Liber teqͣꝫ daret̉: Sed ſi nō ꝓcedit niſi cuꝫ dat̉: nec ꝓcederet vtiqꝫ priuſqͣꝫ eſſet cui daret̉: quō iā erat ipſa ſubſtātia: ſi nō eſt niſi quia datur: ſic̄ filius nō tm̄ vt ſit filius quod relatiue dicitur ſed nō om̄ino vt ſit ipſam ſubſtantiā naſcendo habet: An ſemꝑ ꝓcedit ſpūſſanctus ⁊ nō ex temꝑe: ſed ab eternitate procedit. Sꝫ qͥa ſic ꝓcedebat vt eſſe donabile iam donū erat ⁊ anteqͣꝫ eſſet cui daret̉. Aliter em̄ intelligit̉ cum dicit̉ donum: aliter cum dicit̉ donatum. Nam donū pōt eſſe ⁊ anteqͣꝫ det̉: donatū aūt niſi datū fuerit: nullo modo dici pōt eſt. De appellationibus relatiuis que nō ad deum. ſed ad creaturam referende ſunt: qm̄ deo nihil accidit. Ca. XVI Ec moueat ꝙ ſpūſſcūs cū ſit coeter nus patri ⁊ filio: dicit̉ tn̄ aliqͥd ex tēpore: veluti hoc ip̄m qd̓ donatū dixi mus. Nam ſempiterne ſpūs donū: tꝑalit̓ autem donatum. Nam et ſi dn̄s nō dicit̉: niſi cuꝫ iam habere incipit ſeruū: etiā iſta appellatio relatiue ex temꝑe eſt deo. Non em̄ ſempit̓na creatura eſt: cuiꝰ eſt ille dn̄s. Quō gͦ obtinebimus nec ipſa relatiua eē accidentia: qm̄ nihil accidit deo temꝑaliter: quia nō eſt mutabilis: ſicut in exordio huiꝰ diſputatiōis tra ctauimus. Ecce dn̄m eſſe nō ſempiternū ha bet: ne cogamur etiā ſempiternā creaturam dicere: qꝛ ille ſempit̓ne nō dn̄aret̉: niſi etiam iſta ſempiterne famularet̉. Sicut aūt nō po teſt eſſe ſeruus qui nō habet dominū: ſic nec dn̄s qui nō habet ſeruum. Et quiſquis extiterit qui eternum quidem deū ſolū dicat: tēpora aūt nō eē eterna ꝓpter varietatē ⁊ mutabilitatem: ſed temꝑa tamen nō in tempore eſſe cepiſſe. Nō em̄ erat tempus anteqͣꝫ in ciperent tꝑa: ⁊ ideo nō in tꝑe accidit deo vt dn̄s eſſet qꝛ ipſorū tꝑm dn̄s erat: que vtiqꝫ fi in tꝑe eſſe ceperūt: qͥd rn̄debit de hoīe qͥ in tꝑe factus eſt: cuiꝰ vtiqꝫ dn̄s non erat anteqͣꝫ eſſet cui eſſet: Certe vel vt dn̄s hoīs eſſet ex tempore accidit deo. Et vt oīs auferri videatur cōtrouerſia: certe vt tuus dn̄s eſſet aūt meus: qui modo eſſe cepimꝰ ex tempore accidit deo. Aut ſi ⁊ hoc ꝓpter obſcurā queſtio nem anime videt̉ incertū: quid vt eſſet dn̄s populi iſrael: Quia etſi iam erat anime natura quā ille populus habebat: quod modo nō querimus: tn̄ ille populus nondum erat. ⁊ qn̄ eſſe cepit apparet. Poſtremo vt dn̄s eēt huiꝰ arboris ⁊ huiꝰ ſegētis ex temꝑe accidit que modo eſſe ceperunt. Quia et ſi materies ip̄a iam erat: aliud eſt tn̄ dn̄m eſſe materie aliud eſſe dn̄m iam facte nature. Alio em̄ tēpore eſt etiā homo dn̄s ligni: ⁊ alio tꝑe dn̄s ē arce: qͣꝫuis ex ip̄o ligno fabricate qd̓ vtiqꝫ nō erat: cum ligni dn̄s iam eſſet. Qm̄ igit̉ obtinebimus nihil ẜm accidens dici deū: niſi qͥa ipſius nature nihil accidit quo mutet̉: vt ea ſint accidentia relatiua: que cū aliqua muta tione rerū de quibus dicunt̉: accidunt. Sic̄ amicus relatiue dicitur: neqꝫ em̄ eſſe incipit niſi cum amare ceꝑit. Fit ergo aliqua mutatio voluntatis vt amicus dicat̉. Nūmus aūt cum dicitur p̄cium relatiue dicit̉: nec tn̄ mutatus eſt cum eſſe cepit preciū: neqꝫ cum dicitur pignus. ⁊ ſi qua ſunt ſimilia. Si gͦ nummus poteſt nulla ſui mutatione multotiens dici relatiue: vt neqꝫ cuꝫ incipit dici: neqꝫ cū deſinit: aliquid in eiꝰ natura vel forma qua nūmus eſt mutationis fiat: qͣꝫto facilius de il la incōmutabili dei ſubſtantia debemus accipere: vt ita dicatur relatiue aliquid ad cre aturam: vt qͣꝫuis temꝑaliter incipiat dici: nō tamen ipſi ſubſtantie dei accidiſſe aliquid intelligatur: ſed illi creature ad quam dicit̉. Pars Domine inquit refugium factus es nobis. Refugium ergo noſtrum deus relatiue dicit̉. ad nos eī refertur. ⁊ tūc refugiū noſtrū ſit. cū ad eū refugimus. Nunqͥd ſit tunc aliqͥd in eiꝰ natura qd̓ anteqͣꝫ ad eū refugeremꝰ nō erat. In nob̓ ergo ſit aliqua mutatio ¶ Deteriores em̄ fuimus anteqͣꝫ ad eū refugeremꝰ: ⁊ efficimur ad eū refugiendo meliores in illo auteꝫ nulla. Sic et pater noſter eſſe incipit: cū ꝑ eiꝰ grām regeneramur qm̄ dedit nobis poteſtaIoh̓. j. tem filios dei fieri. Subſtātia itaqꝫ noſtra mu tatur in melius cum filij eius efficimur. ſimul et ille pater noſter eſſe incipit. ſed nulla muta tione ſue ſubſtantie. Ꝙ ergo temporalit̓ dici incipit deus qd̓ antea non dicebatur. manifeſtum eſt relatiue dici. non tn̄ ẜm accidens dei ꝙ ei aliquid acciderit. ſed plane ẜm accidens eius. ad qd̓ dici aliquid deus incipit relatiue. Et ꝙ amicus dei iuſtus eſſe incipit. ip̄e mutatur. Deus auteꝫ abſit vt temporaliter aliquē diligat. quaſi noua dilectione que in illo ante non erat. apud quē nec preterita tranſierunt et futura iam facta ſunt. Itaqꝫ omnes ſanctoſ ſuos ante mundi conſtitutionem dilexit. ſicut predeſtinauit. Sed cum conuertuntur ⁊ inue niūt illū. tūc incipere ab eo diligi dicūt̉. vt eo modo dicatur quo poteſt humano affectu capi quod dicitur. Sic etiam cum iratus malis dicitur et placidus bonis illi mutantur non ip ſe. Sicut lux infirmis oculis aſpera. firmis lenis eſt. ipſorum ſcilicet mutatione non ſua. Explicit liber quintus.
zum Hauptmenü