Seite
XI odoribus. Ita etiā vel os claudendo: vel ali­quid ex ore reſpuendo a ſaporibꝰ auerſamur In tactu quoqꝫ vel ſubtrahimus corpꝰ ne tā­gamꝰ qd̓ nolumus: vel ſi iā tangamꝰ: abijcim aut repellimꝰ. Ita motu corꝑis agit volūtas: ne ſenſus corꝑis rebus ſenſibilibꝰ copuletur. Et agit hoc qͣꝫtū pōt. Nam cū in hac actōe ꝓ­pter cōditionē ſeruilis mortalitatis difficulta tē patit̉: cruciatus eſt cōſequēs. vt voluntati nihil reliqͥ fiat niſi tolerātia. Memoriā vero a ſenſu voluntas auertit: cū in aliud intenta n̄ ei ſinit inherere p̄ſentia. Quod animaduer­tere facile eſt cū ſepe coram loquenteꝫ nobis aliquē aliud cogitando nō audiſſe nobis vi­demur: falſum eſt aūt. Audiuimꝰ em̄ ſed non meminimꝰ: ſubinde ꝑ auriū ſenſum labenti­bus vocibꝰ: alienato nutu volūtatis: ꝑ quem ſolēt infigi memorie: veriꝰ itaqꝫ dixerimꝰ cuꝫ tale aliqͥd accidit: nō meminimꝰ: quā non au dimus. Nā ⁊ legentibꝰ euenit ⁊ mihi ſe piſſi­me: vt plecta pagina vel epl̓a neſciā qͥd lege­rim: ⁊ repetā. In aliud qͥppe intento nutu vo luntatis: nō ſic ē adhibita mēoria ſenſui cor­poris: quō ip̄e ſenſus adhibitꝰ ē lr̄is ita ⁊ ābu­lātes intenta in aliud volūtate neſciūt q̄ trā­ſierint: qd̓ ſi nō vidiſſent nō ambulaſſent: aut maiore intentōe palpādo ambulaſſent: p̄ſer­tim ſi ꝑ incognita ꝑgerēt: ſed qꝛ facile ambu­lauerūt: vtiqꝫ viderūt. Quia ꝟo nō ſicut ſen­ſus oculoꝝ locis qͣcūqꝫ ꝑgebant: ita ip̄i ſenſui memoria iungebat̉: nullo mō id qd̓ viderunt etiā recentiſſimū meminiſſe potuerūt. Iam porro ab eo qd̓ in memoria ē animi aciē velle auertere: nihil eſt aliud qͣꝫ nō inde cogitare. Ꝙ in quolibet genere trinitatū volūtas nec parēs inueniat̉ eſſe nec ꝓles Capitulum. IX. N hac igit̉ diſtributōe cuꝫ incipimꝰ a ſpecie corꝑis: ⁊ ꝑuenimus vſqꝫ ad ſpeciē que ſit in ꝯtuitu cogitātis: qͣt­tuor ſpecies reꝑiunt̉ quaſi gradatim nate al­tera ex altera. Scd̓a de prima. tertia de ſcd̓a qͣrta de tertia. A ſpecie qͥppe corꝑis qd̓ cernit̉ exorit̉. ea q̄ ſit in ſenſu cernētis: ⁊ ab hac ea q̄ ſit in memoria: ⁊ ab ea q̄ ſit in acie cogitātis. Quapropter volūtas quaſi parētē cū ꝓle ter copulat. Prīo ſpeciē corꝑis cū ea quā gignit in corꝑis ſenſu. Et ip̄am rurſus cū ea q̄ ſit ex illa ī memoria. Atqꝫ iſtā qͦꝫ tertio cū ea q̄ ex i­la parit̉ in cogitantis intuit: ſed media co­pula q̄ ſecunda eſt. cum ſit vicinior non tā ſi­milis eſt prime qͣꝫ tertia. viſiones em̄ due ſunt vna ſentientis: altera cogitantis. Ut autem poſſit eſſe viſio cogitantis: ideo ſit in memo­ria. De viſione ſentientis ſimile aliquid: quo ſe ita conuertat in cogitando acies animi: ſi­cut ſe in cernendo conuertit ad corpus acies oculorum propterea duas in hoc genere tri­nitates volui cōmendare: vnaꝫ cum viſio ſen tientis formatur ex corpore: aliam cum viſio cogitantis formatur ex memoria. Mediam vero volui: quia ibi non ſolet viſio dici: cū me morie cōmendat̉ forma: que ſit in ſenſu cernē tis. Ubiqꝫ tn̄ voluntas non apparet niſi copu latrix quaſi parentis ⁊ prolis. Et ideo vnde cūqꝫ ꝓcedat: nec parēs nec ꝓles dici poteſt. Ꝙ facile ſit cogitanti fingere ſibi has ſpe­cies quas non vidit ex earum recordatione quas vidit. Capitulum. x. T em̄ ſi non meminimus niſi qd̓ ſen ſimus: neqꝫ cogitamus niſi qd̓ me­minimus: cur plerūqꝫ falſa cogita­mus cum ea que ſenſimus: nō vtiqꝫ falſo me minerimus: niſi qꝛ voluntas illa quam coniū ctricē ac ſeparatricē huiuſcemodi rerum iaꝫ qͣꝫtum potui demonſtrare curaui: formādam cogitantis aciem pre condita memorie ducit vt libitū ē: ⁊ ad cogitāda ea q̄ n̄ minimꝰ ex hiſ q̄ memīmus aliud hīc aliud īde: vt ſumat ⁊ ī­pellit: q̄ in vnā viſionē coeūtia faciūt aliquid qd̓ ideo falſum dicat̉: qꝛ vel nō eſt foris in re­rū corꝑearum natura: vl̓ non de memoria vi­detur expreſſum cū tale nihil nos ſenſiſſe me minimus. Quis em̄ vidit cygnum nigrū: ⁊ ꝓ­p̄terea nemo meminit cogitare tn̄ quis nō po teſt? Facile eſt em̄ illā figurā quaꝫ vidēdo co gnouimus nigro colore ꝑfundere: quē nihil­ominus in alijs corꝑibus vidimꝰ. Et qꝛ vtrū­qꝫ ſenſimus: vtrūqꝫ meminimus. Nec aūt qͣ­drupedem memini quia non vidi. Sed fanta ſiam talem facillime intueor duꝫ alicui forme volatili qualem vidi adiungo alios duos pe­des: quales itidem vidi. Quapropter duꝫ cō iuncta cogitamus que ſigillatim ſenſa memi nimus videmur nō id quod meminimus co­gitare: cum id agamus moderante memoria vnde ſumimꝰ om̄ia que multipliciter ac va­rie pro noſtra voluntate componimus. Naꝫ neqꝫ ipſas magnitudines corporum quas nū qͣꝫ vidimus ſine opere memorie cogitamus. Ꝙtuꝫ enim ſpacij ſolet occupare per magni tudinem mundi noſter obtutus: in tantuꝫ ex tendimus quaſlibet corporum moles: cū eas maximas cogitamus. Et ratio quidem pere git in ampliora. ſed phantaſia non ſequitur. Quippe cum infinitatem qͦꝫ numeri ratio re nunciet: quaꝫ nulla viſio corporalia cogitan­tis apprehēdit. Eadē rō docet minutiſſima eti