr̄aꝫ reparari vt ſe īmobiliter in bono ſtatuat: licet ſit in ptāte eiꝰ ꝙ hoc eligat. plerūqꝫ.n. cadit in noſtra ptāte electio: ſed non executio. ¶ Ad pͥmū gͦ dd̓m ꝙ virtus perſeuerantie qͣꝫtū eſt de ſe īclinat ad per ſeuerādū: qꝛ cū hītꝰ ē quo ꝗs vtit̉ cū voluerit: nō ē nec̄ariū ꝙ hn̄s hītu v̓tutis īmobil̓r vtat̉ eo vſqꝫ ad morteꝫ. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m ꝙ ſic̄ Aug. dic̄ ī li. de correctōe ⁊ gr̄a. pͦ hoī datū ē nō vt ꝑſeueraret: ſꝫ vt ꝑſeuerare poſſet ꝑ libeꝝ arbitriuꝫ: qꝛ nll̓a corruptio: tūc erat ī hūana naͣ q̄ ꝑſeuerādi difficul tatē p̄beret. ſꝫ nūc p̄deſtinatis ꝑ gr̄aꝫ xp̄i nō ſolū dat̉ vt ꝑſeuerare poſſint. ſꝫ vt ꝑſeuerēt. vn̄ pͥmꝰ hō nullo terrēte ꝯͣ dei terrētis īperiū libero vſus arbitrio nō ſtetit ī tāta felicitate cū tanta nō peccādi facilitate: iſti aūt ſeuiēte mūdo ne ſtarēt ſteterūt in fide. ¶ Ad 3ᵐ dd̓ꝫ ꝙ hō per ſe pōt ca dere in pctm̄: ſed nō pōt ꝑ ſe reſurgere a pctō ſine auxiliogr̄e. ⁊ iō ex hoc ipſo ꝙ hō cadit in pctm̄ inqͣꝫtū de ſe eſt fac̄ ſe in pctō perſeueranteꝫ niſi gr̄a dei liberet̉: nō aūt ex hoc ꝙ facit bonum facit ſe perſeueranteꝫ in bono: qꝛ de ſe potens eſt peccare. ⁊ iō ad hoc indiget auxilio gr̄e. ¶ De vicijs oppoſitis ꝑſeuerantie. Qō. CXXXVIII. Einde conſiderādū ē de vitijs oppoſitis perſeuerātie. ¶ Et circa hoc querūtur duo. pͦ de mollicie. 2º de pertinacia. Ad primum ſic procedit̉. Uidet ꝙ mollicies nō opponat̉ ꝑſeuerātie: qꝛ ſuꝑ illd̓ i. ad Corin.§. neqꝫ adulteri: neqꝫ molles: neqꝫ maſculoꝝ ꝯcubi tores: glo. exponit molles.i. patici. hoc ē muliebria patien tes. ſꝫ hoc opponit̉ caſtitati. gͦ mollicies nō ē viciū oppoſitum ꝑſeuerātie. ¶ Pͣ. Ph̓s dic̄ in. 7. ethi. ꝙ delicia mollicies q̄dā ē. ſꝫ eē delicioſū vr̄ ꝑtinere ad ītēperātiā. gͦ molli cies nō opponit̉ ꝑſeuerātie: ſed magis temperātie. ¶ Pͣ. Ph̓s ibidē dicit ꝙ luſiuꝰ ē mollis. ſꝫ eē īmoderate luſiuū opponit̉ eutrapelie q̄ eſt v̓tus circa delectatōes ludoꝝ: vt dr̄ in. 4. ethi. gͦ mollicies nō opponit̉ ꝑſeuerātie. ¶ Sꝫ ꝯͣ eſt qd̓ ph̓s dicit in. 7. ethi. ꝙ molli opponit̉ ꝑſeueratiuus. Rn̄º. dd̓m ꝙ ſic̄ ſupra dcm̄ ē: laus ꝑſeuerātie in hoc cō ¶ ſiſtit ꝙ aliꝗs nō recedit a bono ꝑꝑ diuturnā tolerantiam difficiliū ⁊ laborioſoꝝ: cui directe vr̄ opponi ꝙ aliꝗs d̓ facili recedat a bono ꝑꝑ aliqͣ difficilia q̄ ſuſtinere non pōt. ⁊ hoc ꝑtinet ad rōnē molliciei. nam molle dr̄ qd̓ facile cedit tangēti. nō āt iudicat̉ aliꝗd molle ex hoc ꝙ cedit fortiter īpellenti. nā ⁊ parietes cedūt machine ꝑcutiēti. ⁊ iō nō reputat̉ aliꝗs mollis ſi cedat aliꝗbꝰ valde grauiter īpellētibus. vn̄ ph̓s dic̄ in. 7. ehi. ꝙ ſiꝗs a fortibꝰ ⁊ ſuꝑexcellētibꝰ delectatōibꝰ vīcit̉ vl̓ triſticijs nō ē admirabile: ſꝫ ꝯdonabile ſi ꝯͣ tēdat. manifeſtū ē aūt ꝙ grauiꝰ īpellit metꝰ periculoꝝ qͣꝫ cupiditas delectationū. vn̄ Tulliꝰ dic̄ in hͦ d̓ offi. Nō eſt ꝯſentaneū ꝗ metu nō frāgat̉ euꝫ frāgi cupiditate: nec ꝗ inuictū ſe a labore p̄ſtiterit vicis voluptate. ipſa ēt voluptas fortiꝰ mouet attrahendo: qͣꝫ triſtitia de carentia voluptis retrahenda: qꝛ carētia voluptatis eſt purus defectus. ⁊ ideo ẜm ph̓m ꝓprie mollis dr̄ qui recedit a bono ꝑꝑ triſtitias cātas ex defectu delectationū qͣſi cedēs d̓bili mouenti. ¶ Ad pͥmū gͦ dd̓m ꝙ p̄dcā mollicies cātur du pl̓r. Unoº ex ꝯſuetudīe. cū n. aliꝗs ꝯſuetꝰ ē voluptatibꝰ frui difficiliꝰ pōt eaꝝ abſentiā ſuſtinere. Alioº ex naͣli diſ pōne: qꝛ. vꝫ. hn̄t aīuꝫ minꝰ ꝯſtātē ꝑꝑ fragilitatē ꝯpl̓onis. ⁊ hoc mō ꝯparant̉ femīe ad maſculos: vt ph̓s dic̄ in. 7. ethi. ⁊ iō illi ꝗ muliebria patiūt̉ molles dn̄r qͣſi muliebres effe cti. ¶ Ad 2ᵐ dd̓m ꝙ voluptati corꝑali oppōit̉ labor. ⁊ iō res laborioſe tm̄ īpediūt voluptates. delicioſi āt dn̄r ꝗ nō pn̄t ſuſtinere aliquos labores nec aliꝗd qd̓ voluptatē diminuat. Un̄ dr̄ Deut. 28. Tenera mulier ⁊ delicata q̄ ſuꝑ terrā īgredi nō valebat nec pedis veſtigiū figere ꝑꝑ molliciē: ⁊ iō delicia q̄dā mollicies ē. ſꝫ mollicies ꝓpͥe reſpicit defectū delectationū: delicie aūt cāꝫ īpeditiuā delectatio nis: puta laborē vel aliꝗd huiuſmodi. ¶ Ad 3ᵐ dd̓ꝫ ꝙ ī lu do ē ꝯſiderare. vno delectationē: ⁊ ſic īordīate luſiuꝰ opponit̉ eutrapelie. Alioº ī ludo ꝯſiderat̉ q̄dam remiſſio ſiue ꝗes q̄ opponit̉ labori. ⁊ iō ſicut nō poſſe ſuſtinere laborioſa ꝑtinet ad molliciem: ita ēt nimis appetere remiſſionem ludi vel quācunqꝫ aliam ꝗetem. Ad ſecundum ſic ꝓcedit̉. Uidet̉ ꝙ ꝑtinacia nō opponat̉ ꝑſeuerātie. Dic̄.n. Greg. i. moral̓. ꝙ ꝑtinacia orit̉ ex īani gl̓ia: ſꝫ īanis gl̓ia n̄ oppōit̉ ꝑſeuerātie: ſꝫ magis magnanimitati: vt ſupra dcm̄ ē. gͦ ꝑtinacia nō opponit̉ ꝑſeuerātie. ¶ Pͣ. Si opponit̉ ꝑſe uerātie: aut opponit̉ ei ꝑ exceſſū: aut ꝑ defectū. ſꝫ nō oppo nit̉ ei ꝑ exceſſu: qꝛ ēt ꝑtinax cedit alicui delectatōi ⁊ triſti tie: qꝛ vt dic̄ ph̓s in. 3. ethi. gaudēt vīcētes ⁊ triſtant̉ ſi ſnīe eoꝝ īfirme appareāt. ſi āt ꝑ d̓fectū: erit idē qd̓ mollicies: qd̓ pꝫ eē falſū: nullo gͦ mō ꝑtinacia opponit̉ perſeuerātie. ¶ Pͣ. Sic̄ ꝑſeuerās ꝑſiſtit ī bono ꝯͣ triſtitias: ita cōtinēs ⁊ tēperatꝰ ꝯͣ d̓lectatōes: ⁊ fortis ꝯͣ timores ⁊ māſuetꝰ ꝯͣ iras: ſꝫ ꝑtinax dr̄ aliꝗs ex eo ꝙ nimis in aliquo ꝑſiſtit. gͦ ꝑtinacia nō magis opponit̉ ꝑſeuerātie qͣꝫ alijs v̓tutibꝰ. ¶ Sꝫ ꝯͣ ē qd̓ Tulliꝰ dic̄ ī ſua retorica: ꝙ ita ſe hꝫ ꝑtinacia ad ꝑſeuerātiā ſic̄ ſuꝑſtitio ad religionē. ſꝫ ſuꝑſtitio oppōit̉ religio ni: vt ſupra dcm̄ ē. gͦ ⁊ ꝑtinacia ꝑſeueratie. ¶ Rn̄º. dd̓ꝫ ꝙ ſic̄ Iſido. dic̄ in li. etymologiaꝝ: ꝑtinax dr̄ aliꝗs ꝗ eſt īpudēter tenēs ⁊ qͣſi ad oīa tenax. ⁊ hoc idē dr̄ ꝑtinax eo ꝙ in ꝓpoſito ſuo ad victoriā ꝑſeuerat: antiꝗ.n. dicebāt viciam s 2